Đã gần 2 tháng nay, 10 hộ dân thuộc tổ 3, khu 4, thị trấn Trới (Hoành Bồ) đã phải gồng mình đối mặt với nhiều đợt lụt lội, ngập mặn mỗi khi nước triều cường lên cao. Bờ ngăn nước mặn mà người dân quen gọi là đê bảo vệ dân cư và khu vực nuôi trồng thuỷ sản đã bị sạt lở và vỡ nhiều đoạn, hiện đang có nguy cơ vỡ to thêm do tình trạng khai thác cát trái phép.
Từ những lá đơn kêu cứu
10 hộ dân thuộc tổ 3, khu 4, thị trấn Trới từ nhiều ngày nay đã bỏ công, bỏ việc viết đơn và gõ cửa các cơ quan chức năng cũng như chính quyền thị trấn Trới để kêu cứu, trong đó có lá đơn của anh Nguyễn Cao Thắng. Nội dung đơn ghi rõ “Trong 2 con nước vào đầu tháng 11 và cuối tháng 11-2007, 6 lần nước mặn đã tràn ngập vào nhà cửa, vườn ao, hoa màu, đầm hồ nuôi tôm, cá nước ngọt của nhiều hộ dân tổ 3, khu 4, thị trấn Trới. Hoa màu bị lụi tàn, tôm cá chết; nước sinh hoạt bị nhiễm mặn và ô nhiễm đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống sinh hoạt của bà con…”. Gặp chúng tôi trong tâm trạng lo âu, thấp thỏm vì hầu hết nguồn thu nhập của gia đình đã mất trắng do ngập mặn; diện tích hoa màu, trồng trọt khó có thể tái sinh, anh Thắng tâm sự: “Trong những ngày ngập lụt, nước mặn tràn cả vào nhà, toàn bộ khu đất của gia đình và hàng xóm đã trắng băng. Hầu hết số gia cầm của gia đình nuôi để bán vào dịp Tết nay do uống phải nước mặn đã chết dần chết mòn. Thảm hoạ này là do tình trạng khai thác cát trái phép trên sông Trới gây ra nên chúng tôi rất bất bình. Nhiều hộ trong tổ dân đang có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói”. Ông Hồ Ngọc Hiến ở cùng thôn cũng bức xúc nói: “Các tàu hút cát trên sông Trới đã bất chấp sự phản đối của người dân chúng tôi chĩa thẳng những vòi rồng hút cát vào khu vực chân đê để khai thác cát. Đê đã bị sập nhiều chỗ, có chỗ bị vỡ dài hàng chục mét, do vậy mỗi khi nước triều cường lên cao làm tràn ngập toàn bộ khu vực đất vườn, diện tích canh tác và đầm hồ của gia đình. Hơn 20 triệu đồng tiền mua thả tôm giống giờ đây mất trắng”. Những thiệt hại của bà con tổ 3, khu 4 thị trấn Trới là rất lớn. Thế nhưng họ vẫn đang lo bởi sẽ lại tiếp tục phải đối mặt với các đợt thuỷ triều con nước đỉnh cường vào những ngày cuối tháng 12 và đầu tháng 1-2008 này. Trong khi đó cơ quan chức năng và chính quyền địa phương vẫn lúng túng chưa tìm ra giải pháp khắc phục.
Nguyên nhân sự việcvà trách nhiệm của cơ quan quản lý?
Toàn bộ khu vực bờ đê nuôi trồng thuỷ sản thuộc tổ 3, khu 4, thị trấn Trới được tạo dựng từ năm 1992. Bên cạnh việc bảo vệ và nuôi trồng thuỷ sản, bờ đê này còn có khả năng bảo vệ toàn bộ diện tích hoa màu và cư dân tổ 3. Do vậy, sau khi nó được hình thành đã góp phần ổn định cuộc sống của các hộ dân nơi đây.
