Hà Nam - Vùng đất của những lễ hội truyền thống

Đã thành thông lệ, khi tết đến xuânvề, người dân đảo Hà Nam huyện Yên Hưng, lại nô nức mở lễ hội mừng thọ tuổi vàng (từ 80 tuổi), tuổi ngọc (90 tuổi trở lên) tại miếu Tiên Công, xã Cẩm La ngày mồng 7 tháng giêng (âm lịch).

Lễ hội Tiên Công (Yên Hưng). Ảnh: Hồ Cấn

Lễ hội Tiên Công (Yên Hưng).

                                Ảnh: Hồ Cấn

Lễ hội này được tôn vinh rước người cao tuổi trên võng đào,với tấm lòng thành kính ông, bà đã sinh thành nối tiếp các thế hệ. Lễ hội còn tri ân tiên tổ dày công lập đất, khai hoang quai đê lấn biển, xây dựng làng mạc, lưu truyền từng dòng họ tiếp nối hàng trăm năm. Để xuân này và mãi mãi xuân sau kế thừa truyền thống thấm nhuần đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, đời đời nhớ ơn các bậc tiền bối để lại những kinh nghiệm quý trồng cây lúa nước, chăn nuôi gia súc, gia cầm, đánh bắt nuôi trồng thủy hải sản năm sau cao hơn năm trước. Từ kinh tế tăng trưởng phát triển làng quê trù phú, người dân vùng đất đảo luôn chú trọng xây dựng nét đẹp văn hóa tổ chức hội đầu xuân ra quân làm thủy lợi nâng cấp đê biển, khơi thông kênh rạch, làm vệ sinh môi trường, tu bổ mương máng. Đặc biệt những năm gần đây các dòng họ còn có thêm trong lễ tổ đầu xuân công bố khen thưởng người trong họ thi đỗ vào các trường đại học hệ chính quy, các bậc danh nhân chức sắc Tiến sĩ, Giáo sư đang công tác trên mọi miền Tổ quốc.

Những ngày tết đầu xuân Đinh Hợi, trên khắp ngả đường, tấp nập người đầu đội, tay xách, vai gánh mâm đầy đủ đặc sản gạo thơm ngon được chế biến thành bánh dày, bánh chưng, bánh gio, gà, thịt, bày biện hoa quả tiến đến nhà thờ họ, đình làng, miếu, chùa để dâng hương đẳng vật cung tiến trước lời cầu nguyện Thần hoàng, tiên tổ, trời phật phù hộ độ trì năm mới dồi dào sức khỏe, làm ăn mưa thuận gió hòa. Tại sân đình làng, trong không khí vui xuân gồm đánh đu, cờ người, vật, bóng chuyền, cầu lông thi đấu xóm trên, làng dưới, Ban Tổ chức cũng đã rất long trọng khi bình xét trao giải. Dẫu phần thưởng còn khiêm tốn, nhưng cũng đã tạo nên không khí ngày xuân ấm áp tình đoàn kết hữu nghị giữa dòng họ, làng quê, vơi đi nỗi vất vả quanh năm đồng áng. Tối đến, ở sân đình, lại vang lên lời hát chầu văn, hát đúm, ngâm thơ và hát những bài ca ngợi quê hương đất nước. Với giọng ca truyền cảm, họ là bậc cao niên, thanh niên quanh năm chân lấm, tay bùn, xoay xỏa làm kinh tế. Xuân này, nông điền hội tụ với trang phục áo cánh tứ thân, son phấn, múa, hát ngân vang lời ca nốt nhạc, góp vui đêm văn nghệ, tạo không gian làng quê sôi động tiết xuân. Phải ghi nhận rằng, xuân ở miền quê trên cả nước đều có phong trào thể thao, văn hóa, văn nghệ phong phú về cả nội dung, chương trình tạo dựng truyền thốngvăn hóa lưu truyền khi tết đến, xuân về. Nhưng có lẽ, ít đâu như ở Hà Nam (Yên Hưng) người dân còn, lưu giữ các giá trị văn hóa hàng trăm năm nay. Đó là phong tục tôn kính tổ tiên, đưa rước ông, bà, bố, mẹ đến miếu Tiên Công. Mà không chỉ thể hiện sự tôn kính người già, lễ hội Tiên Công còn là dịp để tôn vinh lao động. Sau khi làm lễ, Ban Tổ chức chọn số cụ ông khỏe mạnh, tiến ra cửa Miếu, xắn hòn đất vuông vức đắp cao, “khai hỏa” cho các thế hệ ra quân làm thủy lợi đầu năm. Nét đẹp này chính quyền địa phương và nhân dân 8 xã đảo Hà Nam vẫn duy trì.

Mỗi độ xuân về, người thân khắp mọi miền tổ quốc, kiều bào cách xa hàng nghìn cây số về thăm gia đình, lưu lại để tận hưởng món ăn ẩm thực hương vị quê nhà. Vui xuân, tâm đắc thành tựu phát triển trên quê hương, còn hưởng thụ món ăn tinh thần được kế truyền nét đẹp văn hóa ở miền quê Hà Nam.

Cùng chuyên mục