Vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) ngoài cổng trường học luôn là vấn đề nóng bỏng không chỉ của ngành y tế, mà ngành giáo dục, các cấp, ban, ngành chức năng khác và bậc phụ huynh cũng đang thực sự quan tâm.
Song để tìm ra lời giải cho vấn đề này cần có sự phối hợp của các cơ quan chức năng bởi nhiều trường học tại Hà Nội đang phải gánh chịu hậu quả ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ATVSTP từ các quán hàng này.
Đâu là nguyên nhân?
“Dẹp hàng rong trước cổng trường là việc vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã gặp phải nhiều trở ngại do tính chất di động của loại hình này. Muốn dẹp hàng rong đòi hỏi cần có sự hợp tác chặt chẽ của nhiều ban, ngành đoàn thể”.
Đây là quan điểm của một số hiệu trưởng các trường tiểu học, THCS trên địa bàn Hà Nội khi trao đổi với chúng tôi về vấn đề ATVSTP ở những hàng quán xung quanh nhiều trường học. Thậm chí, Ban Giám hiệu nhà trường đã tiến hành nhiều biện pháp, huy động nhiều lực lượng giải tỏa nhưng tình trạng này vẫn tái diễn.
Bà Nguyễn Thị Mỹ - Hiệu trưởng trường Tiểu học và THCS Lê Ngọc Hân cho biết: “Nhà trường vẫn thường xuyên phối hợp với chính quyền phường sở tại cùng các cơ quan chức năng để dẹp hàng rong bày bán trước cổng trường. Cho đến thời điểm hiện tại, tình trạng trên không còn nhưng cũng chưa thể triệt để vì tính chất di chuyển của loại hình kinh doanh này”.
Hiện nay vấn đề ATVSTP từ những thức ăn đường phố vẫn chưa được nhà trường, phụ huynh quan tâm. Chị Phan Anh Thư ở Thanh Xuân, có con trai đang học lớp 1 kể: “Có lần, đón cháu từ trường về, thấy con kêu đói nên tôi chiều con mua cho xiên chả nướng. Ai ngờ, tối về cháu kêu đau bụng và bị tiêu chảy, mất nước liên tục. Từ dạo đó, chẳng bao giờ tôi dám mua cho cháu thức ăn ở mấy hàng quán gần trường học”.
Tuy nhiên, không phải phụ huynh nào cũng ý thức được như chị Anh Thư nên đó cũng chính là lý do hàng rong vẫn còn cơ hội sống “bám” vào các cổng trường.
Nhiều người bán hàng vẫn kinh doanh theo kiểu đối phó, đuổi đầu này, họ lại bán đầu kia, gây khó khăn cho các cơ quan chức năng. Thậm chí, nhiều cửa hàng cố định trước cổng trường cũng đua nhau mở rộng mặt bằng kinh doanh khiến nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ những loại đồ ăn tự chế biến hay đóng gói sẵn có chiều hướng gia tăng.
Nhiều trường còn nằm trong ngõ, ngách nên các cơ quan chức năng không thể quản lý hoặc nếu có thì cũng không được thường xuyên. Có trường còn nằm sát khu vực chợ cóc, chợ tạm nên vấn đề này càng phức tạp ảnh hưởng không nhỏ đến vấn đề vệ sinh môi trường gây lộn xộn, nhếch nhác trước cổng trường học.
Vẫn là cơ chế
Theo Sở Y tế Hà Nội, vấn đề ATVSTP hiện nay được phân cấp cho các quận, huyện quản lý. Khi có thông tin phát hiện bất cứ hàng quán nào không đảm bảo ATVSTP, Sở sẽ chỉ đạo Thanh tra liên ngành cùng các cơ quan có chức năng trên địa bàn tập trung kiểm tra lập biên bản xử lý. Tuy nhiên, đến giờ chế tài xử phạt các hàng quán bán rong trên địa bàn Hà Nội còn quá nhẹ.
Ông Ngô Văn Giá, quyền Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng quận Long Biên cho biết: “Hiện nay, trung tâm mới chỉ chủ động về chuyên môn hoặc đưa ra phương án tối ưu khi có những vấn đề liên quan đến y tế dự phòng trên địa bàn quận. Khó khăn của trung tâm hiện nay chính là ở chỗ vẫn chưa được giao quyền tự chủ về mặt quản lý nên không có cơ chế để thực thi.
Hiện thành phố đang cho xây dựng và hoàn thiện những quy định cụ thể trong vấn đề quản lý, giám sát và xử lý về ATVSTP đối với những cơ quan chức năng có liên quan, nhất là đối với các trung tâm y tế quận, huyện. Sau khi chính thức có quy định cụ thể, trung tâm mới chủ động hơn trong việc phát hiện cũng như kiểm tra về ATVSTP trên địa bàn.
Trong thời gian tới, trung tâm cũng sẽ triển khai chương trình Y tế học đường tại các trường học và một trong những vấn đề đặc biệt quan tâm là ATVSTP cho học sinh trong và ngoài trường học. Hy vọng với chương trình này, trung tâm sẽ tư vấn về chuyên môn và cùng phối hợp giúp nhà trường nhìn nhận tích cực hơn về vấn đề này”.
Trong khi chất lượng ATVSTP của những hàng quán xung quanh khu vực cổng trường vẫn chưa được các cơ quan chức năng kiểm soát chặt chẽ, để đảm bảo sức khỏe cho trẻ đến trường và tránh những điều đáng tiếc có thể xảy ra, các bậc phụ huynh cần nhắc nhở và quản lý để các em tránh sử dụng những thức ăn không đảm bảo chất lượng.
Cách tốt nhất là nhà trường và phụ huynh phối kết hợp trong việc giáo dục cho các em ý thức tự bảo vệ mình. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng phải sớm đưa ra những giải pháp mang tính lâu dài và phối hợp tích cực để chấm dứt tình trạng hàng quán mất vệ sinh bày bán tràn lan trước cổng trường học, tránh kiểu “bắt cóc, bỏ đĩa”.
