Nam Sơn là một trong những xã nghèo của huyện miền núi Ba Chẽ. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân trên địa bàn còn nhiều khó khăn. Triển khai xây dựng NTM, cùng với sự nỗ lực, quyết tâm của nhân dân và cán bộ trong xã, Nam Sơn còn được đón nhận sự hỗ trợ, giúp đỡ của các đơn vị, trong đó có phường Cao Xanh theo chương trình phối hợp giữa huyện Ba Chẽ và TP Hạ Long.
Xác định xây dựng NTM là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thời gian qua, cấp uỷ, chính quyền xã đã tích cực tuyên truyền đến người dân về chương trình xây NTM; vận động và khuyến khích, hỗ trợ người dân chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi và thay đổi nếp nghĩ, cách làm để vươn lên phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững. Xã cũng đã triển khai lập đề án, xây dựng quy hoạch sản xuất, quy hoạch khu dân cư, quy hoạch sử dụng đất của xã và 10/10 thôn. Từ cơ chế hỗ trợ phát triển sản xuất của tỉnh, của huyện, lãnh đạo xã Nam Sơn đã vận động, giúp đỡ nhân dân xây dựng, triển khai nhiều dự án mô hình sản xuất như: Nuôi nhím, lợn rừng, cá rô phi đầu vuông thương phẩm, nuôi dê; trồng nấm linh chi, thanh long ruột đỏ...
Với sự nỗ lực đó, bộ mặt KT-XH của Nam Sơn đang có những bước phát triển mới: Kết cấu hạ tầng từng bước được đầu tư, nâng cấp; đời sống nhân dân được cải thiện; số hộ nghèo giảm; trật tự an toàn xã hội được đảm bảo… Tuy nhiên, đến nay xã mới chỉ đạt 3/19 tiêu chí (điện, y tế, hệ thống chính trị và an ninh trật tự). Khó khăn nhất hiện nay vẫn là tiêu chí về thu nhập và nhà ở cho nhân dân. Theo thống kê, đến nay toàn xã có gần 600 hộ nhưng mới chỉ có 227 ngôi nhà kiên cố và bán kiên cố, còn lại là nhà tạm và nhà chưa đạt chuẩn theo tiêu chí NTM.
Chính vì vậy, để thực hiện mục tiêu của xã là hoàn thành xây dựng NTM vào năm 2020, bên cạnh sự nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp nhân dân trên địa bàn, rất cần sự quan tâm hỗ trợ hiệu quả của tỉnh, của huyện và các ban, ngành, đoàn thể các cấp trong tỉnh.
Thực tế những năm trước đây, Nam Sơn cũng đã nhận được sự quan tâm hỗ trợ của nhiều địa phương, đơn vị trong tỉnh để giúp xã phát triển kinh tế - xã hội. Cụ thể, theo chương trình giúp đỡ 26 xã nghèo của tỉnh, xã Nam Sơn nhận được sự giúp đỡ tích cực của cụm giúp đỡ xã nghèo do LĐLĐ tỉnh làm cụm trưởng. Từ năm 2007 đến nay, LĐLĐ tỉnh đã huy động được trên 370 triệu đồng giúp đỡ xã Nam Sơn phát triển kinh tế - xã hội. Cụ thể: Hỗ trợ đào 21 giếng nước sinh hoạt trị giá 211 triệu đồng; 1 công trình nước tự chảy và 32 téc nước trị giá 138 triệu đồng, giúp học nghề và giới thiệu việc làm cho 3 thanh niên trong xã. Ngoài ra, với trách nhiệm là cụm trưởng, hàng năm LĐLĐ tỉnh cũng huy động các doanh nghiệp ủng hộ sách vở, đồ dùng học tập cho học sinh của xã với tổng trị giá 36 triệu đồng; thăm hỏi, tặng quà các gia đình chính sách của xã... Những hoạt động trên đã góp phần giúp địa phương giảm bớt khó khăn, phát triển sản xuất, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân.
Đặc biệt, thời gian qua, triển khai chương trình phối hợp giữa TP Hạ Long và huyện Ba Chẽ nhằm giúp Ba Chẽ hoàn thành chương trình xây dựng NTM vào năm 2020, đã mở ra những cơ hội mới trong việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng NTM trên địa bàn Nam Sơn. Theo sự phân công của TP Hạ Long, xã Nam Sơn được đón nhận sự giúp đỡ của phường Cao Xanh. Lãnh đạo xã đã cùng với lãnh đạo phường Cao Xanh bàn thảo, thống nhất chương trình phối hợp. Theo đó, trong năm 2012, phường Cao Xanh sẽ hỗ trợ xã Nam Sơn 100 triệu đồng để xây dựng nhà cho 3 hộ nghèo của xã. Lãnh đạo xã Nam Sơn cũng đề xuất với lãnh đạo phường Cao Xanh hỗ trợ để xã xây dựng thêm hai điểm trường, phấn đấu đến năm 2014, Nam Sơn sẽ đạt chuẩn về tiêu chí trường học. Đồng chí Lý Văn Xuân, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Sơn cho biết: Bước đầu, chúng tôi mới đề nghị phường Cao Xanh hỗ trợ kinh phí giúp xã phấn đấu đạt chuẩn về trường lớp. Còn nhiều tiêu chí đặc biệt khó khăn khác, chúng tôi chưa dám đặt vấn đề, vì xã còn nhiều khó khăn quá. Tỉ lệ hộ nghèo của Nam Sơn còn tới 41,7%, chính vì vậy mọi sự hỗ trợ đối với địa phương thì cái gì cũng quý. Cũng theo đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã Nam Sơn, thì chương trình phối hợp mới dừng lại ở bước ký kết, để cụ thể hoá phải phụ thuộc vào phía phường Cao Xanh.
Trò chuyện với một số cán bộ và nông dân trong xã, chúng tôi thấy rằng cả cán bộ và người dân đều mong muốn nhận được hỗ trợ kinh phí để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng để chương trình phối hợp đạt hiệu quả, quan trọng nhất vẫn là nghiên cứu, triển khai các hình thức hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, phải giúp người dân hình thành ý thức tự vươn lên làm giàu. Nếu chỉ chú trọng hỗ trợ kinh phí để đầu tư xây dựng cơ bản thì sự phát triển sẽ thiếu tính bền vững.
Bích Thảo