Hiệu quả quản lý nhà nước về đo lường trên địa bàn tỉnh

Thực hiện Pháp lệnh Đo lường và các văn bản hướng dẫn của các cấp có thẩm quyền, trong những năm qua Sở KH&CN Quảng Ninh đã tập trung chỉ đạo  Chi cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng (TC-ĐL-CL) thực hiện những giải pháp tích cực để đẩy mạnh công tác quản lý Nhà nước về đo lường trên địa bàn tỉnh.

Đoàn Thanh tra Sở KH&CN kiểm tra đột xuất hàng hoá tại Siêu thị Hạ Long.

 Đoàn Thanh tra Sở KH&CN kiểm tra đột xuất hàng hoá tại Siêu thị Hạ Long.

Theo đó, trang thiết bị, chuẩn đo lường được đầu tư để phục vụ công tác kiểm định; đội ngũ cán bộ quản lý được tăng cường đào tạo để nâng cao năng lực kiểm định đo lường. Một số cân đối chứng tại các trung tâm thương mại lớn đã được trang bị để phát huy vai trò tự giám sát của nhân dân. Bên cạnh đó, Chi cục đã kết hợp với một số Chi cục TC-ĐL-CL các tỉnh, thành phố tổ chức kiểm định lưu động taximet trên địa bàn tỉnh.  Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính về đo lường được tăng cường. Các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và các quy định có liên quan trong lĩnh vực đo lường thường xuyên được tuyên truyền, phổ biến. Đến nay, hoạt động đo lường tại Quảng Ninh cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu quản lý Nhà nước về đo lường và nhu cầu kiểm định đối với các loại phương tiện đo như: Cân phân tích, cân kỹ thuật, cân thông dụng, cân treo, cân ô tô, các loại ca, bình đong, cột đo nhiêu liệu, xitec ô tô, bể đong cố định kiểu trụ đứng, trụ ngang, đồng hồ  nước, áp kế, huyết áp kế, taximet, công tơ điện... 

Theo số liệu thống kê năm 2008, tổng số phương tiện đo thuộc danh mục phải kiểm định trên địa bàn tỉnh có khoảng trên 100.000 phương tiện đo được sử dụng trong thanh toán, an toàn lao động, bảo vệ sức khoẻ và môi trường (39 loại phương tiện đo theo danh mục phải kiểm định được quy định tại Quyết định 13/2007/QĐ-BKH-CN). Để có thể đánh giá, kiểm tra chất lượng, trong  những năm qua, Chi cục TC-ĐL-CL Quảng Ninh phối hợp với thanh tra Sở KH&CN, Thanh tra Tổng cục TC-ĐL-CL, Quản lý Thị trường và các cơ quan chức năng khác đã tiến hành thanh, kiểm tra về đo lường  hàng trăm lượt cơ sở và đã phát hiện, xử lý nhiều trường hợp vi phạm. Nhờ đẩy mạnh công tác kiểm tra thường xuyên, bám sát cơ sở nên trong thời gian qua tình hình gian lận về đo lường trong giao nhận mua bán đã giảm đáng kể. Đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, các hành vi vi phạm về đo lường  mang tính chất tinh vi đến nay chưa phát hiện vụ việc nào; hàng đóng gói sẵn theo định lượng lưu thông trên thị trường phần lớn đảm bảo đo lường theo quy định. Các vụ tranh chấp đo lường đã được giảm thiểu, quyền lợi người tiêu dùng được đảm bảo.
Tuy nhiên, cho đến nay một lượng lớn các phương tiện đo lường còn chưa được kiểm định theo đúng quy định của pháp luật. Số phương tiện đo chưa được kiểm định còn chiếm khoảng 30% số lượng, trong đó tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực sau: cân thông dụng tại các khu vực thương mại và buôn bán nhỏ chưa được kiểm định định kỳ; một số phương tiện đo lường quan trọng trong y tế như:  máy đo điện tim, máy đo điện não chưa được kiểm định đầy đủ. Các phương tiện đo trong y tế chưa có thiết bị và con người để kiểm tra, kiểm định, các doanh nghiệp phải đi kiểm định ở các Trung tâm tại Hà Nội. Hiện tượng gian lận về đo lường trong lĩnh vực giao nhận mua bán một số loại hàng hoá vẫn còn xảy ra như: kinh doanh gas, kinh doanh xăng dầu,  thực phẩm... gây thiệt hại không nhỏ cho người tiêu dùng.

Một số nguyên nhân chính dẫn đến những tồn tại trên là do về cơ cấu tổ chức, hệ thống cơ quan quản lý nhà nước về TC-ĐL-CL chỉ dừng lại ở cấp tỉnh. Chưa có cán bộ chuyên trách làm công tác quản lý Nhà nước về đo lường ở cấp huyện, trong khi số lượng cán bộ biên chế của Chi cục TC-ĐL-CL còn quá ít, địa bàn hoạt động rộng nên chưa nên việc đáp ứng yêu cầu quản lý còn hạn chế. UBND các huyện, thị xã đang gặp nhiều lúng túng trong việc triển khai chức năng quản lý TC-ĐL-CL tại địa phương theo quy định. Việc đầu tư trang thiết bị phục vụ công tác quản lý Nhà nước về đo lường còn hạn chế so với sự phát triển không ngừng của trình độ khoa học kỹ thuật, công nghệ về đo lường, yêu cầu của sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội. ý thức chấp hành pháp luật về lĩnh vực đo lường của một số cơ sở sử dụng phương tiện đo chưa cao. Các cơ sở được uỷ quyền kiểm định chủ yếu mới đáp ứng được việc kiểm định phục vụ chính doanh nghiệp. Sự đầu tư phương tiện đo lường của các doanh nghiệp không mang tính đồng bộ, chạy theo số lượng, chưa thực sự quan tâm về chất lượng.

Để khắc phục những tồn tại, đưa công tác quản lý đo lường ngày càng đạt hiệu quả cao, trong thời gian tới, Chi cục TC-ĐL-CL Quảng Ninh tiếp tục tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra nhằm phát hiện và xử lý kịp thời và kiến nghị có những biện pháp kiên quyết đối với các hành vi vi phạm pháp luật Nhà nước về đo lường, đặc biệt là hành vi gian lận trong cân, đong, đo, đếm. Đồng thời, nghiên cứu trình UBND tỉnh về ban hành các văn bản Quy phạm pháp luật về quản lý đo lường trên địa bàn tỉnh. Triển khai xây dựng tiềm lực đo lường - thử nghiệm;  bổ sung nhân lực để Chi cục TC-ĐL-CL Quảng Ninh đủ sức đáp ứng yêu cầu của sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội trong tỉnh. Bên cạnh đó, sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đo lường trên các phương tiện thông tin đại chúng; phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân trong việc đấu tranh, phát hiện, tố giác các hành vi gian lận về đo lường. Nghiên cứu các giải pháp khoa học, kỹ thuật trong việc quản lý phương tiện đo nhằm hạn chế các gian lận trong đo lường. Về cơ sở vật chất, cần đầu tư hệ thống máy móc, thiết bị, chuẩn, phương tiện đo lường đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội.