Cảm nhận, suy nghĩ của GS. John Quelch về hình ảnh đất nước và lãnh đạo Việt Nam trong chuyến thăm một Việt Nam mới - thành viên WTO đầu 2007.
VN phải cạnh tranh với hơn 100 quốc gia mới nổi khác
Thưa Giáo sư, so với chuyến thăm năm 2005, Giáo sư có cảm nhận như thế nào về sự thay đổi của Việt Nam?
- Rất nhiều người đang hướng sự quan tâm của mình đến Việt Nam bởi nền kinh tế đang nổi lên đầy ấn tượng, nền kinh tế phát triển nhanh thứ hai trên thế giới (sau Trung Quốc).
So với hai năm trước, kinh tế VN đã khởi sắc với rất nhiều hoạt động của lực lượng đông đảo doanh nhân. Số công ty hoạt động trên thị trường chứng khoán tăng gấp ba lần... Thế nhưng, tình hình ùn tắc giao thông thực sự tồi tệ hơn trước.
Ông có ấn tượng và suy nghĩ gì sau chuyến thăm Lăng Bác, Bảo tàng Hồ Chí Minh và khu Phủ Chủ tịch trong chuyến thăm VN lần này?
- Tôi nghĩ là Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ tự hào, đánh giá cao và có cả một số ngạc nhiên nữa về những thay đổi gần đây của Việt Nam.
Và với tư cách là người luôn quan tâm đến giáo dục, tôi nghĩ, Chủ tịch Hồ Chí Minh nếu còn sống cũng sẽ thường xuyên nhấn mạnh tầm quan trọng của phát triển nguồn lực con người và giáo dục đào tạo đối với Chính phủ hiện nay nhằm đảm bảo cho tất cả người dân có thể tham gia và hưởng các lợi ích của tăng trưởng kinh tế.
Ông đánh giá như thế nào về vai trò mới của Việt Nam sau khi là thành viên của WTO và hội nhập vào nền kinh tế thế giới? Liệu Việt Nam có thể nằm trong nhóm nước lãnh đạo của khu vực?
- Tôi cho rằng Việt Nam đang có cơ hội để chứng tỏ mình. Nhiều người thực sự quan tâm đến Việt Nam, họ đang nhìn vào Việt Nam và hy vọng những điều tốt nhất cho Việt Nam. Nhưng để giữ vai trò chủ đạo vẫn là việc Việt Nam đưa ra và thực hiện những lời hứa, cam kết.
Điều này đồng nghĩa với việc đảm bảo thực hiện những cam kết về tư cách thành viên đầy đủ của WTO, không phải chỉ ở cấp trung ương mà cả ở các cấp quản lý địa phương đến từng cơ sở thành phố, thị xã và địa phương.
Việt Nam không thể nhận được sự đánh giá cao của các nền kinh tế thành viên ban đầu của WTO cũng như của nhà đầu tư trừ khi Việt Nam có sự minh bạch rõ ràng và quy định cứng rắn trong lĩnh vực kinh tế và đối xử công bằng, bình đẳng giữa các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.
Vậy ông có lời khuyên nào cho Việt Nam nhằm phát huy những lợi thế từ vị thế mới này?
- Việt Nam cần tập trung vào giáo dục bởi các nghiên cứu đều chỉ ra rằng khả năng cạnh tranh của một quốc gia phụ thuộc vào việc quốc gia ấy tiến hành công tác giáo dục, đào tạo như thế nào. Mỗi người không thể bước vào công cuộc doanh thương mà không được đào tạo, không có kiến thức cũng giống như âm nhạc và nhạc cụ. Các bạn phải có quyết tâm, ý chí nhưng đồng thời cần có kiến thức, có giáo dục, có nguyên tắc để có thể đưa một doanh nghiệp đến một triển vọng tích cực.
Hình ảnh quốc gia sẽ được chuyển tải qua hình ảnh lãnh đạo
Theo ông, bên cạnh hình ảnh một nền kinh tế đang nổi, hình ảnh nào Việt Nam nên giới thiệu trước bạn bè thế giới?
- Như tôi đã nói, có khoảng hơn 100 các quốc gia đang nổi lên cùng cạnh tranh để thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, khách du lịch và của mọi người nói chung.
Việt Nam cần tạo sự khác biệt để giành thắng lợi trong cuộc cạnh tranh giành sự quan tâm của các nhà đầu tư. Thuận lợi của Việt Nam là có một lực lượng dân cư đủ đông để khiến Việt Nam trở thành quan trọng.
Đồng thời, Chính phủ Việt Nam, con người Việt Nam cần phải đầu tư cho dài hạn, không chỉ giới hạn tham vọng trong những lợi ích ngắn hạn. Những lợi ích nhanh chóng không thể xây dựng tương lai của một quốc gia.
Để tạo sự khác biệt với quốc gia đang nổi lên khác, một chính sách kinh tế mạnh, một hệ thống quy định luật pháp mạnh về thị trường chứng khoán sẽ đảm bảo sự gia tăng lâu dài về lòng tin của các nhà đầu tư trên thế giới. Đây chính là yếu tố đảm bảo thành công lâu dài của một quốc gia.
Theo dõi các tin tức về Việt Nam gần đây, hẳn Giáo sư cũng biết những hoạt động tích cực và năng động của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ở trong nước cũng như nước ngoài, đặc biệt gần đây nhất là việc Thủ tướng tham dự WEF và chuẩn bị đối thoại trực tuyến với nhân dân. Giáo sư có thể chia sẻ cảm nhận của mình về "hình ảnh lãnh đạo Việt Nam" với tư cách là những chính trị gia?
- Thủ tướng chính là người đại diện mang tính biểu trưng của Việt Nam. Điều quan trọng với Việt Nam là có vị Thủ tướng năng động và có tầm nhìn toàn cầu bởi vì Việt Nam đã là thành viên của WTO, và hiện đang tham gia vào nền kinh tế thế giới.
Sự xuất hiện, tầm tư duy, mục tiêu và đặc điểm cá nhân của nhà lãnh đạo đều rất quan trọng để định hình hình ảnh của Việt Nam, đặc biệt là đối với những người chưa có được vinh hạnh đến Việt Nam, và những người chỉ mới biết đến lịch sử Việt Nam.
Và điều quan trọng hơn, sự phản chiếu hình ảnh của một quốc gia sẽ được chính người lãnh đạo chuyển tải trong diễn đàn kinh tế thế giới và các diễn đàn, hội nghị quốc tế khác.
- Xin cảm ơn Giáo sư!
