Ở 186 xã, phường, thị trấn trong tỉnh, bên cạnh những người có cuộc sống khá giả, thu nhập ổn định còn không ít người dân có thu nhập thấp, cuộc sống khó khăn. Số đối tượng này tập trung nhiều ở các xã hải đảo, vùng sâu, vùng xa... Và họ đã luôn nhận được sự quan tâm của chính quyền, các tổ chức đoàn thể thông qua hàng loạt hoạt động hướng về người nghèo. Trong đó, công tác hỗ trợ y tế là một trong những hoạt động “sát sườn” nhất, có ý nghĩa với cuộc sống của họ.
TỪ CHUYÊN KỂ CỦA BÊNH NHÂN NGHÈO
Chị Đinh Thị Lường, thôn 8, xã Quảng Chính (Hải Hà) là một trong những hộ nghèo của xã. Chồng thường xuyên đau ốm, nên tất cả công việc trong nhà từ đồng áng đến chăm sóc con cái; thậm chí là làm thuê, làm mướn đều đến tay chị… Vì thế mà việc đi kiểm tra sức khoẻ ở các cơ sở y tế đối với chị cũng là điều “xa xỉ”. Thật không may là ngày 6-9-2011, trong khi đi làm đồng, chị đã bị rắn cắn. Chất độc chạy vào người, chị bị rối loạn cơ chế đông máu. Vào cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa huyện Hải Hà, chị được chuyển thẳng lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Tại đây, các y, bác sĩ hết lòng cứu chữa, cho chạy máu liên tục. Đến nay, tình hình bệnh của chị đã ổn định. Chị tâm sự: “Nghe nói trường hợp như tôi điều trị phải mất hơn chục triệu đồng. May mà tôi được cấp thẻ BHYT cho người nghèo nên chi phí của gia đình bỏ ra không nhiều. Nếu không, tôi cũng không biết lấy tiền đâu mà chữa bệnh”.
Còn với ông Nguyễn Bình Trung, khu 3, phường Cao Thắng (TP Hạ Long), nhờ được cấp thẻ BHYT người nghèo mà duy trì được sự sống trong nhiều năm nay. Ông chạy thận cách đây 7 năm. 2 năm đầu, ông phải lên tận Hà Nội, mỗi tháng tiền chữa bệnh, thuê nhà, đi lại, ông cũng mất 12 triệu đồng. Hai vợ chồng già không công ăn, việc làm, không thu nhập nên đành bán nhà đi chữa bệnh. Năm 2006, ông được chuyển về Khoa hồi sức cấp cứu của Bệnh viện Đa khoa tỉnh để chạy thận. Dù gần nhà, giảm được nhiều chi phí ăn, ở, đi lại, song tiền chạy thận cũng mất khoảng 5 triệu đồng/tháng. Tất cả chi phí của gia đình ông chỉ trông chờ vào tiền công của bà đi rửa bát thuê nên rất khó khăn. Nhờ được cấp thẻ BHYT cho người nghèo, giờ đây, mỗi tháng ông chỉ phải trả khoảng 250.000 đồng tiền chạy thận. Ông bảo: “Nếu không được hỗ trợ thẻ BHYT, chắc tôi đành chịu chết”.
Từ những câu chuyện trên mới thấy, BHYT thật quan trọng và có ý nghĩa lớn lao đối với người nghèo. Đây đã trở thành niềm tin, chỗ dựa không chỉ về mặt tinh thần mà còn cả về vật chất, chia sẻ khó khăn cho rất nhiều trường hợp hộ nghèo khi chẳng may có thành viên trong gia đình bị ốm đau, bệnh tật.
ĐẾN NHỮNG NỖ LỰC CỦA TỈNH
Ngay từ năm 1994, Chính phủ cũng đã có Nghị định 95/CP quy định về miễn giảm viện phí, thuốc men cho các đối tượng thuộc diện hộ đói, diện bảo trợ xã hội và trẻ em dưới 6 tuổi. Riêng với tỉnh Quảng Ninh, ngoài thực hiện tốt chỉ đạo đó còn hỗ trợ kinh phí để đưa thêm 30% hộ nghèo vào diện được miễn giảm viện phí, thuốc men. Do đó, số người nằm trong diện miễn giảm kinh phí khám, chữa bệnh trong tỉnh cao hơn rất nhiều so với một số tỉnh, thành khác. Ban đầu, công tác khám chữa bệnh cho người nghèo chỉ được áp dụng từ tuyến Trung tâm y tế trở lên. Nhưng đến năm 2002, tỉnh đã có thêm quy định, 100% các xã xa bệnh viện, trung tâm y tế trên địa bàn đều thực hiện khám, chữa bệnh cho người nghèo. Nhờ đó, nhiều người nghèo đã được tiếp cận với các dịch vụ y tế.