Đê nuôi trồng thuỷ sản của 10 hộ dân tổ 3 khu 4 thị trấn Trới bị vỡ do nạn khai thác cát gây khốn đốn cho người dân
Kể từ khi được UBND tỉnh phê duyệt Dự án xây dựng Khu đô thị mới bắc sông Trới, toàn bộ số diện tích đất và mặt nước của gia đình ông Lưu Đức Mầm khoảng 20ha đã được bàn giao cho Công ty Kim Khí Thăng Long thực hiện dự án, trong đó có đoạn đê nuôi trồng thuỷ sản dài gần 2 km thuộc khu vực tổ 3. Trong khi Công ty này thực hiện triển khai dự án và san lấp mặt bằng đã không chú trọng việc quản lý gần 2km đê kể trên. Thêm vào đó chính quyền địa phương lại phó mặc số phận của các hộ dân tổ 3 cho doanh nghiệp và buông lỏng quản lý để tình trạng khai thác cát dưới lòng sông Trới hoành hành gây sạt lở đê. Tại khu vực này, các phương tiện nạo, hút cát thời gian qua đã thường xuyên hoạt động ngày càng tiến sát vào phần chân đê để hút cát. Hậu quả 2 km đê nằm trong dự án của Công ty Kim Khí Thăng Long đã có 2 đoạn vỡ và hàng trăm mét đê bị sạt lở. Trong đó, đoạn vỡ nhỏ dài khoảng 20m; đoạn to khoảng 50m. Sự việc nêu trên dẫn đến hậu quả làm hàng chục ha đầm hồ nuôi tôm, cá nước ngọt; diện tích cây trồng; đất sản xuất và nguồn nước sinh hoạt của người dân nơi đây bị nhiễm mặn. Hàng trăm con gia cầm, thuỷ cầm sống trong khu vực có nguồn nước nhiễm mặn bị chết dần chết mòn. Trao đổi với chúng tôi ông Nguyễn Thắng Thành, Trưởng phòng Kinh tế huyện Hoành Bồ cho biết: “Đến thời điểm hiện tại (14 giờ ngày 24-12) Phòng chưa nhận được văn bản báo cáo sự việc từ phía thị trấn Trới nên chưa thể tham mưu cho huyện xây dựng các giải pháp khắc phục sự cố và hậu quả đối với tình trạng vỡ đê nuôi trồng thuỷ sản khu vực tổ 3, khu 4”. Trong khi các cơ quan chức năng còn đùn đẩy trách nhiệm thì người dân hàng ngày đang phải đối mặt với những khốn khó trong cuộc sống sinh hoạt.
Tình trạng khai thác cát trên sông Trới đã được ông Đặng Đoàn Thu, Phó Chủ tịch UBND thị trấn Trới khẳng định là khai thác cát trái phép diễn ra đã khá lâu và có những kiến nghị cảnh báo của người dân nhưng các cơ quan chức năng và chính quyền thị trấn Trới cũng như huyện Hoành Bồ dường như tắc trách, buông lỏng quản lý. Việc khai thác cát trái phép không chỉ gây vỡ đê nuôi trồng thuỷ sản ở tổ 3, khu 4, làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống dân sinh của 10 hộ dân trong khu vực mà còn là hành vi xâm phạm tài nguyên quốc gia. Thiết nghĩ các ngành chức năng, chính quyền huyện Hoành Bồ cần sớm có biện pháp tăng cường và đưa ra những giải pháp mạnh, xử lý triệt để tàu thuyền, chủ phương tiện khai thác cát trái phép trên sông Trới nhằm đảm bảo sự an toàn cho các hộ dân khu vực ven sông Trới và bảo vệ tài nguyên Quốc gia trên địa bàn. Bên cạnh đó, cần quan tâm và khắc phục hậu quả, có biện pháp hỗ trợ bà con tổ 3, khu 4 sớm ổn định cuộc sống.
