Cái Chiên là xã đảo của huyện Hải Hà - nơi có tiềm năng thế mạnh về phát triển du lịch với những bãi biển cát trắng trải dài. Nhưng trong những năm gần đây do việc khai thác sỏi bừa bãi tại các bãi biển nên đã phá vỡ cảnh quan môi trường mà thiên nhiên đã ban tặng cho vùng đất này và tuyến đường xuyên Đảo một công trình được xây dựng bằng nguồn kinh phí Biển Đông hải đảo của chính phủ cũng đang nằm trong nguy cơ bị sạt lở từ việc khai thác sỏi.
Địa điểm mà chúng tôi có mặt trước đây là một trong bãi biển mà theo dân Cái Chiên khẳng định là đẹp nhất ở xã đảo này thì đến nay nó đã bị tàn phá thảm hại bởi việc làm khai thác sỏi. Hiện nay tình hình khai thác Sỏi ở bãi biển này đã cơ bản tạm dừng nhưng hậu quả để lại là cả một khu vực bãi biển dài hàng km đã bị đào bới nham nhở. Một cảnh quan thiên nhiên ban tặng đã bị tàn phá khó có khả năng khôi phục lại được.
Cả một khu vực bãi biển rộng lớn trước đây giờ trở nên toan hoang do khai thác sỏi, ảnh: PV
Cùng với đó là những hàng phi lao chắn sóng, gió để bảo vệ cuộc sống yên bình cho người dân nơi đây mỗi khi mùa mưa bão đến được trồng từ nhiều năm nay cũng bị triệt hạ không thương tiếc. Một bãi biển đẹp mà thiên nhiên ban tặng cho vùng đất này , nay chỉ còn trong trí tưởng tượng của người dân nơi đây.
Được biết tình trạng khai thác sỏi bừa bãi ở khu vực các bãi biển trên xã đảo Cái Chiên không phải mới mà đã diễn ra từ nhiều năm nay. Nhưng tình hình lộn xộn nhất là vào năm 2006 khi UBND tỉnh cho phép công ty TNHH Mỹ Minh vào khai thác sỏi tại khu vực Cửa Đài, thuộc thôn Vạn Cả, xã đảo Cái Chiên thì liên tiếp xảy ra sự tranh chấp giữa một số hộ dân khai thác sỏi của xã với công ty Mỹ Minh. Và đây cũng là thời điểm các bãi biển nơi có sỏi của xã đảo Cái Chiên, huyện Hải Hà bị tàn phá nhiều nhất.
Nhiều dải cát cao như một con đê chắn sóng ngăn nước mặn xâm thực vào đồng ruộng đã tồn tại từ bao đời cũng đã bị tàn phá để lấy sỏi bán sang Trung Quốc. Và trận bão số 1 năm 2007 vừa qua đổ bộ vào địa bàn tỉnh Quảng Ninh tuy không lớn nhưng đây cũng là lần đầu tiên người dân xã Đảo Cái Chiên phải chứng kiến cảnh diện tích đất canh tác lúa ở thôn Vạn Cả, bị nước mặn tràn vào.
Chị Đoàn thị My, thôn Vạn Cả, xã Cái Chiên cho biết, do dải cát cùng với phi lao chắn sóng bị tàn phá nên gần 1 ha lúa đã bị nước mặn tràn vào. May mà trận mưa lũ sau đó cũng đã thau rửa bớt mặn nên mạ mới có thể lên được nhưng cũng cằn cỗi không biết có trổ bông được không.
Phi lao chắn sóng, gió cũng bị đốn hạ... ảnh: PV
Không chỉ đất canh tác bị nhiễm mặn, nhiều bãi biển, hàng phi lao chắn sóng, gió, dải cát ngăn nước mặn bị tàn phá mà ngay cả tuyến đường xuyên đảo, niềm ước ao bao đời của người dân nơi đây vừa được xây dựng bằng nguồn vốn Biển Đông hải đảo của chính phủ, trị giá mỗi km 1 tỉ đồng, nhiều đoạn nay cũng đang nằm trong nguy cơ bị sạt lở bất cứ lúc nào. Nhìn những bãi biển thơ mộng với những hàng phi lao xanh ngát trước đây giờ bị tàn phá tan hoang mà chúng tôi không khỏi xót xa. Trong khi chỉ có một số ít người giàu lên từ việc khai thác sỏi thì những mất mát và hiểm họa từ việc khai thác sỏi thì toàn bộ trên 100 hộ dân ở xã Đảo Cái Chiên đã, đang tiếp tục phải gánh chịu.
Mặc dù đến nay tình trạng khai thác sỏi bừa bãi của một số hộ dân ở xã đảo Cái Chiên tại những bãi biển đã tạm thời được ngăn chặn và chỉ còn công ty TNHH Mỹ Minh là vẫn được phép khai thác tại khu vực cửa Đài. Nhưng thực tế, việc khai thác sỏi của công ty lại dưới hình thức ký hợp đồng với người dân địa phương để khai thác rồi mua lại sản phẩm là chủ yếu. Vì thế đã dẫn đến tình trạng cứ chỗ nào có sỏi là bị khai thác triệt để.
Chị Lê thị Thu, thôn Vạn Cả, xã Cái Chiên đã không giấu được bất lực khi bày tỏ với chúng tôi những bức xúc mà chị và nhiều người dân trên xã đảo. Chị cho biết, chị đã gặp lãnh đạo huyện, lãnh đạo xã để đề nghị chấm dứt tình trạng khai thác sỏi để bảo vệ môi trường đảo nhưng tình trạng trên vẫn tiếp diễn.
Ông Phạm Xuân Hậu, chủ tịch UBND xã Cái Chiên cũng bày tỏ mong muốn UBND tỉnh sớm thu hồi giấy phép khai thác sỏi của công ty TNHH Mỹ Minh để chấm dứt tình trạng khai thác đá sỏi trên đảo.
Thiết nghĩ nếu UBND tỉnh không sớm thu hồi giấy phép khai thác sỏi của công ty TNHH Mỹ Minh tại khu vực cửa Đài thì nguy cơ bùng phát trở lại việc khai thác sỏi của một số hộ dân ở đây sớm muộn lại xảy ra. Và những dải cát ven biển, những hàng phi lao ngăn sóng, gió biển cùng những gì đẹp đẽ thơ mộng còn lại mà thiên nhiên ban tặng cho con người, vùng đất xã đảo này sẽ bị tiếp tục tàn phá là điều khó tránh khỏi.