Từ đầu tháng 12-2009, nhiều mặt hàng thiết yếu trên thị trường tiếp tục đà tăng giá. Giá tăng đã tác động đến sinh hoạt của mỗi gia đình, kéo theo sức mua chậm lại. Theo quy luật cung - cầu, vào dịp cuối năm giá hàng hóa thường có xu hướng tăng. Nhưng năm nay, tình trạng giá một số mặt hàng có dấu hiệu tăng “nóng” khiến người tiêu dùng lo lắng.
* Gạo, thịt tăng giá mạnh
Đáng chú ý nhất trên thị trường hàng hóa mấy ngày qua là giá gạo tiếp tục tăng. Chỉ trong vòng 10 ngày đầu tháng 12-2009 giá gạo tăng mạnh. Gạo tẻ thường loại rẻ nhất 9.500 đồng/kg, tăng 5,55%. Gạo tám thơm tăng từ 15.500 đồng lên 17.000 đồng/kg. Gạo nếp cái hoa vàng tăng từ 18.000 đồng/kg lên 19.000 đồng/kg. Gạo nếp Thái Lan 20.000 đồng/kg tăng lên 21.000 đồng/kg. Theo tính toán của Sở Công thương, mức giá gạo trên thị trường hiện nay đã vượt ngưỡng giá cao nhất trong cơn sốt gạo xảy ra vào tháng 4-2008.
Siêu thị Bài Thơ (TP Hạ Long) đã chuẩn bị nhiều mặt hàng thiết yếu đảm bảo đáp ứng nhu cầu của nhân dân trong dịp Tết Nguyên đán Canh Dần. (ảnh minh hoạ).
Giá thịt lợn đã bắt đầu tăng trong những ngày gần đây. Tại chợ Hạ Long I, giá thịt lợn thăn 65.000 đồng/kg, đã tăng thêm 5.000 đồng/kg so với hồi cuối tháng 11-2009. Thịt chân giò 55.000 đồng/kg tăng lên 60.000 đồng/kg. Theo bà con tiểu thương ở chợ , giá thịt lợn tăng là do người chăn nuôi trữ lại chờ đến Tết âm lịch bán với hy vọng sẽ được giá hơn. Giá đường cách đây một tuần vọt lên mức 18.000 đồng/ kg, tăng 24% so với cuối tháng 10 và 46% so với tháng 9. Tuy nhiên, 3-4 ngày qua giá đường bắt đầu hạ dần, hiện tại chợ , đường cát trắng còn 17.000 đồng/kg. Đây là dấu hiệu báo trước, Tết Nguyên đán năm nay giá bánh ngọt các loại có thể tăng mạnh so với năm ngoái. Một số mặt hàng thời trang phục vụ Tết như quần áo, giày dép thay vì giảm giá khuyến mãi như mọi năm thì nay đã bắt đầu tăng giá 5-10% so với đầu tháng 12. Nỗi băn khoăn trước bài toán chi tiêu thời vật giá tăng cao hiện rõ trên khuôn mặt của những người nội trợ. Chị Đinh Thị Ngọc, phường Hồng Hà, TP Hạ Long lo lắng: “Thu nhập mỗi tháng được khoảng 2 triệu đồng. Tiền điện, gas, nước đã hết 300.000-400.000 đồng/tháng, tiền học cho con hết gần 500.000 đồng/tháng. Còn lại là các khoản chi tiêu, ăn uống, phải khéo “co kéo” mới đủ, nay giá tăng thế này chi tiêu không căn cơ thì cuối tháng chỉ có trắng túi ”. Còn với bà con nông dân, những người vốn hàng ngày đã phải “thắt lưng buộc bụng” trong chuyện chi tiêu thì nay đời sống của họ lại càng khó khăn hơn khi giá cả leo thang. Bà Nguyễn Thị Hương, phường Cẩm Thạch, TX Cẩm Phả buồn rầu kể: Khi các mặt hàng thực phẩm khác tăng giá thì rau củ các loại đều giảm giá. Tôi gánh cả một gánh rau bắp cải đi chợ mới bán được hơn 50.000 đồng trong khi thịt, gạo đến cả mì tôm cũng tăng giá. May mà năm nay giá các loại cá không tăng mạnh như thời điểm cuối năm ngoái nên cũng đỡ hơn một chút. Cách hay nhất của bà Hương là lựa món nào rẻ tiền thì mua.
