Trong 5 năm qua, được sự quan tâm của các cấp, ngành và đặc biệt là sự nỗ lực phấn đấu, cố gắng của đội ngũ cán bộ làm khoa học tại địa phương, lĩnh vực KH&CN ở Quảng Ninh đã có những bước phát triển rõ nét.
Công tác nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ (NCKH-PTCN), thanh tra, quản lý sở hữu trí tuệ (SHTT), tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng đã được chú trọng đẩy mạnh, đạt được nhiều kết quả tốt. Cùng với đó, ngoài việc hỗ trợ đầu tư từ ngân sách Nhà nước, đầu tư cho KH&CN đã huy động được sự tham gia của nhiều thành phần, tổ chức, cá nhân, các doanh nghiệp.
Tăng cường kết nối KH&CN trong nước với đối tác nước ngoài là một trong những điểm nổi bật của hoạt động KH&CN giai đoạn 2005-2010. Trong ảnh: Khách hàng xem hàng nông cụ Trung Quốc tại Techmark Quảng Ninh 2010.
Điểm nổi bật trong việc xác định các nhiệm vụ NCKH-PTCN của Quảng Ninh trong 5 năm qua (2005-2010) là đã tuyển chọn ra các tổ chức và cá nhân tham gia thực hiện nhiệm vụ tạo điều kiện thu hút các nhà khoa học, các tổ chức nghiên cứu của Trung ương để triển khai các nhiệm vụ phục vụ cho việc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Quy mô và phạm vi nghiên cứu không ngừng được nâng cao về chất lượng cũng như số lượng. Giai đoạn 2005-2010, ngành KH&CN địa phương đã tổ chức triển khai được 68 nhiệm vụ cấp tỉnh với tổng kinh phí 23,2 tỷ đồng, tăng gấp đôi so với giai đoạn 2001-2005. Triển khai 42 dự án ứng dụng tiến bộ KH&CN tại 8 huyện, thị xã, thành phố với tổng mức kinh phí hỗ trợ là 3,3 tỷ đồng. Các nhiệm vụ NCKH-PTCN được tập trung theo hướng nghiên cứu ứng dụng nhằm đáp ứng các yêu cầu bức thiết của thực tế sản xuất và cuộc sống, góp phần cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Hầu hết các mô hình triển khai ở cấp huyện đều đạt hiệu quả kinh tế cao, giúp nông dân tăng thu nhập trên một đơn vị diện tích canh tác, góp phần vào công cuộc xoá đói giảm nghèo. Phát triển KH&CN cũng tạo điều kiện quan trọng nâng cao năng lực quản lý, trình độ chuyên môn cho cán bộ cơ sở làm tiền đề cho công tác khuyến nông, khuyên ngư nhân rộng mô hình ở cơ sở, thúc đẩy sản xuất.
Nhằm đẩy mạnh các phong trào thi đua lao động sáng tạo, phát huy cải tiến kỹ thuật, trong những năm qua Sở KH&CN đã phối hợp với các sở, ban, ngành có liên quan phát động các phong trào sáng tạo, sáng kiến cải tiến kỹ thuật như: Hội thi tin học trẻ; hưởng ứng hội thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng toàn quốc lần thứ V; hội thi sáng tạo kỹ thuật Quảng Ninh... Từ tiêu chí của các hội thi có thể thấy sự quan tâm của tỉnh với các hoạt động KH&CN địa phương ngày càng được mở rộng đến nhiều đối tượng tham gia hơn. Từ đối tượng thanh thiếu niên, cán bộ công chức, người dân... đều có thể chọn một sân chơi sáng tạo riêng cho mình để thử sức. Riêng đối với hội thi sáng tạo cải tiến kỹ thuật, sau 2 kỳ tổ chức đã cho thấy hiệu quả rõ nét. Qua cuộc thi này, nhiều cá nhân, tập thể xuất sắc về sáng tạo kỹ thuật đã kịp thời được phát hiện và vinh danh. 5 năm qua, toàn tỉnh có gần 10.000 đề tài, sáng kiến có giá trị được áp dụng trong sản xuất, kinh doanh và điều hành quản lý, làm lợi nhiều tỷ đồng.
