Trong những tình huống nguy hiểm xảy ra, lái xe container có thể đè người chứ không làm đổ hàng vì nếu không, có bán cả gia sản cũng không đủ tiền để đền. Hơn thế, khi xe container chạy tốc độ cao từ 40 km/h thường tạo ra luồng gió hút rất nguy hiểm với mô tô, xe đạp đi bên cạnh.
Theo quy định, từ ngày 1/7/2009, khi Luật Giao thông đường bộ sửa đổi chính thức có hiệu lực, tất cả lái xe rơmooc phải có giấy phép lái xe (GPLX) hạng FC thay cho GPLX hạng C. Thế nhưng thực tế hiện nay chưa có một cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe rơmooc quy chuẩn đúng nghĩa để đào tạo và cấp chứng chỉ lái loại xe này...
Xe container gây tai nạn ngày càng phổ biến
Chúng tôi xin bắt đầu bài viết bằng những vụ tai nạn giao thông do chính các lái xe container tự gây ra cho mình. Điển hình vào trưa 3/3, trên quốc lộ 1A, đoạn qua xã Hoằng Trung, Hoằng Hóa (Thanh Hóa), xe container mang BKS 29R - 0843 do anh Trần Ngọc Tuấn điều khiển chạy theo hướng Bắc - Nam bất ngờ lao lên vỉa hè đâm vào nhà dân ven đường.
Nguyên nhân, do lái xe container chạy quá tốc độ nên khi bất ngờ gặp xe máy đã không kiểm soát được tay lái… Vụ va chạm này đã làm sập hoàn toàn mái hiên của hai gia đình, nhưng thật may mắn vì nó chưa gây thiệt hại về người…
Thực tế hiện nay cho thấy, hầu hết lái xe container đều có tuổi đời rất trẻ, ngoài việc thiếu kinh nghiệm thực tế thì ý thức chấp hành Luật Giao thông của họ cũng rất đáng quan tâm. Hiện nay, do nhu cầu giải tỏa hàng nhanh tại cảng và lợi nhuận, cạnh tranh của chủ hàng nảy sinh tình trạng xe container chở quá tải. Trong khi đó, việc điều khiển những xe có trọng tải lớn, chạy xe trên một đoạn đường dài cường độ lao động quá cao nên nhiều lái xe do thiếu ngủ đã không đủ sức khoẻ. Thậm chí hiện nay, có tình trạng lái xe nghiện ma túy…
Ngoài ra còn có một tâm lý phổ biến ở các lái xe coi trọng hàng hoá hơn tính mạng của những người cùng tham gia giao thông. Các vụ tai nạn không chỉ gây thiệt hại cho chủ xe, người bị tai nạn mà còn làm hư hỏng nhiều công trình giao thông đường bộ như dải phân cách, cột đèn, tường hộ lan, dải phân cách mềm, các biển báo... và làm ùn tắc giao thông kéo dài. Hiện tượng bỗng dưng gây tai nạn ngày càng phổ biến. Lái xe không làm chủ tốc độ lao cả xe vào nhà dân, lao xuống sông, xuống vực hoặc tự nhiên lật nghiêng nằm chắn đường, bỗng dưng chết máy, làm rơi container xuống đường.
Hiện nay, số xe container trong cả nước gia tăng đột biến… Đơn cử như tại tỉnh Quảng Ninh, mỗi ngày tại đây có khoảng 700 lượt xe ngày và đêm lưu thông, trong khi trên thực tế hạ tầng giao thông chưa đáp ứng được với nhu cầu.
Tại TP Hải Phòng, một cảng biển lớn ở miền Bắc, toàn thành phố có 3.923 xe cotainer cùng với 3.979 rơ moóc, chở lượng hàng rất lớn thông qua cảng. Hơn nữa do loại xe này cồng kềnh và chiếm nhiều phần đường nhưng cũng thiếu các bãi đỗ tĩnh dành riêng cho xe container nên việc ách tắc cũng thường xuyên diễn ra. Khi tham gia giao thông trong nội thành, tại các điểm giao cắt, nút giao thông, các tuyến đường hẹp… xe container vào cua hoặc quay đầu xe rất chậm và khó dẫn đến ùn tắc.