* Tiểu thương cũng “khóc”
Giá tăng, sẽ tác động trực tiếp đến người tiêu dùng là lẽ đương nhiên. Còn người buôn bán, ngoại trừ những đối tượng đầu cơ, thu lợi bất chính, thì đa số bà con tiểu thương cũng phải chịu ảnh hưởng của tình hình biến động giá cả. Đa số tiểu thương lấy hàng qua đại lý cấp 1, cấp 2 và không có nhiều vốn để trữ hàng nên họ không chủ động được giá cả. Nếu giá lên thì họ phải lên theo, bán rẻ thì lỗ, bán đắt thì ế ẩm. Bà Nguyễn Thị Minh, bán hàng khô ở chợ Cẩm Phú, TX Cẩm Phả cho biết: “Giá tăng từ từ thì ít tác động, còn tình trạng tăng đột biến như vừa qua rất khó cho bà con tiểu thương. Như tuần trước giá đường tăng lên 17.000 đồng/kg - 18.000 đồng/kg, tôi phải lấy hàng với giá 16.300 đồng/kg, nay giá hạ xuống 16.000 đồng/kg. Vậy là chịu thiệt 300 đồng/kg”.
Gạo là một trong những mặt hàng tăng giá mạnh. (ảnh chụp tại một cửa hàng bán lương thực ở chợ Hạ Long I, TP Hạ Long).
ảnh: PV
Bất cập lớn nhất trong hệ thống phân phối ở Quảng Ninh hiện nay là do không có các Trung tâm thương mại, siêu thị lớn và chưa có các nhà cung cấp uy tín. Thông thường nếu muốn tăng giá bán, nhà cung cấp phải gửi thông báo trước khoảng 2 tuần. Tuy nhiên, hiện nay do các đại lý, cửa hàng bán lẻ vẫn kinh doanh theo một lối mòn, không ký kết hợp đồng mua hàng với các nhà cung cấp mà chỉ hết hàng gì thì lấy hàng đó. Chính vì không ó phương án kinh doanh, không cân đối được lượng cầu, nhập hàng theo kiểu tự phát nên không tránh khỏi thua thiệt và bị nhà cung cấp ép giá. Qua khảo sát một số các cửa hàng, đại lý nhỏ trên địa bàn tỉnh, các chủ cửa hàng đều cho rằng thực tế giá cả hàng hóa từ nhà sản xuất chưa chắc đã tăng nhiều như vậy nhưng nhà cung cấp bảo tăng bao nhiêu là các chủ cửa hàng phải chịu bấy nhiêu. Giá cả hàng hóa tăng như thế nào cứ đến lúc nhập hàng mới biết. Hiện nay các cửa hàng hầu như không hề nhận được bất kỳ một thông báo chính thức nào của nhà cung cấp trước khi tăng giá hàng hóa.
Có thể nói, việc giá cả một số mặt hàng thiết yếu trên địa bàn tỉnh tăng mạnh trong thời gian gần đây một phần là do khâu lưu thông, hệ thống phân phối nhỏ lẻ và yếu kém, không có kho hàng bến bãi để dự trữ lượng hàng hóa nhất định góp phần bình ổn thị trường khi có biến động về giá. Do vậy, việc đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ thương mại trên địa bàn tỉnh cần được đặc biệt chú trọng hơn nữa đảm bảo yêu cầu phát triển. Bên cạnh sự phát triển một số doanh nghiệp đầu mối đủ tâm và đủ tầm để có thể chung vai với Nhà nước trong việc bình ổn thị trường, đảm bảo an sinh xã hội thì các cơ sở kinh doanh cũng cần nâng cao năng lực kinh doanh dựa trên nguyên tắc của việc ký kết các hợp đồng kinh tế để tránh sự thua thiệt và bị “ép giá” như hiện nay.
