Đường bộ, đường sắt, đường thuỷ, và cả đường chuyển phát nhanh được lợi dụng vận chuyển hàng lậu về Hà Nội những ngày giáp Tết. Cùng với đó là những thủ đoạn càng ngày càng tinh vi, gây khó khăn cho việc kiểm soát của các cơ quan chức năng.
Theo ông Nguyễn Công San, Đội trưởng Đội quản lý thị trường số I, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, thì hàng lậu hiện nay cơ bản là từ Trung Quốc về vì đặc thù là giá cả rẻ, đa dạng, phong phú, đáp ứng được quảng đại người tiêu dùng bình dân.
Những cung đường hàng lậu
Các tuyến hàng lậu chảy vào Việt Nam chính là qua Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh... chủ yếu là đi theo đường bộ và đường sắt. Một số hàng lại đi theo đường thuỷ thẳng vào miền Nam rồi lại vòng trở ra Hà Nội.
Cùng với hàng nhập lậu từ Trung Quốc, một số mặt hàng lậu từ tuyến Quảng Trị ở miền Trung, qua đường biên giới Lào, Thái Lan và Campuchia về. Tuyến này chủ yếu là hàng cao cấp như rượu, đồ điện tử...
Trước những diễn biến phức tạp của hàng lậu, hàng giả, hàng nhái, lực lượng QLTT Hà Nội đã đồng loạt ra quân cao điểm kiểm tra ở tất cả những tuyến vận chuyển hàng lậu.
Riêng trong đợt cao điểm trấn áp hàng lậu, hàng giả, hàng nhái cho thị trường Tết, nhiều vụ hàng lậu, hàng giả, hàng nhái đã bị phát hiện như vụ cơ quan chức năng phát hiện xe ôtô mang BKS 57K-5912 đang bốc hàng tại khu vực huyện Thanh Trì - Hà Nội.
Qua khám hàng hoá trên xe, Đội QLTT số I đã tạm giữ 4 tấn hàng với 16.011 sản phẩm mỹ phẩm các loại như dầu gội, thuốc nhuộm, kem ủ, hấp tóc... các loại do nước ngoài sản xuất không có số đăng ký theo quy định.
Ngày 19/11/2007, phát hiện xe ôtô mang BKS 29Z-1375 đang bốc dỡ hàng tại phố Hàng Bông, Hoàn Kiếm, Hà Nội thu giữ 133 bộ tóc giả, gần 7.000 đôi tất người lớn, 4.000 khăn quàng cổ trẻ em, 9.000 đôi tất trẻ em, 9.000 đôi găng tay, đều là hàng do nước ngoài sản xuất không có hóa đơn chứng từ. Trị giá lô hàng lên tới hàng trăm triệu đồng.
Ngày 27/11/2007, lực lượng QLTT phát hiện nơi cất giấu hàng hoá tại Công ty Cổ phần vận tải hàng không ở Bồ Đề, Long Biên, tạm giữ 2.347 chiếc quần, 885 áo, 85 bộ đồ thể thao, 670 thắt lưng, 42 đồ chơi ôtô, toàn bộ hàng do nước ngoài sản xuất không có hoá đơn chứng từ hợp lệ. Trị giá lô hàng lên tới 500 triệu đồng.
Hay trên chuyến tàu DD4 chạy từ Đồng Đăng về Hà Nội đỗ tại sân ga Hà Nội, lực lượng chức năng kiểm tra phát hiện 17 loại hàng do nước ngoài sản xuất đều không có hoá đơn, chứng từ hợp lê, trị giá lô hàng là 180 triệu đồng...
Muôn chiêu lách luật
Để đối phó với các cơ quan chức năng, đối tượng buôn lậu đã tìm đủ các chiêu để lách luật, từ thay đổi lộ trình vận chuyển, cho đến việc hợp thức hoá các hoá đơn, chứng từ. Hiện nay, do giao thông liên thông, nên các cung đường vận chuyển đều được tận dụng triệt để, các đối tượng liên tục thay đổi lộ trình của hàng lậu.
Ví dụ trước đây, hàng đi từ Móng Cái về Hà Nội đi đường 14, qua đường Bắc Ninh, qua Hải Dương, Hải Phòng về, nhưng nay thì cùng tuyến đường 14 đi qua Hải Dương, Bắc Ninh nhưng cũng có thể đi đường 10 vòng qua Phủ Lý rồi mới về Hà Nội để trốn tránh sự kiểm soát của các cơ quan chức năng.
Thủ đoạn thứ 2 mà những kẻ buôn bán hàng lậu hay sử dụng đó là thay đổi biển kiểm soát phương tiện vận chuyển: lúc xuất phát thì biển này, trên đường đi lại thay biển khác, khiến cho sự kiểm soát gặp nhiều khó khăn.
Về hoá đơn chứng từ, chiêu áp dụng là quay vòng: trong một ngày, một bộ chứng từ có thể áp tải tới 2-3 lô hàng suốt tuyến từ Lạng Sơn về Hà Nội.
"Do hiện nay, chính sách thuế và các thủ tục hành chính đã thông thoáng, nên hàng hoá được nhập khẩu hợp pháp về nhiều hơn, đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng của người dân, nên những kẻ buôn bán hàng lậu, hàng giả lại càng tìm những cách tinh vi phức tạp hơn để qua mặt cơ quan chức năng. Điều này đồng nghĩa với các lực lượng chức năng phải quyết liệt hơn, triệt để hơn mới có thể ngăn chặn được hàng lậu, hàng giả, hàng nhái về thị trường nội địa", ông San nói.
