Ngày 25-4-1955, tên Pháp cuối cùng rút ra khỏi Hòn Gai, Vùng mỏ hoàn toàn giải phóng. Được chính thức làm chủ mảnh đất này, người dân Vùng mỏ đã bắt tay kiến thiết, xây dựng quê hương. Sau 53 năm giải phóng Khu mỏ Hòn Gai đã thực sự lột xác để trở thành một TP Hạ Long xinh đẹp, khang trang và hiện đại.
Sự tăng trưởng rõ nét nhất là về kinh tế. Từ một vùng đất gắn với hoạt động khai thác than, Hạ Long ngày nay khẳng định vị thế dẫn đầu cả tỉnh về phát triển du lịch, thương mại và công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp. Những lợi thế của thành phố nằm bên bờ Vịnh là di sản thiên nhiên thế giới được Hạ Long khai thác một cách tối đa, góp phần đưa du lịch trở thành một mũi nhọn trong cơ cấu phát triển kinh tế của thành phố. Chỉ tính riêng trong năm 2007, Hạ Long đã đón 2,1 triệu lượt khách du lịch, mang lại doanh thu 1.350 tỷ đồng cho ngành du lịch của thành phố. Cùng với du lịch, ngành thương mại cũng phát triển vượt bậc với hơn 10 vạn hộ kinh doanh và 1.650 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, hàng năm mang lại doanh thu hàng ngàn tỷ đồng. Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp cũng trở thành một thế mạnh mới của Hạ Long với hàng trăm dự án đầu tư trên địa bàn. Đặc biệt, Hạ Long còn có các KCN như Cái Lân, Việt Hưng, cụm công nghiệp địa phương Hà Khánh đã và đang được đầu tư xây dựng, hứa hẹn những bước phát triển mới cho ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp. Có được những thành tựu như ngày nay là nhờ Hạ Long có những cải cách mạnh mẽ trong phát triển kinh tế. Các chính sách ưu đãi đầu tư được thực hiện một cách đồng bộ. Cơ sở hạ tầng được đầu tư mạnh mẽ tạo đà cho phát triển. Nhờ đó, tốc độ tăng trưởng kinh tế của TP Hạ Long đã đạt mức tăng trưởng hơn 14%. Thu nhập bình quân đầu người hiện đạt hơn 1.600 đô la Mỹ/người/ năm. Nếu so với tiêu chuẩn hộ nghèo của cả nước thì Hạ Long cơ bản không còn hộ nghèo.
Khu đô thị mới Cột 3 (phường Hồng Hải - TP Hạ Long).
Ảnh: Đỗ Giang
Cùng với những cải cách to lớn về kinh tế, Hạ Long cũng đang có những cải cách mạnh mẽ về hành chính. Điều cốt yếu nhất đã được Hạ Long xác định là phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức và thực hiện một cách nghiêm túc, toàn diện các lĩnh vực trong chương trình cải cách hành chính. Về cải cách thể chế hành chính: Thành phố đã sắp xếp, xác định lại chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ của các phòng, ban chuyên môn thuộc thành phố và ban hành quy chế hoạt động của các phòng ban này. Đồng thời, thành phố cũng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, ban ngành của tỉnh đóng trên địa bàn để thống nhất phối hợp quản lý điều hành, tránh chồng chéo, nhiều cửa. Bên cạnh đó, việc cải cách thể chế hành chính còn được tiến hành theo hướng giao quyền chủ động xây dựng quy chế hoạt động cho 20 đơn vị xã, phường; đồng thời, phân cấp mạnh mẽ cho các địa phương để chủ động phương án thực hiện, nhất là trên các lĩnh vực: quản lý đất đai, xây dựng cơ bản, thu phí, lệ phí, thu chi tài chính, những công trình do dân đóng góp giao quyền cho nhân dân thực hiện giám sát, quản lý, điều hành và chịu trách nhiệm công trình. Các thủ tục hành chính được cải cách triệt để nhằm mang lại sự thuận tiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp. Để thực hiện tốt nội dung này, thành phố đã tổ chức rà soát các văn bản pháp quy, đề nghị bãi bỏ các văn bản hết hiệu lực thi hành hoặc không còn phù hợp với thực tế. Việc tuân thủ quy định của pháp luật trong ban hành các văn bản pháp quy và giải quyết công việc của công dân, tổ chức trên địa bàn Hạ Long cũng được nâng cao một bước, hầu hết các chính quyền cơ sở đều có sự triển khai, bàn bạc, thống nhất trước khi triển khai thực hiện các quyết định quản lý trên cơ sở lấy ý kiến rộng rãi của cán bộ, đảng viên và nhân dân: Với những cố gắng này, Hạ Long đang gỡ bỏ những rào cản trong phát triển, sẵn sàng để cất cánh.