Một lượng lớn bình gas đã qua sử dụng 12-14 năm được nhập từ Malaysia vào VN. Chỉ riêng phía Nam có ít nhất 88.000 bình được nhập về, phần lớn được tái sử dụng và nạp gas với thương hiệu Petronas gas bán ra thị trường.
Từ cuối năm 2007, giới kinh doanh gas đã xì xào về việc một công ty nước ngoài nhập khẩu bình gas cũ về VN.
Sự việc "nóng" lên khi số lượng bình gas cũ nhập về ngày càng gia tăng.
Nhập bình gas chất lượng… trên 85%
Theo tìm hiểu của chúng tôi, từ cuối tháng 12-2007 lô hàng 10 container đầu tiên chứa 11.000 bình gas cũ từ Malaysia đã cập cảng Cát Lái (TP.HCM), trong đó đơn vị nhập khẩu toàn bộ số lượng bình gas đã qua sử dụng trên là Công ty Petronas VN (trụ sở chính tại TP.HCM).
Trên tờ khai hàng hóa nhập khẩu ngày 14-12-2007, nhà nhập khẩu ghi rõ: 11.000 bình gas (loại 12kg) đã qua sử dụng, chất lượng trên 85%. Theo hồ sơ hàng hóa nhập khẩu của Petronas, đa số những bình gas nhập khẩu trên có năm sản xuất từ 1992-1994, nghĩa là đã được người tiêu dùng Malaysia sử dụng từ 14-16 năm nay.
Ngay sau khi nhập vào VN, số bình gas trên đã được Công ty Petronas VN "trộn" với các bình gas hiện tại tung ra thị trường dưới thương hiệu Petronas gas (thương hiệu hiện chiếm khoảng 5% thị phần gas cả nước).
Tiếp sau lô hàng đầu tiên, nhiều chuyến tàu khác tiếp tục chuyển một lượng lớn bình gas cũ từ Malaysia về các cảng phía Nam và toàn bộ số bình gas cũ này sau khi được "tút" lại như thông qua việc sơn, sửa, thay van đã được đưa vào thị trường tiêu thụ.
Cũng trong thời gian trên, thông qua một công ty khác, nhiều chuyến hàng chở số lượng lớn bình gas cũ cũng được nhập từ Malaysia về các tỉnh phía Bắc. Và phần lớn số bình gas trên cũng được tung ngay ra thị trường dưới thương hiệu Petronas gas.
Người Malaysia không sử dụng thì bán qua VN
| Nhập bình gas cũ được… ưu đãi thuế Trong nghị định số 12/2006/NĐ-CP (qui định chi tiết thi hành Luật thương mại trong hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế…), phụ lục số 1 về danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu có liệt kê những mặt hàng tiêu dùng đã qua sử dụng thuộc loại cấm nhập khẩu, trong đó có mặt hàng gia dụng bằng kim loại. Tuy nhiên, thông tư số 04 của Bộ Thương mại (nay là Bộ Công thương) cụ thể hóa danh mục những mặt hàng cấm nhập khẩu này, bình gas cũ không thuộc đối tượng cấm. Trên tờ khai hải quan, những bình gas cũ của Petronas còn được xác nhận có giấy chứng nhận xuất xứ loại D (C/o form D) hợp lệ nên được hưởng mức thuế suất đặc biệt ưu đãi 5% (theo hiệp định về ưu đãi thuế quan của các nước ASEAN)! |
Tổng giám đốc Petronas tại VN Abu Hassan Burok xác nhận: việc đưa những bình gas đã qua sử dụng tại thị trường Malaysia về VN tiêu thụ đã được thực hiện từ cuối năm 2007 và cho biết ở thị trường phía Nam mới chỉ nhập về 88.000 bình.
Riêng ở phía Bắc việc nhập khẩu do một công ty khác đảm nhiệm nên ông Abu Hassan Burok không biết.
"Chúng tôi không làm gì trái pháp luật nên sẽ tiếp tục nhập về VN tùy theo nhu cầu của thị trường cũng như việc mở rộng hoạt động của chúng tôi tại thị trường này!" - ông Abu Hassan Burok cho hay.
Theo giám đốc một công ty liên doanh, hiện nay trên thị trường có khoảng 300.000 bình gas loại 12kg đã được Công ty TNHH Petronas (Malaysia) nhập khẩu về VN. Trong khi đó một nguồn tin khác lại cho hay nếu tính cả hai miền Nam, Bắc thì số lượng phải đến cả triệu bình!
