Mỗi độ xuân về, đi giữa những cơn mưa bụi giăng giăng, giữa sắc đào, mai rực rỡ, trong giai điệu rộn rã của mùa xuân khắp các nẻo đường, lòng người không khỏi cảm thấy xốn xang trước khoảnh khắc giao mùa, trước một năm mới với bao niềm hy vọng.
Hoà chung niềm cảm hứng ấy, các nhạc sĩ Quảng Ninh như Đỗ Hoà An, Xuân Nhật, Lê Chí Phúc, Ngọc Xuân, Lê Đăng Vệ, Minh Tuấn... đã viết những giai điệu cho mùa xuân, ngợi ca mùa xuân, một mùa xuân của vùng Đông Bắc với những sắc thái riêng hoà chung với mùa xuân đất nước.
Hãy bắt đầu với ca khúc “Bắc cầu mùa xuân” của nhạc sĩ Xuân Nhật, từ những nét đẹp đầy chất thơ, là “mưa xuân bay bay heo may gọi mùa xuân về'', là “sắc lá biếc chồi nụ hoa'', là “Xa xa tiếng chuông ngân'” và là “Mùa xuân gọi sắc cầu vồng - bắc cầu trong gió, bắc cầu trong mây đón mùa xuân tới...”. Trong vẻ đẹp đó của mùa xuân, lòng người cũng trở nên gần gũi hơn, da diết hơn. Nói khác đi, mùa xuân ở đây đã trở thành một cái cớ, là chiếc cầu nối nhịp yêu thương của lứa đôi. Với giai điệu tha thiết, sâu lắng, mùa xuân - chủ thể của cảm xúc, đã trở nên thật thân thuộc như một người bạn để gửi gắm tâm tình, là nơi để giãi bày những rung động chẳng dễ tỏ bày. Vẫn với cảm hứng về mùa xuân, nhạc sĩ Lê Đăng Vệ đã viết ca khúc “Xuân về quê tôi” diễn tả những vẻ đẹp rất đặc trưng của mùa xuân: “Én nghiêng chao liệng trời cao xanh, nắng xuân như mật đồng quê xa, nụ non trên ngàn cây lộc biếc” hay “Mùa xuân đến gió xuân ru nhẹ hàng cây xanh, bướm bay la đà cùng muôn hoa, nụ non hoa đào khoe rực rỡ”... Tác giả đã dựng lên một không gian tràn ngập sắc xuân; ở đó vạn vật như cùng hoà nhịp sinh sôi, cùng nhau tô thắm cho đời. Với giai điệu sôi nổi, trẻ trung, ca khúc khiến người nghe như bị lôi cuốn vào một sự khởi đầu mới đầy ắp những ước mơ...
Với cảm hứng cụ thể về cảnh sắc Hạ Long, ở ca khúc “Du xuân Hạ Long”, nhạc sĩ Đỗ Hoà An đưa người nghe đến với nước trời Hạ Long khi vào xuân với “sóng vờn”, “sáo reo rừng thông” và “nguồn gió mới”. Với mô típ âm nhạc trữ tình, ca từ giàu cảm xúc “Xuân đến trong tâm hồn ta, cho con tim vâng thôi nhé buồn thương”, ca khúc như khiến tâm hồn trẻ lại, tươi vui hơn, hứng khởi trước mùa xuân.
Đúng như tên gọi - Du xuân Hạ Long - ca khúc đã đưa người nghe vào một cuộc du xuân đúng nghĩa trên biển trời Hạ Long, ở đó tâm hồn con người thêm rộng mở, để thêm yêu đời, yêu người, yêu cuộc sống. ở ca khúc “Chợ hoa vườn đào”, nhạc sĩ Xuân Nhật đã lấy cảm hứng từ sắc màu của hoa trên phố biển Vườn Đào để viết lên những ca từ và giai điệu cho mùa xuân: “hoa tràn trên đường phốnồng nàn hương bay'', “Phố hoa gọi mùa xuân, mùa xuân muôn sắc hoa''... và đi giữa phố hoa ngợp tràn hương sắc ấy, trái tim bỗng rộn ràng, thổn thức nhịp yêu, để mùa xuân càng thêm sắc thắm.