Hiện nay hầu hết các cơ sở đào tạo và sát hạch lái xe cơ giới đường bộ đều không có xe container để học viên luyện tay lái. Mặc khác, số giáo viên để đào tạo lái loại xe này còn rất hiếm.
Những "chiêu bài" cản trở cơ quan Công an
Trao đổi với chúng tôi, lực lượng CSGT không giấu khỏi những trăn trở: Thực tế hiện nay cho thấy hầu hết các xe container đều chạy ban đêm. Lợi dụng trời tối, lái xe đã liều lĩnh chạy quá tốc độ, lấn đường, phóng nhanh, vượt ẩu, đi sai phần đường, ngủ gật, bất cẩn khi điều khiển, chở quá tải... Trong khi đó, chất lượng đầu kéo container nhìn chung không bảo đảm, đa số nhập khẩu hàng cũ từ nước ngoài, thời gian sử dụng đã lâu; nhiều phương tiện lốp bị mòn, không đủ độ bám đường cần thiết.
Ngoài ra, có một số trường hợp xe hết hạn kiểm định, giấy phép lái xe không phù hợp với hạng xe điều khiển, không có GPLX, không chấp hành hiệu lệnh CSGT.
Trong khi đó, việc bắt lỗi của lực lượng Cảnh sát vào buổi tối cũng khó hơn nhiều. Lái xe container dùng đủ mọi chiêu để đối phó. Có khi xe container thường đi theo đoàn, CSGT ra tín hiệu dừng một xe vi phạm, xe đi phía sau tự động đỗ lại, làm ùn tắc giao thông và đổ cho CSGT vi phạm quy trình.
Trong trường hợp bị nhắc nhở thì họ tạo lý do chờ chủ xe, chủ hàng đến giải quyết vì vậy, thời gian kiểm tra, xử lý 1 xe kéo dài hàng giờ đồng hồ, cá biệt có trường hợp, lái xe vi phạm khóa xe bỏ lên đồi ngồi cả buổi, bất hợp tác, khi mâu thuẫn xảy ra xô xát với dân lại đổ vạ CSGT xui đánh.
Còn chủ hàng khi xe bị kiểm tra thì cho rằng đã bị CSGT cản trở doanh nghiệp làm ăn. Phần lớn container có kẹp chì, khó kiểm tra bên trong và kiểm tra trọng tải, một số hàng hoá đặc chủng đồng bộ không thể tháo rời nên khi vận chuyển gây khó khăn và nguy hiểm.
Ngay cả khi xác định quá tải, việc hạ tải rất khó khăn do phải cân để xác định rõ lượng hàng quá tải, có đại diện của Hải quan, kho hàng, chủ hàng chứng kiến, kho bãi lưu hàng và phương tiện khó khăn. Khi CSGT làm chặt ngay từ cảng tránh trường hợp chở quá tải, xe container vừa rời cổng cảng vẫn chấp hành nghiêm, nhưng lại tới ngay điểm tập kết dồn thêm hàng.
Cùng với sự phát triển về kinh tế, lượng xe container ngày càng tăng. Để giảm thiểu các vụ TNGT do xe container gây ra thì ngoài việc CSGT tăng cường công tác TTKS, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm thì cũng phải cần chấn chỉnh lại khâu bốc xếp hàng hóa ngay tại cảng.
Nên chăng các lái xe container phải có thâm niên và có số km an toàn nhất định mới có thể được lưu hành trên đường. Ngoài ra, phải có quy định chặt chẽ tuyển dụng lái xe container kèm theo thời gian thử thách và điều không thể xem nhẹ là thường xuyên giáo dục nâng cao ý thức tuân thủ Luật Giao thông của mỗi lái xe, chủ xe container.
