Sự kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người nhiễm HIV/AIDS là một trong những nguyên nhân làm gia tăng tình trạng lây nhiễm HIV trong cộng đồng. Làm thế nào thay đổi hành vi của họ đối với cộng đồng, chính là một trong những mục đích mà hoạt động phòng chống HIV/AIDS của Quỹ Khuyến khích phụ nữ phát triển TX Uông Bí đã và đang làm thời gian qua.
Theo thống kê, TX Uông Bí hiện có trên 1.000 người bị nhiễm HIV, tập trung cao ở các đối tượng tiêm chích, sử dụng ma tuý và mua bán dâm. Nhiều phụ nữ, trẻ em bị lây bệnh từ chồng hoặc cha mẹ của mình. Được sự quan tâm của Tổ chức Phi chính phủ Anh Adctionaid, Quỹ Khuyến khích phụ nữ phát triển TX Uông Bí thời gian qua là một trong những đoàn thể đi đầu trong phòng chống HIV/AIDS trên địa bàn, trọng tâm là tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, làm giảm sự phân biệt kỳ thị của họ đối với người có H.
Bên cạnh việc lồng ghép với các nội dung sinh hoạt, tuyên truyền phòng chống AIDS trong cộng đồng, Quỹ quan tâm những hoạt động tập thể của người nhiễm. Các hình thức CLB, hoạt động nhóm đã được tổ chức, thu hút đông đảo người có H tham gia sinh hoạt. Hiện thị xã có 3 CLB đồng đẳng, đó là Đồng vọng, Vì ngày mai, Đồng cảm và 8 nhóm Star (bao gồm cả người nhiễm và người không nhiễm) với 330 thành viên. Mục đích của các CLB, các nhóm này là giúp người nhiễm có một môi trường lành mạnh. ở đó, họ được trao đổi, chia sẻ những khó khăn trong cuộc sống, xoá bỏ dần mặc cảm tự ty và hoà nhập cộng đồng, được tiếp cận các thông tin và kỹ năng phòng lây nhiễm HIV trong cộng đồng, như phát bơm kim tiêm, bao cao su, nhặt và đốt kim tiêm bẩn, nhất là được tiếp cận với việc điều trị, làm giảm tải lượng virut HIV trong cơ thể.
Chúng tôi đã được chứng kiến một buổi sinh hoạt của CLB Đồng vọng trong đợt tổng kết cuối năm 2008. Nhìn những khuôn mặt tươi vui, phấn khởi rạng ngời của các thành viên CLB, ít ai có thể nghĩ rằng đó là những người đang mang trong mình căn bệnh thế kỷ. Họ là những người đã trải qua những cơn sốc vô cùng nặng nề khi biết đang mang trong mình vi rut HIV, không ít người có tư tưởng xa lánh xã hội, sống bi quan chán nản, thậm chí muốn trả thù đời. Được tham gia vào CLB, họ đã vơi dần nỗi mặc cảm tự ty và thấy mình vẫn còn có ích cho xã hội. Hiện họ là những tuyên truyền viên tích cực trong công tác tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS trên địa bàn. Anh Lê Văn Mạnh, thành viên CLB Đồng vọng tâm sự: Thời gian đầu khi biết mình bị nhiễm bệnh, tôi đã bàng hoàng, bi quan chán nản. Được sự động viên của gia đình và bạn bè, tôi tham gia sinh hoạt CLB. Đến nay, nhờ được sự quan tâm chia sẻ, được tư vấn chăm sóc sức khỏe, tôi đã thấy cuộc sống của mình còn có nhiều ý nghĩa.
Tham gia sinh hoạt CLB, các thành viên còn được vay vốn từ nguồn Quỹ khuyến khích phụ nữ phát triển. Nhiều thành viên CLB đã phát huy hiệu quả đồng vốn vay, phát triển kinh tế gia đình. Chị Dương Thị Nền, thành viên CLB Đồng cảm có con bị nhiễm HIV. Ban đầu, biết được bệnh tình của con, chị đã đau khổ tột cùng. Bao nhiêu tiền bạc trong nhà, chị dồn để chữa bệnh cho con. Kinh tế sa sút, mặc cảm với bà con dân phố, chị đã tưởng mình không đứng dậy nổi. Được sự vận động của Hội PN phường, chị tham gia vào CLB Đồng cảm. Đến nay, từ nguồn vốn vay của Quỹ Khuyến khích phụ nữ phát triển, cùng với số tiền vay mượn, chị mở cửa hàng bán gạo. Nhờ đó, kinh tế gia đình đã ổn định. Con trai chị được điều trị ARV cũng đã khỏe mạnh trở lại và tham gia phát triển kinh tế cùng gia đình.
Tuy nhiên, để xóa bỏ mặc cảm tự ti của người nhiễm, bên cạnh sự cố gắng vươn lên không ngừng của họ, rất cần đến sự quan tâm chia sẻ của cộng đồng. Mô hình sinh hoạt nhóm Star đã thực sự giúp người có H được cơ hội hòa nhập cộng đồng. Nội dung sinh hoạt tập trung vào tuyên truyền các hình thức lây truyền bệnh từ xa, cấp cứu người bị tai nạn mà không dùng đến các biện pháp phòng tránh... Trong số hơn 200 thành viên của các nhóm Star, có hơn 20 người không nhiễm bệnh, điều tích cực mà họ mang lại cho người nhiễm là sự nhìn nhận đúng đắn đối với những người không may mắc phải căn bệnh này, giúp người bệnh tự tin hơn trong cuộc sống và tham gia vào những việc có ích cho xã hội. Chị Đào Thị Thu Hồng, thành viên CLB Đồng vọng tâm sự: HIV có thể xâm nhập bất cứ ai nếu không biết cách phòng tránh. Người bị nhiễm thường quá tự ti và đau khổ, nên khi tham gia CLB, chúng tôi đã chủ động tìm đến với họ để họ bớt đi mặc cảm, cởi mở hơn trong cuộc sống.
Cuộc chiến chống lại căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS sẽ bớt đi phức tạp nếu nhận được sự cảm thông chia sẻ cả cộng đồng. Với các mô hình sinh hoạt dành cho người có H mà Quỹ Khuyến khích phụ nữ phát triển TX Uông Bí đã và đang thực hiện, chính là cơ hội hòa nhập cho nạn nhân của AIDS, góp phần tích cực làm giảm nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.
