Học từ mấy anh tiếp thị

Vệ Ưởng được Tần hiếu công phong làm Tả thứ trưởng, có quyền định đoạt mọi việc chính trị trong nước, ai dám trái phạm thì sẽ trị tội như là chống lệnh chỉ nhà vua. Triều thần đều sợ một phép.

Vệ Ưởng định ban bố lệnh biến pháp nhưng sợ dân không tin theo, chưa dám thi hành, mới nghĩ ra một kế, đem một cây gỗ dài ba trượng, để ở cửa nam chợ Hàm Dương, rồi hạ lệnh rằng: “Ai vác được cây gỗ này sang cửa bắc thì thưởng cho mười nén vàng”.

Người xem rất đông, nhưng không ai dám vác cây gỗ ấy cả vì nghi ngờ chẳng hiểu ra làm sao! Vệ Ưởng nói:

- Không ai chịu nhận vác, hoặc còn chê ít tiền chăng? Nói xong, liền cải lệnh, thêm tiền thưởng thành năm mươi nén vàng. Nhân dân lại càng nghi ngờ lắm. Sau có một anh chàng xăm xăm đến vác cây gỗ...

Người thị lại thấy vậy, chạy vào nói với Vệ Ưởng. Vệ Ưởng gọi anh vác gỗ vào mà khen rằng:

- Nhà ngươi thật là một người lương dân, biết theo lệnh ta! Liền đem năm mươi nén vàng thưởng cho anh ta và bảo rằng:

- Ta quyết không bao giờ thất tín với dân trong nước!

Có người hay chuyện tìm đến nhà gặp anh vác gỗ, chúc mừng và tò mò hỏi:

- Nếu lần sau Tả thứ trưởng lại ban bố cái lệnh như vậy thì anh có làm không?

Anh vác gỗ bảo:

- Có họa điên mới vác!

Người kia ngạc nhiên, anh vác gỗ nói:

- Có gì khó hiểu đâu nhỉ? Lần thứ nhất ông ấy treo thưởng, ta không vác vì biết thể nào ông ấy cũng sẽ nâng mức thưởng lên; lúc ấy ta mới vác. Và như ông thấy đấy, Tả thứ trưởng đã giữ đúng lời hứa. Nhưng còn lần này, khi đã được lòng dân chúng rồi thì dại gì ông ấy lại “mất tiền oan” thêm nữa!

Người kia nghe, cho anh vác gỗ là người biết nhìn xa trông rộng, lấy làm nể phục. Anh gác gỗ cười:

- Bác quá khen, chẳng qua tôi cũng chỉ xem cung cách làm ăn của mấy anh tiếp thị thời nay mà nghiệm ra thôi, có gì giỏi giang đâu kia chứ!

Cùng chuyên mục