Dự án Nhà máy Nhiệt điện Mạo Khê là nhà máy điện đốt than thứ 4 được xây dựng trên địa bàn Quảng Ninh sau các Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí, Quảng Ninh (Hạ Long), Cẩm Phả. Nhà máy được xây dựng bằng công nghệ tiên tiến đảm bảo an toàn công trình và mỹ quan, phù hợp với môi trường, điều kiện tự nhiên của khu vực góp phần nâng cao giá trị hòn than. Đáng chú ý, đây là nhà máy có lò hơi tầng sôi tuần hoàn công suất lớn nhất Việt Nam tính đến thời điểm này.
Theo dự án, Nhà máy Nhiệt điện Mạo Khê có công suất 440MW, nằm trên địa bàn 3 xã: Bình Khê, Xuân Sơn và Tràng An (huyện Đông Triều) với tổng diện tích 72ha. Chủ đầu tư là Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), liên danh nhà thầu Công ty Điện lực KAIDI (Vũ Hán - Trung Quốc) thi công. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 9.315 tỷ đồng. Nhà máy Nhiệt điện Mạo Khê có nhiều thuận lợi về nguồn nguyên liệu và cơ sở hạ tầng cho ngành công nghiệp điện. Tại vị trí này, Nhà máy có thể sử dụng hiệu quả và tiết kiệm nguồn nguyên liệu là than cám nhiệt lượng thấp từ các mỏ Mạo Khê, Tràng Bạch, Khe Chuối, Hồng Thái. Than và tro xỉ của Nhà máy được vận chuyển đến kho và bãi thải bằng hệ thống băng tải. Sản phẩm của Nhà máy sẽ được đấu nối chuyển tiếp trên mạch đường dây 220KV Phả Lại - Tràng Bạch và vào trạm 220KV Hải Dương 2.
Phối cảnh tổng thể Nhà máy nhiệt điện Mạo Khê.
Đây là một dự án quan trọng nằm trong quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2006-2015. Chính vì vậy, trong quá trình lập dự án đầu tư, TKV xác định phải áp dụng các thiết bị và công nghệ tiên tiến để đảm bảo an toàn cho công trình (chịu được động đất cấp 8) và mỹ quan, phù hợp với môi trường và điều kiện tự nhiên của khu vực. Hàng năm, Nhiệt điện Mạo Khê sẽ hoà vào lưới điện quốc gia với sản lượng 2,6 tỷ KWh/năm. Nhà máy được các chuyên gia hàng đầu và các hãng nổi tiếng trong ngành sản xuất thiết bị điện thiết kế và chế tạo gồm 2 tổ máy được bố trí theo sơ đồ khối, mỗi tổ máy có 1 lò hơi, 1 tuabin hơi, 1 máy phát và 1 máy biến áp tăng áp. Trong đó lò hơi sử dụng công nghệ tầng sôi tuần hoàn (CFB), có bao hơi và quá nhiệt trung gian do hãng Foster Wheeler (Mỹ) cung cấp đồng thời được làm mát bằng hệ thống nước tuần hoàn cưỡng bức kiểu tháp giải nhiệt. Đặc biệt, lò CFB có thể đốt than với hiệu suất đốt cháy cao, than cháy kiệt có thể vận hành ổn định ở phụ tải thấp nhất bằng 40% phụ tải định mức mà không cần đốt thêm dầu kèm. Việc sử dụng công nghệ CFB sẽ mang đến hiệu quả tốt hơn nhiều về môi trường so với công nghệ lò hơi đốt than phun. Để tuân thủ triệt để các tiêu chuẩn bảo vệ môi trường, ống khói của nhà máy được xây cao 150m và dùng đá vôi đốt kèm với than để khử lưu huỳnh trong khói thải, cùng với đó áp dụng hệ thống lọc bụi tĩnh điện với hiệu suất lọc đạt xấp xỉ 100% bụi trong khói thải. Nước thải của Nhà máy được xử lý khép kín để tái sử dụng, hạn chế thấp nhất việc nước thải ra ngoài môi trường. Ngoài ra, do hiệu suất đốt than cao, than cháy kiệt nên tro xỉ thải ra có thể tận dụng làm vật liệu xây dựng, sử dụng trong san lấp mặt bằng, làm đường… Với việc áp dụng các công nghệ tiên tiến, Nhà máy Nhiệt điện Mạo Khê sẽ đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn đề ra và là nhà máy thân thiện với môi trường. Được biết, TKV là đơn vị đầu tiên áp dụng công nghệ CFB để đốt than nhiệt lượng thấp ở các dự án nhiệt điện như: Cao Ngạn, Sơn Động, Cẩm Phả 1, 2 và hiện Nhà máy Nhiệt điện Mạo Khê có lò hơi CFB lớn nhất (220MW) Việt Nam vào thời điểm hiện nay.
Có thể nói, khi Nhà máy Nhiệt điện Mạo Khê hoàn thành và phát điện vào năm 2012 sẽ đóng góp đáng kể nguồn điện cho hệ thống điện quốc gia, khắc phục phần nào sự thiếu hụt điện hàng năm.
