Với mục tiêu để mọi người nghèo được tiếp cận các dịch vụ y tế, được chăm sóc sức khoẻ thông qua chính sách Bảo hiểm Y tế (BHYT), ngay từ năm 2008, Chính phủ đã quyết định hỗ trợ 50% phí BHYT cho người cận nghèo.
Tháng 10-2008, UBND tỉnh Quảng Ninh cũng có công văn số 4206/UBND-Vx4 chỉ đạo thực hiện chính sách hỗ trợ BHYT cho hộ cận nghèo trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, đến tháng 6-2009, cả tỉnh chỉ có Uông Bí thực hiện được chính sách này với 315 người cận nghèo được hưởng...
Nửa năm chờ hướng dẫn
Cán bộ BHXH Vân Đồn tuyên truyền, vận động hộ cận nghèo tham gia BHYT tự nguyện với sự hỗ trợ 50% của Nhà nước.
Tháng 6-2009, HĐND tỉnh tổ chức giám sát công tác triển khai, thực hiện một số chính sách an sinh xã hội trên địa bàn, trong đó có chính sách hỗ trợ 50% mệnh giá thẻ BHYT đối với thành viên hộ cận nghèo tham gia BHYT tự nguyện. Theo báo cáo của các ngành, các địa phương thì đến thời điểm giám sát, chính sách này gần như chưa được thực hiện; cả tỉnh có hơn 50 nghìn người cận nghèo thì mới chỉ duy nhất TX Uông Bí hỗ trợ được cho 315 người tham gia BHYT.
Nguyên nhân của sự chậm trễ này là gì? Qua tìm hiểu thì thấy rằng nó bắt đầu từ sự chậm trễ trong việc hướng dẫn của các ngành từ trung ương đến địa phương; phần khác cũng còn do sự phối hợp chưa chặt chẽ của các ngành trong tỉnh. Còn nhớ, ngày 24-9-2008 liên bộ Tài chính - Y tế đã có Thông tư liên tịch số 10/2008/TTLT-BYT-BTC cụ thể hoá chính sách hỗ trợ mua BHYT tự nguyện cho hộ cận nghèo. Thông tư đã nêu rõ trách nhiệm thực hiện của từng ngành và BHXH phối hợp với các ngành tuyên truyền vận động nhân dân tham gia, giao nhiệm vụ cho các đại lý của mình thu tiền của đối tượng; lập danh sách gửi Sở Tài chính để chuyển tiền hỗ trợ, in và cấp phát thẻ cho đối tượng kịp thời. Tuy nhiên, đến tận 18-3-2009, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam mới có công văn số 660/BHXH-CSYT hướng dẫn thực hiện chính sách. Trên cơ sở công văn này, đến 5-5-2009, BHXH Quảng Ninh mới có công văn số 378/BHXH-PT hướng dẫn BHXH các địa phương thực hiện BHYT đối với người thuộc hộ gia đình cận nghèo. Vậy là mất hơn nửa năm, các hướng dẫn mới tới được BHXH của các huyện, thị xã, thành phố và BHYT của các địa phương này cũng cần phải có thời gian để hướng dẫn các đại lý, những người trực tiếp đi vận động và bán BHYT cho hộ cận nghèo...
Bên cạnh sự chậm trễ trong việc hướng dẫn thực hiện chính sách hỗ trợ BHYT cho hộ cận nghèo, sự phối hợp với các ngành chức năng cũng thiếu chặt chẽ, nhất là ở cấp huyện. Báo cáo với HĐND, đại diện Sở Tài chính cho biết ngành đã chuẩn bị sẵn sàng về kinh phí để hỗ trợ cho người cận nghèo toàn tỉnh theo đúng chính sách. Sở LĐ-TB&XH cũng báo cáo ngay từ đầu quý
I-2009 ngành đã hoàn thành việc rà soát, lập danh sách hộ cận nghèo trong toàn tỉnh với 12.809 hộ, gồm 50.768 nhân khẩu, chiếm tỷ lệ 4,57% so với tổng số hộ dân trong tỉnh. Còn BHXH tỉnh thì báo cáo đến tháng 6-2009, ngành mới nhận được danh sách hộ cận nghèo của 3 địa phương: Hoành Bồ, Uông Bí, Cẩm Phả. Các huyện, thị xã, thành phố còn lại chưa chuyển danh sách hộ cận nghèo cho BHXH để căn cứ vào đó triển khai vận động người cận nghèo tham gia BHYT tự nguyện.
