Xã Đông Ngũ, huyện Tiên Yên có 1.762 hộ dân nhưng có tới 50,19% là người dân tộc thiểu số. Một thời xã rất nhiều hộ nghèo, năm 2010 xã có gần 29% là hộ nghèo, nhưng đến nay số hộ nghèo trong xã chỉ còn 1,5%, đồng nghĩa với việc hàng năm có gần trăm hộ thoát nghèo.
Từ thực tế này, nên việc người dân tham gia BHYT sụt giảm xuống so với những năm trước một cách rõ rệt. Nếu như năm 2014, tỷ lệ người tham gia BHYT ở Đông Ngũ đạt hơn 85%, thì bước sang năm 2015 tỷ lệ này giảm xuống chỉ còn 47%. Nguyên nhân kể từ tháng 1-2015, các hộ thuộc gia đình thiểu số không được Nhà nước hỗ trợ BHYT, bởi Đông Ngũ là xã vùng thấp chỉ có 4 thôn vùng cao là Quế Sơn, Bình Sơn, Đồng Mộc và Đồng Dẻ đã thoát khỏi diện 135 từ năm 2012. Còn việc tất cả người dân tộc đều được cấp miễn phí BHYT chỉ áp dụng với các xã đặc biệt khó khăn trên địa bàn. Mặt khác từ chương trình xây dựng nông thôn mới mà mỗi năm bình quân có hàng trăm hộ thoát nghèo ở Đông Ngũ, cũng đồng nghĩa với việc họ tự bỏ tiền ra để mua BHYT chứ không được bao cấp như trước đây. Tuy thế, nhiều người đã được thoát nghèo nhưng cuộc sống vẫn khó khăn, các hộ ở vùng cao có nhiều gia đình đông con khi tự mua bảo hiểm cho cả gia đình sẽ phải chi số tiền lớn, trong khi cuộc sống còn nhiều việc không chi tiêu không được. Có người với lối sống “đến đâu hay đến đấy”, không lo trước hoặc cả năm không đau ốm không dùng đến BHYT thì nảy sinh tâm lý tiếc tiền không muốn mua.
Trong khi Đông Ngũ là xã nằm trong lộ trình phấn đấu thành “Xã cơ bản đạt chuẩn nông thôn mới” của huyện, mà tiêu chí y tế là tiêu chí cứng trong xây dựng nông thôn mới, buộc xã phải nâng tỷ lệ người mua BHYT trên địa bàn lên 85% mới hoàn thành được nhiệm vụ. Đông Ngũ xác định, muốn nâng cao ý thức người dân mua bảo hiểm cách tốt nhất là đẩy mạnh tuyên truyền. Trao đổi về việc này, đồng chí Đỗ Thị Mây, Bí thư Đảng uỷ xã cho chúng tôi hay: “Việc đầu tiên là ngay từ đầu năm 2015, Đảng uỷ xã đã quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới, đồng thời quán triệt phân công nhiệm vụ phụ trách thôn cho từng thành viên và xây dựng kế hoạch nâng tỷ lệ người tham gia BHYT. Các thành viên đảm đương nhiệm vụ rà soát, đánh giá thực trạng tuyên truyền sâu sát từng gia đình, từng cá nhân, xử lý linh hoạt tình huống vướng mắc của người dân khi tham gia mua BHYT”. Việc tuyên truyền được tiến hành trong các buổi sinh hoạt thôn, sinh hoạt của Hội LHPN xã, của Đoàn Thanh niên…, đều đan xen về BHYT. Các cán bộ tuyên truyền lắng nghe thắc mắc của người dân và báo cáo UBND xã khi họ dùng bảo hiểm. UBND xã đưa ra các ý kiến đóng góp của người dân với Bệnh viện Đa khoa khu vực Tiên Yên và Bảo hiểm Xã hội huyện, đồng thời xã phối hợp với các đơn vị này trả lời các ý kiến của người dân qua các buổi tuyên truyền tại xã, thôn, trường học... Thôn Sán Xế Đông là một trong những thôn làm tốt việc vận động người dân mua BHYT ở xã. Sán Xế Đông có 94% là đồng bào dân tộc thiểu số và đông hộ được xoá nghèo. Đầu năm 2015 tỷ lệ người tham gia BHYT của thôn chỉ đạt 20,5%, nhưng cuối năm tỷ lệ này đã nâng lên 94%, vượt hẳn kế hoạch xã giao là trên 70% do cán bộ thôn đã tuyên truyền hiệu quả với người dân.
Từ sự vào cuộc của lãnh đạo xã lẫn các thôn với nhiều cách làm và tuyên truyền có hiệu quả thế nên đến cuối năm 2015, tỷ lệ người mua BHYT của Đông Ngũ đã đạt 85,2%, đảm bảo đạt chuẩn y tế xây dựng nông thôn mới. Hiện nay, Đông Ngũ đã đạt 17/19 tiêu chí, 37/39 chỉ tiêu xây dựng nông thôn mới và đang chờ được công nhận là xã cơ bản đạt chuẩn nông thôn mới theo kế hoạch mà huyện Tiên Yên đề ra.
Công Thành
