Thời gian qua, tình hình ANTT trên địa bàn tỉnh luôn được giữ vững, tạo môi trường thuận lợi cho kinh tế - xã hội phát triển. Kết quả này có phần đóng góp không nhỏ của đồng bào công giáo trong tỉnh. Tại hội nghị gặp mặt, biểu dương chức sắc, chức việc, giáo dân có thành tích xuất sắc trong phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ lần thứ 5 (2008-2009), tháng 6-2009 do Công an tỉnh tổ chức tại TP Hạ Long, đại diện Bộ Công an, lãnh đạo tỉnh, các ban, ngành trong tỉnh đều ghi nhận, khẳng định những mô hình, cách làm hay của đồng bào công giáo tỉnh.
Trước hết là mô hình “Phát triển kinh tế, XĐGN, giảm thiểu tiêu cực và vi phạm pháp luật”. Xác định một trong những nguyên nhân dẫn đến mất ổn định về ANTT chính là do đói nghèo, đồng bào công giáo trong tỉnh đã tích cực thâm canh, dồn điền đổi thửa, đưa giống mới, cây trồng, vật nuôi, có giá trị áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất; tạo việc làm cho con em giáo dân, tăng thu nhập, từng bước ổn định cuộc sống, giữ vững ổn định ANTT. Với cách làm này, nhiều trang trại vườn, ao, chuồng, rừng của các xứ đạo đã ra đời, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Như chăn nuôi, trồng na, vải ở xứ Đông Khê, Mạo Khê, Đạo Dương... (Đông Triều), thu nhập mỗi hộ gia đình đạt 40-150 triệu đồng/năm. Chăn nuôi gia súc, gia cầm, kết hợp với nuôi trồng hải sản ở xứ Yên Trì (Yên Hưng), mỗi năm cho thu nhập hàng chục tỉ đồng. Giáo dân xứ Trà Cổ, Cửa Ông, Cẩm Phả, Hòn Gai... kinh doanh du lịch, dịch vụ đánh bắt cá xa bờ... cũng mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đến nay trong tổng số 6.258 hộ đồng bào công giáo của tỉnh, có 61% hộ đạt mức sống khá và giàu, không có hộ đói. Mô hình không những góp phần giải quyết việc làm, tạo thu nhập ổn định, còn góp phần hạn chế, giảm thiểu các vi phạm pháp luật và TNXH. Mô hình “Tuyên truyền giáo dục đạo đức công giáo, pháp luật Nhà nước trong giáo dân”, lồng ghép với tuyên truyền chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, các cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư”, “Xây dựng xứ họ tiên tiến, làng văn hoá, khu phố văn minh”... Thông qua đó, nhiều gia đình giáo dân đã chấp hành tốt chính sách, pháp luật của Nhà nước, hoàn thành nghĩa vụ công dân, tích cực tham gia các phong trào thi đua do tỉnh, địa phương phát động, các hoạt động từ thiện, nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa... Trong năm 2008 có 86% số hộ gia đình giáo dân đạt gia đình văn hoá; 28/42 xứ, họ đạo không có TNXH; giáo dân trong tỉnh quyên góp trên 315 triệu đồng ủng hộ Quỹ vì người nghèo, đồng bào bị thiên tai, trẻ mồ côi, người già cô đơn... Đi đầu trong thực hiện mô hình này là các giáo xứ Trà Cổ, Xuân Ninh, Yên Trì, Cửa Ông, Cẩm Phả, Hòn Gai, Đông Khê, Mạo Khê... Đồng bào công giáo còn tích cực tham gia xây dựng hệ thống chính trị và chính quyền ở cơ sở vững mạnh. Hiện trong tỉnh có trên 200 chức việc, giáo dân tham gia HĐND các cấp khoá 2006-2011, Uỷ ban Đoàn kết công giáo tỉnh, Uỷ ban MTTQ các cấp... ở lĩnh vực nào họ cũng luôn gương mẫu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao; cùng cấp uỷ, chính quyền hướng dẫn, vận động giáo dân, nhân dân trên địa bàn tham gia các phong trào thi đua đạt kết quả.
Mô hình “Tự quản về ANTT ở các xứ họ đạo”, tuyên truyền, giáo dục giáo dân chấp hành nghiêm pháp luật của Nhà nước, giữ lề luật, đạo đức tôn giáo, giữ gìn ANTT ở thôn, xóm, khu phố. 11 xứ đạo, 42 họ đạo trong toàn tỉnh đã tổ chức hàng trăm tổ tự quản về ANTT, tổ hoà giải... với hàng ngàn giáo dân tham gia, chủ động giải quyết những vấn đề liên quan đến ANTT ngay tại cơ sở. Điển hình như xứ Mạo Khê (Đông Triều), tổ hoà giải đã tham gia giải quyết hàng trăm vụ tranh chấp đất đai trong gia đình, dòng họ, không để phát sinh thành điểm nóng về ANTT; xứ đạo Yên Trì (Yên Hưng) giải quyết ổn định nhiều vụ mâu thuẫn, va chạm trong nhân dân, trong đó có trường hợp thanh niên địa phương đến phá cây cảnh gây mất ANTT ở giáo xứ; xứ Trà Cổ, giáo dân tham gia đội dân quân biển cùng Công an phường bảo vệ phương tiện, ngư cụ đánh bắt hải sản và ANTT khu vực biên giới. Năm 2008 và 6 tháng đầu năm 2009 giáo dân trên địa bàn TP Móng Cái đã cùng Công an thành phố phát hiện, xử lý 97 trường hợp người nước ngoài vi phạm quy chế xuất nhập cảnh. Tại Uông Bí, Hạ Long, Cẩm Phả, Vân Đồn, Tiên Yên, Đầm Hà, Hải Hà... đã thực hiện các mô hình “5 không” trong lĩnh vực trật tự đô thị, “3 không” trong lĩnh vực ANTT... vận động con cháu không tham gia truyền đạo trái pháp luật, không mắc vào các TNXH, tích cực tố giác, đấu tranh với các loại tội phạm... Trong năm, giáo dân trên địa bàn tỉnh đã hoà giải được 150 vụ, cung cấp cho công an trên 300 nguồn tin liên quan đến ANTT, góp phần ngăn chặn kịp thời các vi phạm về pháp luật, ổn định ANTT trên địa bàn.
Các ông Đinh Văn Xuân, Trùm chính xứ Yên Trì (Yên Hưng); Lê Văn Phòng, Trùm trưởng họ nhà xứ Cẩm Phả; Nguyễn Chấn Hưng, Linh mục xứ Hòn Gai... khẳng định: Thực hiện nghiêm giáo luật và pháp luật là góp phần xây dựng cuộc sống tốt đời đẹp đạo. Tâm sáng, hướng thiện là mục tiêu giáo dân luôn phấn đấu, xây dựng để có cuộc sống bình yên, ấm no, hạnh phúc, cũng là trách nhiệm góp phần cùng xã hội xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ luôn đạt hiệu quả.
