Theo tính toán sơ bộ, từ khi Nhà máy nước thị trấn Tiên Yên được đưa vào sử dụng (15-1-2008) đến nay, Công ty Thi công và Cấp nước Quảng Ninh đã phải tiêu tốn hàng trăm triệu đồng cho việc xả bỏ nước bẩn! Song có điều, tiền mất, nhưng nước bẩn vẫn hoàn bẩn!
Dự án mới song người dân không mừng
Từ nhiều năm nay, người dân thị trấn Tiên Yên (huyện Tiên Yên) vốn quen với việc dùng nước sông Tiên Yên để sinh hoạt. Cuối năm 2002 UBND tỉnh có quyết định đầu tư xây dựng Nhà máy nước thị trấn Tiên Yên. Dự án được triển khai trên cơ sở ký kết hợp đồng thực hiện giữa Ban Quản lý dự án công trình huyện và nhà thầu là Công ty Xây dựng cấp thoát nước và Hạ tầng kỹ thuật - Tổng Công ty Xây dựng và Phát triển hạ tầng (LICOGI). Theo hợp đồng, tiến độ thực hiện dự án là 435 ngày kể từ ngày khởi công (20-10-2003) với các hạng mục công trình: Xây dựng nhà máy nước có công suất 2.500 m3/ngày đêm, bao gồm trạm bơm cấp I tại bờ sông với 2 máy bơm trục ngang công suất 105 m3/h; nhà hoá chất, bể chứa nước sạch dung tích 700m3; tuyến ống truyền dẫn cấp I có tổng chiều dài 9.328m bằng ống gang đúc phi 100-250mm... Tổng vốn đầu tư hơn 10 tỷ đồng... Song không hiểu sao, mãi đến cuối năm 2007, dự án mới được nghiệm thu và bàn giao cho Xí nghiệp Nước Cẩm Phả quản lý, đưa vào sử dụng.
Sẽ không có gì đáng nói nếu Nhà máy nước thị trấn Tiên Yên hoạt động đúng với tên gọi của nó. Có điều, là dự án cấp nước sạch nhưng nước lại chẳng sạch chút nào. Nước dẫn vào bể chứa của những hộ dân sử dụng đều có mầu vàng, đục, để lâu váng bẩn bám vào thau chậu thành lớp. Bà Thái Thị Mai, người dân phố Thống Nhất, thị trấn Tiên Yên cho biết: “Chúng tôi không dám dùng nước của Nhà máy cho sinh hoạt vì nước quá bẩn. Dùng nước này, chúng tôi rất e ngại về nguy cơ mắc bệnh. Nhiều gia đình muốn dùng nước đành phải khắc phục bằng cách quấn nhiều lớp vải vào đầu ống trước khi cho vào bể chứa...”.
Nước dẫn đến những hộ dân sử dụng đều có màu vàng, đục và váng.
Hàng ngày, tại những điểm đầu mối thuộc tuyến ống dẫn nước sạch chạy dọc thị trấn Tiên Yên, nước được xả lênh láng khắp đường, gây lãng phí và mất mỹ quan đường phố. Tìm hiểu vấn đề này, chúng tôi được biết, trước khi cấp nước cho các hộ khách hàng, mỗi ngày Nhà máy cung cấp nước sạch Tiên Yên phải mất gần 2 tiếng đồng hồ để thau rửa nước bẩn ứ đọng trong đường ống dẫn qua đêm. Theo báo cáo đánh giá của Xí nghiệp Nước Cẩm Phả, từ khi được đưa vào sử dụng, đến nay Nhà máy đã phải xả một lượng nước lên đến 45.000m3 cho việc xúc xả ống. Tính sơ bộ, nếu đem nhân với giá thành một m3 nước là 4.000 đồng thì phải tiêu tốn tới 180 triệu đồng để thực hiện xúc xả đường ống và số tiền sẽ không dừng lại ở đó, điều đáng quan tâm là số tiền ấy chưa biết sẽ được tính toán chi phí vào đâu?
Đâu là nguyên nhân?
Đem những bức xúc của người dân trao đổi với lãnh đạo huyện Tiên Yên và Ban Quản lý dự án công trình huyện, câu trả lời chúng tôi nhận được chỉ là những từ “có thể”, như: Có thể do chất lượng công trình, có thể do chất lượng nguồn nước; rồi… có thể do vận hành... và đến nay vẫn chưa rõ nguyên nhân…! Những lý do thiếu sức thuyết phục của Ban Quản lý dự án công trình huyện thật khó chấp nhận. Điều mà người dân đang đặt câu hỏi là trách nhiệm của Ban quản lý ra sao, khi trong suốt thời gian thi công dự án, đây chính là đơn vị có chức năng kiểm tra, giám sát công trình. Còn theo Xí nghiệp Nước Cẩm Phả, nguyên nhân sơ bộ được xác định là do nhà thầu đã thực hiện chưa đúng quy trình cần thiết nhằm đảm bảo yêu cầu chất lượng kỹ thuật dự án, đặc biệt đối với hệ thống ống dẫn nước bằng kim loại không đảm bảo quy chuẩn cho loại ống dẫn nước sinh hoạt.
Về vấn đề này, Công ty Thi công và Cấp nước Quảng Ninh cũng đã có Công văn số 298 gửi UBND huyện Tiên Yên, nêu rõ: “Nguyên nhân nước không đảm bảo chất lượng phục vụ sinh hoạt được xác định là do mạng lưới cấp nước được lắp đặt bằng ống gang Mai Động, không có lớp tráng xi măng bảo vệ bên trong, ống gang này lại rất dễ bị rỉ sét khi tiến hành khử trùng bằng clo. Thêm nữa, trong quá trình thi công mạng lưới cấp nước, đơn vị thi công đã không thực hiện việc thau rửa các tuyến ống theo quy định nên còn nhiều sỏi, đá, đất cát. Đặc biệt là đất sét tồn tại trong đường ống”.
Hậu quả thì đã rõ, còn trách nhiệm thuộc về đâu thì vẫn chưa được làm sáng tỏ. Vậy thì, bao giờ người dân Tiên Yên mới có nước sạch để dùng?
