Xã Hoành Mô, huyện Bình Liêu chỉ có 119ha đất nông nghiệp. Song do biết khai thác một cách hiệu quả những lợi thế cùng với việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi, xây dựng các mô hình kinh tế nên Hoành Mô đã có bước phát triển mới.
Đến Hoành Mô vào những ngày cuối năm, đồng chí Giáp Thị Viền, Chủ tịch UBND xã vui vẻ cho biết: Hoành Mô là xã đầu tiên trong huyện hoàn thành chương trình 135 từ năm 2005. Đặc biệt, từ khi cửa khẩu quốc gia Hoành Mô đi vào hoạt động, việc giao lưu buôn bán, trao đổi hàng hóa đã tạo ra những chuyển biến mới trong phát triển kinh tế của người dân. Cùng với phát triển các hoạt động thương mại, dịch vụ, bà con đã tận dụng lợi thế về đất lâm nghiệp để phát triển các loại cây đặc sản như quế, hồi...để xuất khẩu. Vì vậy, trong những năm gần đây, diện tích rừng trồng, đặc biệt là quế, hồi đã tăng lên nhanh chóng. Đến nay, diện tích hồi toàn xã đạt gần 200 ha. Diện tích quế khoảng 100 ha cho thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Chỉ tính riêng năm 2009, bà con trong xã đã thu được 550 tấn hoa hồi tươi, với giá bán từ 13-15.000 đồng/kg, đem lại thu nhập khá cao cho nhiều hộ gia đình.
Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại cửa khẩu Hoành Mô.
Tại thôn Đồng Cậm, ngoài việc bán hồi tươi ngay khi thu hoạch về, nhiều gia đình đã chủ động phơi để bán hồi khô cho được giá cao. Ông Chu Cẩm Phúc cho biết: “Gia đình tôi đã trồng hồi từ những năm 1980 song chỉ trồng với diện tích rất ít. Từ khi sản phẩm hồi, quế được bán thuận lợi qua cửa khẩu Hoành Mô với giá cao và nhận thấy hiệu quả từ loại cây này, gia đình tôi đã phát triển thêm diện tích. Đến nay, nhà tôi đã có trên 15 ha hồi; sản lượng hồi mỗi năm đạt trên 20 tấn. Với giá bán như năm nay từ 13-15.000 đồng/kg hồi tươi mỗi năm gia đình cũng có thu nhập vài chục triệu đồng”. Không chỉ gia đình ông Phúc, mà nhiều gia đình khác như các gia đình ông Ngô Thiêm Phương, Ngô Thiêm Hình, thôn Đồng Thanh đã có kinh nghiệm trong nghề trồng hồi và có thu nhập cao từ hướng phát triển kinh tế này.
Cùng với phát triển lâm nghiệp, người dân xã Hoành Mô đã mạnh dạn hơn trong việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi trong phát triển nông nghiệp. Đã xuất hiện nhiều mô hình kinh tế mới, có hiệu quả như mô hình trồng cam của gia đình ông Hà Niệp Lợi, thôn Nà Sa. Với việc chuyển đổi những khu vực đất cấy lúa kém hiệu quả hay những diện tích đất trống, đồi trọc, trong 5 năm, diện tích trồng cam của gia đình ông Lợi không ngừng được mở rộng. Ông Lợi cho biết: “Mặc dù mới chỉ cho thu hoạch được vài năm, song mỗi năm gia đình tôi cũng thu được từ 3-4 tấn quả; với giá bán bình quân trên 10.000 đồng/kg, trừ chi phí gia đình có lãi gần chục triệu đồng”. Nghề chăn nuôi cũng ngày một phát triển, đến nay tổng đàn trâu, bò của xã đạt trên 1.600 con, hơn 1.300 con lợn. Đặc biệt, việc phát triển đàn dê với số lượng gần 300 con đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho nhiều hộ, có những gia đình đầu tư nuôi 60-70 con dê cho hiệu quả cao. Cùng với đó, các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp như nung gạch, sửa chữa máy móc, may mặc, xay xát, sản xuất miến dong... góp phần giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động với tổng thu nhập hàng năm đạt trên 300 triệu đồng.
Đồng chí Vi Xuân Trọng, Bí thư Đảng ủy xã cho biết: Đời sống kinh tế - xã hội của Hoành Mô trong những năm gần đây đã có những thay đổi đáng kể. Tỷ lệ hộ nghèo ngày một giảm. Nếu như năm 2007, toàn xã có 253 hộ nghèo thì đến nay chỉ còn 167/896 hộ. Hiện tại, trên 80% số hộ gia đình ở Hoành Mô có mức sống từ trung bình trở lên. Có được kết quả đó, một phần là nhờ các chương trình hỗ trợ của Đảng, Nhà nước hỗ trợ phát triển sản xuất và đời sống. Bên cạnh đó phải kể đến ý thức chủ động, tinh thần mạnh dạn, dám nghĩ dám làm của người dân. Trong nông nghiệp, các hộ dân đã đặc biệt quan tâm đến thâm canh tăng năng suất, đưa các mô hình cây trồng, vật nuôi áp dụng một cách hiệu quả. Đến nay, trên 90% diện tích đất nông nghiệp của xã là đất 2 vụ lúa, 1 vụ màu với các giống lúa, ngô năng suất cao và cây rau màu. Nếu như năm 2.000 năng suất lúa chỉ đạt 28 tạ/ha thì nay đã lên tới 40 tạ/ha. Các mô hình kinh tế trong lâm nghiệp, chăn nuôi xuất hiện ngày một nhiều là những hướng đi đúng đắn để bà con thoát nghèo, vươn lên làm giàu.