Thời gian qua, Chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn (giai đoạn 2006-2010) đã bước đầu phát huy tác dụng, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân khu vực nông thôn.
Chương trình có mục tiêu 80% dân số nông thôn được sử dụng nước sinh hoạt, 68% số hộ dân có nhà tiêu và chuồng trại chăn nuôi hợp vệ sinh; 90% các trường học, nhà trẻ, trạm y tế, chợ, trụ sở UBND xã và các công trình công cộng khác ở nông thôn có đủ nước sạch và nhà tiêu hợp vệ sinh.
Trạm cấp nước xã Nam Hoà (Yên Hưng) được đầu tư từ Chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn.
Để triển khai có hiệu quả chương trình trên, ngoài việc thường xuyên kiện toàn Ban Chỉ đạo chương trình do một đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban để kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện, hàng năm trên địa bàn tỉnh đều tổ chức các đợt tuyên truyền đồng thời phát động hưởng ứng “Tuần lễ quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường” nhằm khuyến khích người dân đóng góp, đầu tư xây dựng, cải tạo các công trình cấp nước vệ sinh. Cùng với đó Chương trình đã tập trung đẩy mạnh áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn bằng các loại hình công nghệ phù hợp, bao gồm từ cấp nước tập trung (tự chảy, cấp nước bằng bơm dẫn) đến cấp nước nhỏ lẻ (bể, giếng đào, giếng khoan). Sau 5 năm, tổng mức đầu tư cho Chương trình đạt trên 378 tỷ đồng, trong đó chiếm tỷ lệ cao nhất là nguồn vốn vay tín dụng của nhân dân. Đây là một động thái tích cực trong nhận thức về nước sạch và vệ sinh của người dân ngày càng được nâng lên, hiện tổng số dân nông thôn được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt tỷ lệ chung 83%. Mặc dù, tỷ lệ dân cư được cấp nước đã đạt mục tiêu đề ra, nhưng lại có sự chênh lệch đáng kể giữa các địa phương. Khoảng cách chênh lệch giữa vùng có tỷ lệ dân cư được cấp nước cao nhất là Đông Triều (92%) đã vượt Bình Liêu (70%) tới 22%. Điều đáng nói là những vùng có tỷ lệ dân cư được cấp nước thấp lại là những vùng khó khăn cả về điều kiện tự nhiên lẫn kinh tế - xã hội. Bên cạnh mục tiêu về cấp nước sinh hoạt, Chương trình đã hoàn thành cơ bản mục tiêu số hộ có nhà tiêu và chuồng trại chăn nuôi hợp vệ sinh. Trong 5 năm qua số chuồng trại chăn nuôi trong toàn tỉnh đã được cải tạo và xây dựng mới khoảng 51.360/80.250 chiếc; số chuồng trại chăn nuôi được xử lý bằng công nghệ Biogass là 2.450 chiếc, tập trung chủ yếu ở huyện Đông Triều, Yên Hưng.
Nhờ áp dụng các biện pháp tổng hợp, tăng cường phối hợp ngành và phát huy vai trò tham mưu, nòng cốt của ngành Y tế, nên tình hình vệ sinh môi trường nông thôn trong những năm qua đã có nhiều thay đổi. Cảnh quan và môi trường nông thôn “Xanh - Sạch - Đẹp” đang xuất hiện ở nhiều làng xã; tập quán và hành vi vệ sinh cá nhân, vệ sinh cộng đồng đã có nhiều chuyển biến, đặc biệt là tập quán không sử dụng nhà vệ sinh hoặc sử dụng phân chưa qua xử lý để bón ruộng đã và đang được cải thiện ở nhiều vùng, nhất là ở huyện miền Đông của tỉnh. Một số thôn, xã đã thành lập tổ thu gom rác thải, xây dựng các công trình thoát nước thải và xử lý rác sinh hoạt ở nông thôn như tại Yên Hưng, Hạ Long, Đông Triều, Uông Bí, Cẩm Phả, Hải Hà, Móng Cái góp phần chống ô nhiễm và bảo vệ nguồn nước, giữ gìn vệ sinh môi trường.
Không chỉ cấp nước tới các hộ dân, việc cấp nước và vệ sinh cho nhà trẻ, trường học, trạm y tế và các cơ sở công cộng đã được quan tâm. Đến cuối năm 2010, trong phạm vi toàn tỉnh có khoảng 91% tổng số trường học, nhà trẻ, lớp mẫu giáo; 100% số trạm xá xã và trụ sở UBND xã có nhà tiêu và nước sinh hoạt hợp vệ sinh; 29 % tổng số chợ ở khu vực nông thôn được cung cấp nước sinh hoạt và có công trình vệ sinh; một số đồn biên phòng thuộc huyện Vân Đồn, Cô Tô, TP Móng Cái cùng với hơn 700 dân vùng lân cận được cung cấp nước sinh hoạt. Nhiều dự án cấp nước và vệ sinh thuộc các ngành: Y tế, Quốc phòng, Giáo dục cũng được triển khai đồng bộ với cơ sở hạ tầng trên nhiều vùng trong tỉnh như: Vân Đồn, Cô Tô, Móng Cái, Hải Hà, Bình Liêu. Hệ thống thuỷ lợi hiện nay đã góp phần quan trọng trong việc điều hoà và cân bằng nguồn nước cấp đối với các nhà máy nước nông thôn thuộc khu vực Yên Hưng, Móng Cái…
Có thể thấy một số mục tiêu cơ bản của Chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn trên địa bàn tỉnh đã đạt được. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu 95% dân số nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh vào năm 2015 thì rất cần sự vào cuộc tích cực từ nhiều phía.