Để người dân tự nguyện tham gia...
Đến tháng 7-2009, chính sách hỗ trợ 50% thẻ BHYT cho hộ cận nghèo đã được triển khai trên toàn tỉnh. Hai địa phương Hạ Long và Cẩm Phả đã trích ngân sách để hỗ trợ thêm cho hộ cận nghèo. Như vậy, hộ cận nghèo ở 2 địa phương này được cấp thẻ BHYT hoàn toàn miễn phí. BHXH các địa phương khác cũng tập trung toàn bộ lực lượng để triển khai thực hiện chính sách theo đúng chỉ đạo của BHXH tỉnh. Đồng chí Nguyễn Thị Lân, Phó Giám đốc BHXH huyện Vân Đồn, cho biết: ''Chúng tôi đã nhận được công văn hướng dẫn của BHXH tỉnh từ tháng 5 và đã tham mưu cho UBND huyện chỉ đạo các ngành, các xã, thị trấn thực hiện chính sách. Đồng thời, chúng tôi cũng soạn thảo các tài liệu để tuyên truyền đến các khu phố, thôn, xóm. Tuy nhiên, đến ngày 10-7 chúng tôi mới nhận được danh sách các hộ cận nghèo do ngành LĐ-TB&XH chuyển sang nên sau ngày 10-7, cán bộ BHYT huyện và các đại lý mới tiến hành bán BHYT cho các thành viên trong gia đình hộ cận nghèo...”. Để người cận nghèo nhanh chóng được mua thẻ BHYT với sự hỗ trợ 50% của Nhà nước, BHXH huyện Vân Đồn đã cử cán bộ và chỉ đạo các đại lý đến tận nhà từng hộ cận nghèo để tuyên truyền, vận động và bán BHYT cho các đối tượng được hưởng hỗ trợ. Đi cùng cán bộ BHXH huyện Vân Đồn, chúng tôi mới thấy hết được những khó khăn của họ khi triển khai chính sách hỗ trợ hộ cận nghèo tham gia BHYT tự nguyện. Thời tiết tháng 7 nắng mưa thất thường nhưng dù mưa hay nắng thì họ vẫn đi từng nhà, vận động từng người mua BHYT. Mặc dù đã tổ chức tuyên truyền đến từng khu phố, thôn, xóm nhưng nhiều người dân còn chưa được tiếp cận với chính sách này. Do đó, đến hộ nào họ cũng phải tuyên truyền về chính sách và giải thích lợi ích của việc tham gia BHYT.
Hiện nay, BHXH tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo các địa phương triển khai chính sách hỗ trợ BHYT cho các thành viên hộ cận nghèo trong 5 tháng cuối năm. Điều này đồng nghĩa với việc trong tháng 7, BHXH các địa phương phải hoàn thành danh sách người cận nghèo tham gia BHYT. Đồng chí Nguyễn Đồng Thông, Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Ninh, cho biết: ''Hiện nay, ngành BHXH chúng tôi đang ráo riết thực hiện chính sách của Nhà nước dành cho các hộ cận nghèo. BHXH các địa phương đang tập trung toàn bộ lực lượng để phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ trong tháng 7. Chúng tôi dự định trong tháng 8, thành viên các hộ cận nghèo có nhu cầu sẽ được cấp thẻ BHYT và hưởng các chính sách ưu đãi...”. Thông tư Liên tịch số 10/2008 ngày 24-9-2008 của Liên bộ Tài chính - Y tế đã nêu rõ mức đóng của người thuộc hộ cận nghèo bằng 3% mức lương tối thiểu chung và Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50%. Do đó, để tham gia BHYT trong 5 tháng cuối năm 2009, người thuộc hộ cận nghèo chỉ phải đóng 48.500 đồng. Mức phí này tương đối “nhẹ nhàng” đối với các hộ cận nghèo ở vùng miền núi, hải đảo, đặc biệt các hộ dân tộc thiểu số và có số nhân khẩu đông thì việc mua BHYT cho các thành viên trong gia đình cũng mất kinh phí không nhỏ. Chính vì thế việc vận động các hộ này sẽ khó khăn. Nếu chỉ riêng BHXH thực hiện chính sách này thì hiệu quả sẽ không được như mong muốn. Do đó, cần có sự vào cuộc của các cấp chính quyền trong tuyên truyền, vận động hộ cận nghèo tham gia BHYT tự nguyện có sự hỗ trợ của Nhà nước.
