Gọi là tiết kiệm điện nhưng không ít sản phẩm được bày bán trên thị trường hiện nay chính giới kinh doanh cũng chưa chắc chắn. Ngay chuyên gia trong lĩnh vực này còn cho rằng, chỉ qua sử dụng thực tế mới biết mức độ tiết kiệm điện thế nào.
Quảng cáo một đằng, hàng một nẻo
Các mặt hàng tiêu thụ ít điện đã phổ biến trên thị trường vài năm nay, được giới kinh doanh gọi chung là sản phẩm tiết kiệm điện. Song, thực tế không phải loại nào cũng đảm bảo đúng các thông số trên nhãn mác hay như lời “quảng cáo”.
Tại các cửa hàng thiết bị điện trên phố Phùng Hưng, không khó để tìm mua được loại bóng đèn vừa ít tốn điện, vừa giá rẻ. Người tiêu dùng sẽ được giới thiệu các loại bóng dưới 20W của Trung Quốc, giá rẻ hơn hàng cùng loại trong nước từ 20-30%.
Chẳng hạn, cùng công suất 7W, nếu là bóng compact hàng nội có giá dao động từ 20-22.000 đồng/chiếc thì hàng Trung Quốc tối đa chỉ 18.000 đồng. Với bóng 20W, bóng Trung Quốc cũng rẻ hơn hàng nội khoảng 10.000 đồng/chiếc.
Lý giải điều này, chị Thơm - chủ cửa hàng thiết bị điện số 36 Phùng Hưng cho rằng, co thể do sự ăn bớt một công đoạn hay nguyên liệu trong quá trình sản xuất. Sản phẩm làm ra không đủ độ phốt pho, bột huỳnh quang nên chất lượng phát quang kém hơn, công suất không ổn định.
Theo chị, với cùng công suất nhưng khi thắp lên, bóng đèn Trung Quốc bao giờ cũng tối hơn hàng trong nước. Đơn cử, bóng 20W của Trung Quốc chỉ tương đương với loại 13W của nội.
Ngoài độ sáng không đảm bảo, công suất và tuổi thọ của các loại bóng đèn tiết kiệm điện kể trên cũng không đáng tin cậy.
Kết quả kiểm tra của một doanh nghiệp trong nước gần đây cho thấy, nhiều loại bóng compact xuất xứ Trung Quốc (nhập nguyên chiếc hoặc linh kiện về lắp ráp tại Việt Nam) có ghi tuổi thọ là 6.000 giờ, thực chất chỉ đạt khoảng một nửa; công suất 20W nhưng chỉ đạt được 14 – 15W hoặc hiệu suất phát quang thấp dưới chuẩn (dưới 50lm/w)…
Khi chính doanh nghiệp trong ngành còn không nắm rõ có bao nhiêu nhãn hiệu, số lượng sản phẩm giá thấp, chất lượng kém được tiêu thụ trên thị trường thì giới kinh doanh lại phản ánh, hầu hết sản phẩm được gọi là tiết kiệm điện mà họ kinh doanh đều không có chứng nhận tiết kiệm điện. Ngoài tem bảo hành, hiện mới chỉ một vài thương hiệu có tem kiểm định chất lượng.
Người tiêu dùng tự dò công tơ
Được biết nhằm quản lý chất lượng sản phẩm tiết kiệm điện, từ năm 2006, Bộ Công Thương đã triển khai biện pháp dán nhãn tiết kiệm năng lượng cho các thiết bị sử dụng điện đạt tiêu chuẩn. Mục tiêu đến năm 2010, những thiết bị sử dụng năng lượng bắt buộc phải đăng ký và dán nhãn tiết kiệm năng lượng.
Song đến nay chương trình mới hoàn thiện được bộ tiêu chuẩn đánh giá một số sản phẩm là bóng đèn huỳnh quang, ba-lát sắt từ, quạt điện, điều hòa, tủ lạnh và năm ngoái là đèn compact, chấn lưu điện tử.
Trong số này, Bộ Công Thương đã chính thức dán nhãn chứng nhận hiệu suất cao, tiết kiệm điện cho 3 sản phẩm là ba-lát sắt từ, bóng đèn huỳnh quang T8, T5 của các doanh nghiệp là Rạng Đông, Điện Quang và Hùng Phong.
Số còn lại dù đã đạt tiêu chuẩn nhưng chưa dán nhãn, vì chưa có thông tư hướng dẫn hoặc vẫn ở giai đoạn khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tham gia.
Dẫn chứng điều này có thể thấy qua các sản phẩm đèn compact của Rạng Đông. Một lãnh đạo ở đây cho biết, nếu dựa trên TCVN 7986:2008 thì 10/12 loại bóng đèn compact của đơn vị đã đạt chất lượng. Nhưng hiện chưa được dán tem là vì “chưa có thủ tục”.
Trao đổi với VietNamNet, ông Nguyễn Thanh Toàn, Phòng kỹ thuật nghiên cứu, Trung tâm Tiết kiệm Năng lượng TP.HCM chỉ ra, hiện không chỉ thiếu quy chuẩn, cơ sở về sản phẩm tiết kiệm điện mà còn thiếu rất nhiều phòng kiểm định đạt chuẩn.
“Dù có xây dựng xong quy chuẩn nhưng để kiểm định được sản phẩm có đúng quy chuẩn ấy không thì chắc cũng phải một thời gian khá dài nữa” – ông Toàn nhận định và góp ý, lúc này chỉ qua tiêu dùng thực tế, tự theo dõi số đồng hồ đo điện của gia đình, người tiêu dùng mới khẳng định được một thiết bị điện có tiết kiệm hay không.
