Có thể nói, từ nhiều tháng nay, tình trạng buôn bán, vận chuyển xe đạp lậu qua biên giới Móng Cái vẫn đang nóng lên, nhất là ở các điểm Km1, Km2, Km4, Đồi Hoang, Vàng Lầy, Bến Cát, Ngã tư ông Liềng...
“Làng” buôn... xe đạp lậu
Không mấy khó khăn chúng tôi đã tìm được các “làng” chuyên buôn bán xe đạp cũ đã qua sử dụng tại khu 4, khu 6, phường Hải Hoà và khu 4, phường Hải Yên (Móng Cái). Giống như hoạt động của một làng nghề bởi những tiếng va đập kim loại chát chúa và những tay thợ điệu nghệ tháo lắp phụ tùng, phun sơn, đánh rửa gỉ sắt trên những chiếc xe đạp đã qua sử dụng được vận chuyển từ bên kia biên giới về.
Xe đạp nhập lậu bày bán công khai (ảnh chụp tại cửa hàng cạnh chợ Togi - Móng Cái).
Đặt vấn đề hỏi mua và muốn hợp tác làm ăn lâu dài, một ông chủ buôn xe đạp tên Vinh, người Hải Dương tạm trú tại khu 4 Hải Hoà đã có thâm niên nhiều năm buôn xe đạp, nói: “Hiện nay hàng không có nhiều nhưng một vài hôm nữa anh qua thì muốn bao nhiêu cũng có, tiền nào của ấy. Có cả hàng “lướt” và hàng nguyên bản”. Tôi hỏi giá, anh Vinh bảo: “Mua ở bên kia theo “mớ” tính ra khoảng 500 nghìn đồng/chiếc cộng với công vận chuyển và “bao biên” thành thử mỗi xe thành phẩm ít nhất có giá bán là 600 nghìn đồng”. Anh Vinh còn cho biết thêm: “Một vài năm trở lại đây, việc cấm học sinh đi học bằng xe máy nên xe đạp lại lên ngôi. Mỗi ngày các chủ lớn nhỏ trên địa bàn Móng Cái nhập về hàng nghìn chiếc. Riêng tôi nhập mỗi ngày khoảng 50-60 chiếc nhưng hàng về đến đâu hết đến đấy. Nếu vận chuyển hàng về Hải Phòng, Hải Dương, Thái Bình thì mỗi chiếc 100.000đ tiền cước; 10.000đ công bốc vác và được chuyên chở bằng nhiều loại xe, lúc thì xe ô tô đông lạnh, lúc thì xe khách, nhưng an toàn nhất vẫn là xe container”. Nếu anh muốn gửi cứ để lại số điện thoại, sáng mai khắc có người gọi cho anh ra lấy xe. Đảm bảo nguyên đai nguyên kiện, không trầy xước. Nếu bị bắt, nhà xe sẽ đền tiền cho anh. Mà anh cứ yên tâm đi, tôi đã gửi hàng trăm chiếc rồi, có lần nào bị bắt đâu”...
Hiện nay, trên địa bàn TP Móng Cái có gần 100 hộ chuyên vận chuyển, buôn bán xe đạp cũ của Nhật, Thái Lan đã qua sử dụng từ bên kia biên giới về Việt Nam. Họ chủ yếu là người từ các tỉnh Thái Bình, Hải Dương, Hưng Yên, Hải Phòng ra Móng Cái nhiều năm nay và thuê nhà tại các khu vực giáp biên giới thuộc phường Hải Hoà và phường Hải Yên. Ban đêm họ vận chuyển trực tiếp, hoặc gián tiếp thông qua cửu vạn chuyển các kiện hàng xe đạp từ bên kia biên giới về nơi tập kết. Ban ngày họ làm các công việc lắp ráp, hoàn chỉnh xe ngay tại nhà. Điều ngạc nhiên là việc làm của họ ít được các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương quan tâm, để ý tới, trong khi đó hoạt động làm ăn của họ chính là những hành vi buôn bán, vận chuyển hàng nhập lậu.
Ông Nguyễn Hoàng Tĩnh, Phó chủ tịch UBND phường Hải Yên cho biết: Để kiểm soát họ là cả một vấn đề. Trong khi đó, sự phối hợp của các cơ quan chức năng với chính quyền địa phương có lúc chưa được chặt chẽ, tạo kẽ hở cho đối tượng buôn lậu lợi dụng và địa phương không đủ cơ sở kết luận đó là hàng lậu. Vì vậy có thể nói địa phương “lực bất tòng tâm”.
Những thủ đoạn buôn lậu xe đạp
Giống như những điểm nóng buôn lậu khác, dân buôn lậu xe đạp ở Móng Cái thường móc nối với dân buôn lậu phía Trung Quốc tại khu vực Làu Phầu (Đông Hưng), dùng các thủ đoạn tháo rời từng bộ phận xe đạp sau đó gom lại thành những kiện phụ tùng riêng, tập kết tại một điểm ở gần biên giới. Hẹn ngày giờ rồi thuê “cửu vạn” đưa những kiện xe đạp xuống đò sắt đi dọc sông Ka Long, khi nào thấy “tín hiệu an toàn’’ thì chuyển lên bờ. Sau khi các kiện phụ tùng này “về bến’’ an toàn, sẽ được chuyển vào nhà dân rồi tìm cách “chế” thành những chiếc xe hoàn chỉnh. Tuỳ theo các mối làm ăn và các đường dây ở mỗi tuyến, các ông chủ lại có cách riêng của mình để vận chuyển về các tỉnh, thành khác tiêu thụ. Có người thuê xe container xếp dỡ hàng hoá ở bến Lục Lầm để vận chuyển về Hải Phòng, Hải Dương; có người thuê xe ôm chở qua khu vực cánh gà Trạm Kiểm soát liên hợp Km15 rồi đưa lên xe tải hoặc xe ca... Trao đổi với chúng tôi, Trung tá Dương Văn Chiến, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng số 11 cho biết: “Hầu hết các đối tượng buôn lậu nói chung, buôn lậu xe đạp nói riêng thường được trang bị các phương tiện thông tin hiện đại như bộ đàm để đối phó với các cơ quan chức năng. Cùng với các thủ đoạn tinh vi như tháo từng bộ phận của xe đạp, biến thành hàng vô giá làm cho các cơ quan chức năng có bắt được cũng khó định giá để thanh lý. Ngoài ra, chúng tổ chức theo dõi sát các lực lượng chống buôn lậu. Chỉ cần cán bộ chống lậu bước ra khỏi cổng đơn vị là gần như ngay lập tức các chủ đầu nậu đã có thông tin và thông báo cho nhau để tìm cách rút lui an toàn”.
Có thể nói, từ nhiều tháng nay, tình trạng buôn bán, vận chuyển xe đạp lậu qua biên giới Móng Cái vẫn đang nóng lên, nhất là ở các điểm Km1, Km2, Km4, Đồi Hoang, Vàng Lầy, Bến Cát, Ngã tư ông Liềng... Theo nhận định của các cơ quan chức năng, trong thời gian tới, tình hình vận chuyển xe đạp qua biên giới sẽ có chiều hướng gia tăng và diễn biến phức tạp hơn. Ngoài những thủ đoạn vận chuyển lậu xe đạp trên đường bộ thì trên tuyến biển cũng đang được các đối tượng buôn lậu khai thác triệt để. Những chiếc xe đạp cũ đã qua sử dụng của Nhật, Thái Lan và một số nước khác vẫn đang hàng ngày kìn kìn đổ về các địa phương: Nam Định, Thái Bình, Hưng Yên... để tiêu thụ.