Lý giải vì sao nhập khẩu ồ ạt loại bình gas trên vào thị trường VN, ông Abu Hassan Burok cho rằng tại thị trường Malaysia Petronas sử dụng hai loại bình gas 12kg và 14kg, nhưng do nhu cầu người tiêu dùng tại đây chuộng loại 14kg hơn nên Petronas quyết định thu hồi tất cả bình 12kg bán lại cho công ty thành viên ở các nước khác, trong đó có VN.
An toàn đến mức nào?
Thừa nhận hàng nhập khẩu là "đồ cũ”, nhưng lãnh đạo Petronas tại VN khẳng định toàn bộ bình gas này đã được cơ quan chức năng VN kiểm định 100% và chỉ những bình đạt chất lượng và tiêu chuẩn an toàn của VN mới được đưa ra thị trường tiêu thụ.
"Chúng tôi không xác định tuổi thọ của chúng là bao nhiêu năm, chỉ biết rằng cứ năm năm kiểm định một lần và nếu chúng vượt qua được các cuộc kiểm tra thì tiếp tục được sử dụng" - ông Abu nói.
Trong khi đó, theo kinh nghiệm của một chuyên viên kỹ thuật an toàn bình gas, ở VN một bình gas có tuổi thọ cao lắm là 20 năm, nếu thường xuyên bảo dưỡng, sử dụng trong điều kiện tối ưu thì có thể kéo dài đến 25 năm. Các bình gas có trọng lượng giảm trên 5% phải hủy bỏ.
Trung tâm Kiểm định kỹ thuật an toàn khu vực 2 thuộc Bộ Lao động - thương binh và xã hội xác nhận đã kiểm định gần 50.000 bình gas cũ (loại 12kg) do Petronas nhập khẩu về. Trên 20.000 bình khác đã đăng ký đang chờ đưa vào qui trình kiểm tra.
Trong số những bình gas đã qua kiểm định, chỉ có 20 bình bị loại do móp méo, trầy xước…
"Chúng tôi dùng những tiêu chuẩn đo lường của VN đã được pháp luật thừa nhận để kiểm định chúng. Kiểm tra hai lần, lần đầu là để xác định xem lô hàng nhập khẩu có đạt điều kiện, qui chuẩn về nhãn mác của VN không, tình trạng bên ngoài vỏ bình ra sao…
Trước khi những bình gas này tung ra thị trường, chúng tôi kiểm định về kỹ thuật an toàn đối với 100% số bình này một lần nữa" - ông Nguyễn Bá Hiệt, giám đốc Trung tâm Kiểm định kỹ thuật an toàn khu vực 2, cho biết.
Tuy nhiên, theo ông Đặng Vinh Sang - tổng giám đốc Công ty TNHH một thành viên dầu khí TP.HCM, đối với những thiết bị áp lực phải có lý lịch để theo dõi từ lúc mới sinh ra, việc kiểm định là rất cần thiết nhưng chưa đủ để nói những bình gas nhập khẩu kia là an toàn.
"Chúng ta phải biết những bình gas kia ở đâu ra, làm bằng loại sắt thép gì, ai sản xuất, trọng lượng bình nguyên thủy là bao nhiêu… Hơn nữa, những khuyết tật của chúng ở bên Malaysia làm sao biết được như thế nào. Bây giờ nhập khẩu về sửa sang lại đâu còn biết lý lịch cũ ra sao" - ông Sang chia sẻ.
| Ông Lê Thế Bảo (chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu VN): Sẽ kiến nghị không cho nhập đồ cũ Bình gas là một loại hàng hóa có yêu cầu đặc biệt về an toàn, người ta đã sử dụng bao nhiêu năm rồi nhập về cho dân mình dùng thì không nên. Đành rằng chúng ta cũng phải tin vào cơ quan kiểm định. Hơn nữa, những bình đó nhập về còn sử dụng được bao nhiêu năm nữa đâu, trong khi hàng sản xuất trong nước cũng không phải là đắt đỏ gì hơn hàng nhập khẩu mới sản xuất. Hiệp hội sẽ chính thức gửi văn bản đến Bộ Công thương kiến nghị không nên cho nhập khẩu đồ cũ như vậy. |
