Với mục tiêu đáp ứng những yêu cầu phát triển nghề thủ công mỹ nghệ từ than đá và đa dạng hoá sản phẩm phục vụ du lịch, Sở Khoa học và Công nghệ đã tham mưu cho UBND tỉnh triển khai nhiệm vụ: “Nghiên cứu công nghệ ép định hình tạo sản phẩm mỹ nghệ từ bột than đá”.
Đơn vị được giao chủ trì đề tài là Liên minh Hợp tác xã Doanh nghiệp ngoài quốc doanh Quảng Ninh. Thạc sĩ Nguyễn Văn Thanh, Trung tâm Khoa học Công nghệ và Môi trường - Liên minh HTX Việt Nam là Chủ nhiệm đề tài. Công ty TNHH Long Ba, TX Cẩm Phả tham gia thực hiện đề tài. Sau hai năm thực hiện, đề tài đã được đánh giá cao vì mang lại hiệu quả tích cực về kỹ thuật, kinh tế - xã hội và môi trường.
Thiết bị ép định hình tạo sản phẩm mỹ nghệ từ bột than đá.
Điều quan trọng nhất mà đề tài mang lại là đã cho ra đời được công nghệ ép định hình tạo sản phẩm mỹ nghệ từ bột than đá. Các thiết bị ép định hình sản phẩm mỹ nghệ từ bột than đá được thiết kế, chế tạo thành công bao gồm máy ép thuỷ lực; máy ép trực tiếp lên khuôn và nguồn động lực. Ngoài ra còn có 3 mẫu khuôn sản phẩm (hình hộp chữ nhật 250mm, lọ hoa mỹ nghệ cao 600mm và tượng bán thân Hồ Chủ tịch 600x600x400mm) được chế tạo bằng máy CNC phay khuôn trên thép khối, đạt tiêu chuẩn độ cứng và lực ép theo thiết kế. Sau khi cho ra đời công nghệ ép định hình tạo sản phẩm, nhóm thực hiện đề tài đã xây dựng được quy trình công nghệ ép định hình sản phẩm mỹ nghệ từ bột than đá gồm 4 công đoạn sản xuất. Đó là: công đoạn gia công nguyên liệu bột than đá; công đoạn phối trộn nguyên liệu và keo; công đoạn ép định hình sản phẩm; công đoạn hoàn thiện sản phẩm (đánh bóng và bao gói sản phẩm). Tất cả hệ thống thiết bị và quy trình này đã được bàn giao và lắp đặt cho Công ty TNHH Long Ba thực hiện.
Sau khi được đào tạo, chuyển giao công nghệ, Công ty TNHH Long Ba đã tổ chức sản xuất thử nghiệm 3 loại sản phẩm theo mẫu như đã nói ở trên. Các sản phẩm ra đời được các nghệ nhân đánh giá có tính chất cơ lý tốt hơn than đá tự nhiên, độ bóng tương đương than đá tự nhiên, thời gian gia công được rút ngắn, hạn chế được bụi trong quá trình trạm khắc. Anh Long Ba, Giám đốc Công ty TNHH Long Ba cho biết: Đến thời điểm này, hệ thống thiết bị sản xuất vẫn làm việc ổn định. Máy nghiền than đá có ống chụp đưa nguyên liệu và thoát nguyên liệu nên bảo đảm an toàn và vệ sinh cho người lao động. Tiếng ồn mà thiết bị ép gây ra cũng không lớn nên ít ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động, đặc biệt công nghệ sản xuất chỉ sử dụng than vụn, vỡ, hạn chế được việc đục đẽo than gây ô nhiễm môi trường. Hiện nay, công ty của anh vừa đang áp dụng hệ thống máy móc và quy trình này vào việc phát triển mẫu hàng than đá ép mỹ nghệ vừa tính đến việc sẽ áp dụng vào việc phục vụ trang trí nội thất, vật liệu xây dựng v.v..
Như vậy, đề tài nghiên cứu thành công không chỉ đánh dấu lần đầu tiên tạo ra được các sản phẩm mỹ nghệ ép từ bột than đá có kích thước lớn, có tính chất cơ lý, hoá học tốt hơn than đá tự nhiên, rút ngắn được thời gian chạm khắc, đa dạng hoá mẫu mã sản phẩm mà đồng thời đây cũng là căn cứ để tiếp tục đầu tư nghiên cứu phát triển ổn định tạo ra nhiều sản phẩm ứng dụng trong mỹ nghệ dân dụng và xây dựng. Trong tương lai, có thể tin tưởng rằng công nghệ, thiết bị này sẽ được ứng dụng sâu rộng trong sản xuất công nghiệp và phát triển thị trường du lịch, quà tặng, hàng mỹ nghệ xuất khẩu, mở rộng kinh doanh phát triển sản phẩm truyền thống sẵn có ở địa phương.