Do sản lượng sữa nguyên liệu trong nước không đáp ứng đủ nhu cầu, nên Việt Nam vẫn phải nhập khẩu một lượng lớn sữa nguyên liệu. Đây chính là lý do đẩy giá sữa Việt Nam tăng cao.
Theo Cục Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), năm 2007, sản lượng sữa trong nước ước tăng khoảng 12,7% so với năm 2006, đạt khoảng 243.000 tấn. Thế nhưng, nguồn sữa này chỉ đáp ứng được khoảng 24% nhu cầu tiêu dùng, còn lại (khoảng 770.000 tấn sữa nguyên liệu) là phải nhập khẩu. Hầu hết hãng sữa đều cho rằng, nguồn sữa tươi trong nước hiện nay chỉ đáp ứng đủ cho chế biến sữa nước, vì vậy đa số sản phẩm sữa bột trên thị trường đều có cùng nguồn nguyên liệu nhập khẩu.
Ông Trần Quốc Huân, Giám đốc Tiếp thị thương mại (Công ty Dutch Lady Việt Nam) cho biết, hiện Công ty đã xây dựng hệ thống phát triển chăn nuôi và thu mua trực tiếp sữa tươi nguyên liệu từ các hộ nông dân thông qua Dự án phát triển đàn bò sữa dài hạn trị giá 12,6 triệu USD. Thế nhưng, lượng sữa tươi thu mua hiện chỉ đáp ứng được 15 - 20% nhu cầu sản xuất hàng ngày, còn lại vẫn phải nhập khẩu.
Theo các công ty sữa, nhu cầu tiêu thụ sữa trên toàn cầu năm nay sẽ tăng khoảng 30% so với năm 2006. Trong khi đó, nguồn cung nguyên liệu sữa trên thế giới hiện lại khan hiếm. Minh chứng là, Australia, quốc gia cung cấp nguyên liệu sữa hàng đầu thế giới, vừa phải hứng chịu đợt hạn hán lớn, khiến nguồn cung nguyên liệu sữa hiện chỉ còn khoảng 20% so với mọi năm. Trong khi đó, các nước châu Âu lại cắt giảm trợ cấp đối với sản phẩm sữa xuất khẩu, khiến giá sữa càng tăng nhanh.
Trước việc giá sữa tăng “chóng mặt”, Bộ Tài chính đã giảm thuế nhập khẩu đối với một loạt mặt hàng. Trong đó, sữa là mặt hàng có mức thuế giảm mạnh nhất (mức giảm cao nhất tới 15%). Thế nhưng, giá sữa trên thị trường hiện vẫn chưa có dấu hiệu giảm.
Nguyên nhân, theo ông Marinus Eling De Groot, Tổng giám đốc Công ty Dutch Lady Việt Nam là do giá sữa bột nguyên liệu tăng mạnh, nên mức giảm thuế nhập khẩu không đủ “làm nguội” cơn sốt tăng giá sữa. Cụ thể, giá sữa nguyên liệu đầu năm 2007 ở mức 2.500 USD/tấn, nếu cộng 30% thuế, thì chỉ 3.250 USD/tấn trong khi hiện nay, giá sữa nguyên liệu đang ở mức 5.000 USD/tấn, nếu cộng 15% thuế đã lên tới 5.750 USD/tấn.
Để hạ nhiệt cơn sốt giá sữa, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiến hành thanh tra các yếu tố hình thành giá đối với mặt hàng sữa. Theo kế hoạch, đợt thanh tra sẽ kết thúc vào cuối tháng 8/2007 và kết quả sẽ được công bố vào đầu tháng 9/2007i trên các phương tiện thông tin đại chúng.
