Ngày 15-10-2010, Thủ tướng Chính phủ có quyết định số 63/2010/QĐ-TTg nhằm hỗ trợ cho người dân khu vực nông nghiệp, nông thôn có điều kiện phát triển sản xuất nông nghiệp, giảm thiểu tối đa những tổn thất sau thu hoạch.
Theo đó, mức tiền vay có thể tối đa bằng 100% giá trị máy móc, thiết bị và được ngân sách Nhà nước hỗ trợ 100% lãi suất trong hai năm đầu, từ năm thứ ba trở đi là 50% lãi suất. Đây có thể coi là một trong những chính sách hỗ trợ đắc lực cho người dân. Tuy nhiên, sau gần 1 năm khi Quyết định này đi vào thực tiễn, số đối tượng đến vay vốn mua máy móc thiết bị, đầu tư nhà xưởng phục vụ nông nghiệp trên địa bàn vẫn chưa nhiều.
Hiện nay sản xuất nông nghiệp của huyện Đông Triều đã được cơ giới hoá trên 80% khối lượng công việc. Trong ảnh: Nông dân xã Nguyễn Huệ (Đông Triều) tuốt lúa bằng máy.
Ảnh: Hữu Việt
Theo Quyết định 63, các loại máy móc, thiết bị được vay vốn và hỗ trợ lãi suất gồm: Các loại máy làm đất, gieo cấy, trồng, chăm sóc, thu hoạch nông sản; các máy móc, thiết bị dùng cho sản xuất giống thuỷ sản; vật tư, thiết bị xây dựng, cải tạo các ao, hồ nuôi thuỷ sản; thiết bị, phương tiện phục vụ nuôi trồng, thu hoạch, vận chuyển thuỷ sản; thiết bị làm lạnh, cấp đông, thiết bị sản xuất nước đá trên tàu cá, hầm bảo quản phục vụ khai thác dài ngày trên biển… Đối tượng vay vốn là các HTX, tổ hợp tác, hộ gia đình, cá nhân có địa chỉ cư trú hợp pháp được UBND cấp xã xác nhận là cá nhân trực tiếp sản xuất và phục vụ sản xuất; các doanh nghiệp có ký và thực hiện hợp đồng tiêu thụ nông sản và dịch vụ cơ giới hoá sản xuất nông nghiệp với nông dân.
Như vậy, chỉ cần là đối tượng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp là đều có cơ hội tiếp cận nguồn vốn vay này. Cơ chế là thế, nhưng khi đi vào thực tiễn, các đối tượng vay vốn lại gặp phải những khó khăn.
Cũng theo Quyết định 63 thì các loại máy móc, thiết bị mua sắm từ nguồn vốn vay này phải là loại có giá trị sản xuất trong nước đạt trên 60% và có nhãn hàng hoá hợp pháp theo quy định pháp luật về nhãn hàng hoá. Trong khi đó, thói quen của nhiều người nông dân hiện nay là mua bán máy móc nông cụ của Trung Quốc do giá các loại thiết bị này thường rẻ hơn thiết bị cùng loại từ 20-30%. Ngoài ra, rất nhiều máy móc nông cụ hiện nay đang sử dụng có nguồn gốc, xuất xứ không rõ ràng, không đáp ứng được những yêu cầu vay vốn.
Bên cạnh đó, đối với việc phát triển khoa học công nghệ, Quyết định 63 cũng có những ưu đãi nhất định, như: Hỗ trợ kinh phí áp dụng thử nghiệm lần đầu đối với các giống chất lượng cao; mua bằng sáng chế để tự sản xuất các loại máy móc, thiết bị có khả năng ứng dụng rộng rãi để giảm tổn thất sau thu hoạch; hỗ trợ phí đăng ký sở hữu trí tuệ...
Tuy nhiên, trên địa bàn tỉnh, những đối tượng thuộc diện này cũng chưa xuất hiện mấy. Ngoài nguyên nhân chủ quan từ phía đối tượng được vay vốn, qua tìm hiểu được biết, nguồn vốn cho vay theo Quyết định 63 chưa được sử dụng nhiều còn là do việc tiếp cận thông tin này của người nông dân khá hạn chế. Vẫn còn có nhiều người dân khu vực nông nghiệp, nông thôn chưa tiếp cận hoặc biết nhưng chưa cụ thể về nguồn thông tin này dẫn đến sự dè dặt trong việc vay vốn.
Thực tế cho thấy, khi sử dụng các thiết bị máy móc hàng trôi nổi, hoặc hàng Trung Quốc giá rẻ người mua phải chấp nhận sẽ không có bất cứ bảo hành nào khi máy móc hư hỏng hay gặp sự cố. Khi có hỏng hóc, người mua phải bỏ tiền ra để sửa chữa, thay mới. Ngoài ra, về độ bền của sản phẩm trôi nổi chắc chắn không thể bằng hàng chính hãng, có bảo hành. Hiện nay trên thị trường nội địa, nhiều hãng sản xuất nông cụ trong nước đã sản xuất ra hầu hết sản phẩm máy móc thiết bị phục vụ sản xuất với mức giá rất cạnh tranh. Chất lượng sản phẩm hàng hoá cũng đã được các cơ quan chức năng trong nước kiểm định khắt khe, nên người tiêu dùng có thể yên tâm sử dụng sản phẩm trong nước.
Với những chính sách ưu đãi của Chính phủ về vay vốn phát triển sản xuất khu vực nông nghiệp nông thôn nói chung cũng như chính sách về hỗ trợ vay vốn mua thiết bị, máy móc phục vụ nông nghiệp đang là một trong những đòn bẩy thúc đẩy vùng sản xuất nông nghiệp, nông thôn phát triển. Đây là điều kiện quan trọng để chúng ta xây dựng nông thôn mới. Như vậy, cần thiết phải nâng cao công tác tuyên truyền cho người dân khu vực này hiểu rõ ràng về các cơ chế chính sách ưu đãi của Nhà nước. Từ đó, khuyến khích hoạt động vay vốn để phát triển sản xuất hiệu quả hơn.
