Những năm trước đây, TX Cẩm Phả đã thực hiện dự án mở rộng đô thị bằng cách đổ đất xây dựng các khu đô thị lấn biển. Tuy nhiên, do chưa có một quy hoạch tổng thể và còn thiếu sự sâu sát trong công tác quản lý nên xảy ra tình trạng dự án dây dưa kéo dài, sử dụng sai mục đích và đổ đất vượt diện tích được phê duyệt... đang khiến cho Vịnh Bái Tử Long bị xâm hại nghiêm trọng.
Khu đô thị mới bỏ hoang
Dự án các khu ĐTM thì nhiều nhưng mục đích sử dụng không được là bao
Từ địa bàn phường Cẩm Thạch tới phường Cẩm Sơn khoảng 8km, có 7 dự án khu đô thị mới (ĐTM) chạy dọc theo bờ biển. Sau thời gian dài bị đốc thúc về việc chậm trễ tiến độ, đến nay, cơ bản các dự án này đã hoàn thành công đoạn xây dựng hạ tầng, một số dự án đã triển khai bán đất xây dựng nhà ở. Tuy nhiên, theo điều tra của PV, thực tế lượng người đầu tư mua đất để xây nhà trên các dự án khu ĐTM chỉ chiếm 30%, số người đầu tư “mua để đấy” cũng chỉ chiếm 20%, còn lại là hàng loạt những ô đất chưa được trao quyền sử dụng, để mặc cho cỏ dại chen nhau mọc từ nhiều năm nay.
Có 2 nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng trên đó là do nhu cầu về nhà ở của người dân TX Cẩm Phả chưa cao và điều kiện cơ sở hạ tầng tại một số khu ĐTM chưa đảm bảo. Như lời ông Nguyễn Văn Nghi, Phó Chủ tịch UBND TX Cẩm Phả khẳng định: Tồn tại lớn nhất của các dự án này là đầu tư hạ tầng chưa đảm bảo; mục đích sử dụng ở các dự án chưa đạt cao.
Trong vòng 10 năm trở lại đây, trên địa bàn TX Cẩm Phả đã có hàng chục dự án đầu tư hạ tầng và kinh doanh đất ở, với tổng diện tích khoảng 150ha. Thế nhưng, có công ty làm chủ đầu tư dự án khu đô thị chưa hoàn thiện hồ sơ thủ tục giao đất, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt đã tự ý đổ đất san lấp mặt bằng. Có dự án chưa được Sở Xây dựng phê duyệt thiết kế kỹ thuật và tổng dự toán xây dựng đã tiến hành thi công. Thậm chí, có chủ dự án còn tiến hành đổ đất lấn biển vượt quá quy hoạch gần chục ha...
Trao đổi với PV, lãnh đạo TX Cẩm Phả cho biết, cho đến thời điểm này, thị xã chưa có một quy hoạch tổng thể đối với các dự án lấn biển. Cũng theo ông Nguyễn Văn Nghi, Phó Chủ tịch UBND TX Cẩm Phả, thì hiện nay, “quan điểm chỉ đạo của địa phương là dừng không cho đầu tư bất kỳ một dự án lấn biển nào để đảm bảo cảnh quan chung trên địa bàn”. Ngoài mục đích giữ cảnh quan đô thị, thì quyết định trên của TX Cẩm Phả còn phù hợp với thực tế là đến nay, diện tích lấn biển hầu như....đã hết (!)
Vịnh Bái Tử Long ngày càng bị thu hẹp do các dự án lấn biển ở TX Cẩm Phả.
Vịnh Bái Tử Long bị xâm hại
“Còn đâu bãi tắm ngày xưa nữa” - Đó là lời than thở của rất nhiều người dân ở khu vực Bến Do, phường Cẩm Bình, TX Cẩm Phả. Dẫn chúng tôi ra men biển, ông Phạm Văn Dãi (ở phường Cẩm Bình) chỉ tay ra dải đất phía Đông bãi tắm Bến Do, thuộc dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng của Công ty CP xây dựng và kinh doanh nhà Cẩm Phả. Ông kể, trước kia, khi chưa có các dự án thì khu vực này là bãi cát mịn với nước biển trong xanh.
Theo qui định, các dự án lấn biển phải tuân thủ nghiêm ngặt những qui định như: Đắp bờ vây, chống bồi lắng bùn cát trước khi đổ thải, phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường, có phương án kỹ thuật thi công, thực hiện quan trắc môi trường, nạo vét bùn khi hoàn thành dự án... Dự án phải thực hiện đúng hồ sơ thiết kế được duyệt, đúng qui trình san lấp mặt bằng, hút và vận chuyển đất, đá, bùn đúng nơi qui định.
Việc đổ đất tràn lan ra tới tận mép núi đã thu hep dòng chảy, bồi lằng đất đá ra biển, đe dọa trực tiếp tới vùng vịnh Bái Tử Long.
Thế nhưng, hầu hết các quy định trên đều bị bỏ qua, thay vào đó là hàng loạt các hành động san lấp mặt bằng, lấn biển vô tổ chức. Đơn cử như hiện trạng dự án xây dựng khu ĐTM phường Cẩm Sơn của Công ty Xây dựng Quảng Hồng. Ngoài diện tích 21ha được Sở Tài nguyên - Môi trường cấp từ năm 2004, đơn vị này đã cho san lấp vượt quá quy hoạch gần chục ha, mở rộng ra tới sát mép núi. Ngoài ra còn không thực hiện việc đắp bờ, vây cát chống bồi lắng trước khi đổ thải. Và hầu hết các dự án lấn biển trên địa bàn TX Cẩm Phả cũng đều "phớt lờ" các quy định.
Hậu quả từ các việc làm chốn tránh các thủ tục, qui trình san lấp lấn biển, đổ thải bùn đất của các đơn vị thực hiện dự án trên đã dẫn đến tình trạng bồi lắng trầm tích ra biển, thu hẹp dòng chảy, huỷ hoại rừng ngập mặn. Chỉ cần quan sát bằng mắt thường đều thấy hiện tượng dồn bùn ra biển, gây bồi lắng ô nhiễm nghiêm trọng, nguy cơ bị đầm lầy hoá, đe dọa trực tiếp nghiêm trọng đến vùng vịnh Bái Tử Long...
Chưa có số liệu đo, đếm thống kê chính xác nhưng chỉ trong vòng 10 năm "đào núi, lấp biển" lập khu công nghiệp, khu đô thị, khu du lịch và đường ven biển... ở thị xã Cẩm Phả, vịnh Bái Tử Long đã bị thu hẹp quá lớn. Hơn bao giờ hết, Cẩm Phả cần có một quy hoạch tổng thể mang tầm nhìn bao quát rộng và lâu dài.
Nếu coi vịnh Hạ Long như một cô gái đẹp rực rỡ, thì vịnh Bái Tử Long lại như một cô gái đằm thắm, nền nã và có duyên thầm. Nếu ví von như vậy thì những việc làm (cả trực tiếp và gián tiếp) trên đều được xem là hành động xâm hại nghiêm trọng tới cảnh quan tự nhiên của vịnh Bái Tử Long. Vì thế, các cơ quan quản lý nhà nước cần kịp thời ra tay ngăn chặn tình trạng trên.