Tiếp đó đến năm 2001, niềm vui của các hộ nghèo được nhân lên khi Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định 139/2002/QĐ-TTg, quy định đối tượng được hưởng chế độ hỗ trợ khám chữa bệnh mở rộng hơn (gồm: Thành viên thuộc các hộ nghèo và nhân dân các xã nằm trong Chương trình 135). Bên cạnh việc rà soát, cấp thẻ khám, chữa bệnh cho người nghèo, UBND tỉnh đã nhanh chóng thành lập Quỹ và Ban quản lý Quỹ khám, chữa bệnh cho người nghèo. Quỹ được huy động theo nguyên tắc 75% từ nguồn ngân sách tỉnh, số còn lại là đóng góp, tài trợ, viện trợ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, tỉnh còn ký hợp đồng với một số bệnh viện tuyến T.Ư để tạo điều kiện cho người nghèo lên khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, việc ký hợp đồng lại chỉ giới hạn ở một số bệnh viện lớn nên ít nhiều cũng gây khó khăn cho người nghèo khi có nhu cầu khám, chữa bệnh ở các bệnh viện không nằm trong diện tỉnh ký hợp đồng. Nói cách khác, khi người nghèo có thẻ 139 (thẻ khám, chữa bệnh theo Quyết định 139 của Thủ tướng Chính phủ) đến khám, chữa bệnh tại các bệnh viện tỉnh không ký hợp đồng sẽ phải ứng trước một khoản tiền thanh toán nhất định. Sau khi điều trị xong mới về thanh toán với tỉnh. Thông thường, để có tiền ứng trước, người nghèo thường phải vay mượn; thậm chí là vay lãi để có tiền đi khám, chữa bệnh. Điều này khiến cho người nghèo lại càng nghèo thêm.
Để khắc phục tình trạng này, ngay khi có Quyết định 63 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư hướng dẫn liên bộ số 21 (năm 2005) về thực hiện mua thẻ BHYT cho người nghèo giữa Bộ Y tế, Bộ Tài chính, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, tỉnh đã thực hiện thống kê số lượng người nghèo; có bổ sung hàng năm số đối tượng nghèo phát sinh theo tiêu chí mới và những đối tượng bảo trợ xã hội, gia đình chính sách... để kịp thời cấp thẻ BHYT. Từ năm 2006 đến 2010, tỉnh đã cấp thẻ BHYT cho 574.166 lượt người nghèo với tổng kinh phí 80,7 tỷ đồng, và đã có 765.687 lượt người nghèo được khám bệnh với kinh phí lên đến 73,2 tỷ đồng. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 23.250 hộ nghèo và 11.280 hộ cận nghèo. Trong 6 tháng đầu năm 2011, tỉnh đã cấp thẻ cho 74.644 người nghèo với tổng kinh phí thẻ hơn 33,450 tỷ đồng; đồng thời hỗ trợ thêm 50% mệnh giá thẻ BHYT cho 2.660 đối tượng thuộc diện cận nghèo. Nhờ có thẻ, người nghèo đi đến đâu cũng được khám, chữa bệnh một cách bình đẳng và không phải lo vay mượn tiền viện phí, thuốc men như trước.
Cùng với những Nghị định, Quy định mới dành cho bệnh nhân nghèo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, cộng thêm cách áp dụng năng động, phù hợp với đặc điểm, tình hình của tỉnh đã góp phần tạo động lực mạnh mẽ hơn để người nghèo ở Quảng Ninh vươn lên trong cuộc sống. Cũng nhờ đó, công tác bảo vệ sức khoẻ cho nhân dân địa phương đã thực sự đi sâu, đi sát đến được tất cả người nghèo ở các vùng miền trong tỉnh.
Thu Nguyệt