Các nhạc sĩ Quảng Ninh cũng đã dành nhiều cảm xúc với mùa xuân nơi biên giới với những nét rất riêng của núi rừng Đông Bắc và các ca khúc “Cây đào biên giới” (nhạc: Minh Tuấn, Thơ: Vũ Duy Thông) và “Hương xuân Tiên Yên” (nhạc: Ngọc Xuân, ý thơ: Minh Đức) đã ra đời từ nguồn cảm xúc ấy. Trong “Hương xuân Tiên Yên”, người nghe như được nhìn thấy một mùa xuân với “Cánh hoa đào khoe sắc thắm...” với “chim én liệng” và con người bỗng thấy “Đất trời như vẫy gọi - tình xuân dâng mơn man” để mà yêu hơn mảnh đất và con người nơi đây. Đến ca khúc “Cây đào biên giới”, đã khắc hoạ mùa xuân qua hình ảnh “Cây đào biên giới thân thương. Nghiêng cả mùa xuân xuống mái nhà” cùng những tình cảm thân thương của cô giáo với đàn em nhỏ. Với giai điệu tình cảm, trong sáng, ca khúc này khiến người nghe không khỏi xúc động trước một “Miền Đông chứa chan bao ân tình”.
Tôi muốn dành ca khúc “Vùng than vang khúc hát mùa xuân!” của nhạc sĩ Lê Chí Phúc để khép lại bài viết này. ở đây, cảm hứng mùa xuân quê hương đất nước đã cụ thể hơn trên vùng than, vùng đất của những nhọc nhằn gian khó mà cũng ắp đầy mộng mơ. Không mộng mơ sao khi nghe những ca từ miêu tả mùa xuân: “màu xanh lá mới, (...) muôn hoa khoe sắc thắm toả hương” và “Đàn chim về bến cảng chào xuân, và nắng mới bừng lên trên tầng cao”... Trong vẻ đẹp của thiên nhiên mùa xuân đầy gợi cảm đó, nhạc sĩ đã nhiệt thành bộc lộ tình yêu quê hương của mình: “Thêm yêu sao nơi vùng than ta đó, bao than đen đang lấp lánh hầm sâu. Trong nắng xuân tàu ra khơi xa...”. Không khí lao động với hình ảnh những con tàu ra khơi mang theo dòng than đen lấp lánh đã làm cho mùa xuân của vùng than mang vẻ đẹp rất riêng, vừa trữ tình lãng mạn vừa chứa đựng một sự vươn lên mạnh mẽ của một vùng đất. Điệp khúc được nhắc lại: “Chào mùa xuân vùng than. Chào mùa xuân đẹp tươi! Vùng than vang khúc hát mùa xuân. Vùng than vang khúc hát mùa xuân” đã là một lời chào đón đầy hào hứng một mùa xuân mới trên vùng than quê hương...
Trên nền cảm xúc về mùa xuân quê hương, đất nước, các nhạc sĩ Quảng Ninh, qua các ca khúc của mình, cũng đã bày tỏ được tình yêu, niềm tự hào của mình với vùng đất này, có thể là mùa xuân giữa biển trời Hạ Long, là mùa xuân ở một chợ hoa, mùa xuân nơi biên giới xa xôi và một mùa xuân trên vùng than đang vươn mình đứng dậy... Người nghe có thể cảm nhận được từ những ca khúc này vẻ đẹp trong sáng của ca từ, sự vui tươi - trẻ trung của giai điệu. Để mỗi ca khúc khi cất lên, sẽ làm cho không khí mùa xuân trên quê hương, đất nước thêm rộn rã, lung linh sắc màu và mỗi người đều như muốn yêu hơn và gắn bó hơn với mảnh đất này.
Xuân 2008