Cùng với các mặt công tác trên, hoạt động về sở hữu trí tuệ (SHTT) thời gian qua được triển khai tích cực và chủ động trên nhiều phương diện như: Tăng cường thông tin tuyên truyền, tổ chức tập huấn, lập diễn đàn trao đổi... Qua đó, đã giúp các doanh nghiệp ngày càng nhận thức và quan tâm hơn đến vấn đề SHTT, đã chủ động xây dựng, xác lập, phát triển và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình phục vụ mục tiêu phát triển sản xuất kinh doanh. Một số doanh nghiệp đã xây dựng, phát triển và tiếp tục bảo vệ được các thương hiệu mạnh trên thị trường như: Công ty CP VIGLACERA Hạ Long, Công ty Xi măng Lam Thạch, Công ty Chế tạo máy - TKV, Công ty TNHH một thành viên Thương mại Dịch vụ và Nước giải khát Quảng Ninh... Sở đã tham mưu đề xuất 12 dự án phát triển tài sản trí tuệ của doanh nghiệp do Bộ KH&CN chủ trì, Bộ KH&CN đã phê duyệt 3 nhiệm vụ. Các dự án đang được xúc tiến triển khai và sẽ hoàn thành trong năm 2011, góp phần hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong việc phát triển sản xuất kinh doanh của mình. Nhiều sản phẩm của Quảng Ninh đã đạt danh hiệu Thương hiệu có uy tín với người tiêu dùng và Thương hiệu nổi tiếng Việt Nam. Công tác tham gia hướng dẫn và hỗ trợ cho các tổ chức, doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến được quan tâm, đến nay trên 30 doanh nghiệp và toàn bộ các cơ quan hành chính nhà nước thuộc tỉnh đã và đang triển khai áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000.
Công tác Thanh tra KH&CN được tăng cường nhằm đảm bảo thực thi pháp luật trong hoạt động KH&CN. Trong 5 năm qua, Sở KH&CN đã tiến hành 250 cuộc thanh tra theo kế hoạch, 50 cuộc thanh tra đột xuất; Thanh tra Sở phối hợp với Thanh tra Tổng cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng thanh tra tại các đơn vị thuộc các ngành sản xuất than, điện, vật liệu xây dựng và tham gia các đoàn kiểm tra liên ngành về chất lượng hàng hoá, vệ sinh an toàn thực phẩm, xăng dầu nhằm làm cho các đối tượng tăng nhận thức và chấp hành đúng pháp luật về KH&CN, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Bên cạnh đó, công tác hỗ trợ thúc đẩy hoạt động sản xuất và dịch vụ cho các tổ chức, doanh nghiệp và người dân ngày được tăng cường. Sở đã quan tâm hướng dẫn cho các doanh nghiệp đăng ký hỗ trợ đổi mới công nghệ theo chương trình của Bộ KH&CN, đồng thời xúc tiến công tác chuẩn bị cho sự hình thành thị trường công nghệ trên địa bàn tỉnh. Trong 5 năm qua, bên cạnh việc duy trì, tổ chức nhiều đoàn doanh nghiệp của tỉnh tham dự Chợ công nghệ và thiết bị (Techmart) đạt kết quả tốt, ngành KH&CN địa phương cũng triển khai xây dựng “Sàn giao dịch công nghệ” và tổ chức hội chợ công nghệ và thiết bị vùng đồng bằng Sông Hồng tại Quảng Ninh để thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa việc hình thành thị trường công nghệ trên địa bàn tỉnh.
Những kết quả đạt được cho thấy những nỗ lực không chỉ riêng Sở KH&CN mà còn là kết quả chung của nhiều cơ quan sở, ban, ngành cũng như các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn Quảng Ninh.