Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 23/6 đã nhất trí thông qua nghị quyết tăng cường các biện pháp bảo đảm những đối tượng phạm tội nhằm vào lực lượng gìn giữ hòa bình phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Theo số liệu của Cục Hoạt động Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, kể từ năm 1948 đến nay, gần 1.100 nhân viên gìn giữ hòa bình từ nhiều quốc gia đã thiệt mạng khi làm nhiệm vụ, cùng với đó là hàng nghìn người khác bị thương. Tuy nhiên, nghị quyết cho biết tỷ lệ truy tố các vụ sát hại và các hành vi phạm tội khác nhằm vào lực lượng này vẫn ở mức rất thấp.
Nghị quyết do Pakistan và Đan Mạch bảo trợ, với sự đồng bảo trợ của hơn 150 quốc gia, nhằm khắc phục những khoảng trống trong việc bảo đảm trách nhiệm giải trình. Văn kiện cho phép Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres chỉ đạo việc thu thập chứng cứ sau các vụ tấn công trong tương lai, đồng thời hỗ trợ điều tra và truy tố mọi hành vi bạo lực nhằm vào lực lượng gìn giữ hòa bình.
Đại sứ Đan Mạch tại Liên hợp quốc Christina Lassen cho biết nghị quyết gửi đi thông điệp rõ ràng tới hơn 50.000 nhân viên đang phục vụ trong các phái bộ gìn giữ hòa bình từ Liban, Cyprus đến Nam Sudan và Cộng hòa Trung Phi rằng các cuộc tấn công nhằm vào họ sẽ không bị bỏ qua và những kẻ gây ra các hành vi đó sẽ không được miễn trừ trách nhiệm.
“Đối với những kẻ gây ra tội ác, bất kể là ai và ở đâu, thông điệp rất rõ ràng: cộng đồng quốc tế đang theo dõi; các hành vi phạm tội sẽ không bị bỏ qua và những kẻ gây ra chúng sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật; công lý sẽ được thực thi”, bà Lassen nhấn mạnh.
Đại sứ Pakistan tại Liên hợp quốc Asim Ahmad cho biết các vụ tấn công nhằm vào lực lượng gìn giữ hòa bình tại nhiều quốc gia đang gia tăng cả về số lượng lẫn mức độ tinh vi, trong khi việc xử lý trách nhiệm vẫn còn hạn chế. Ông nhấn mạnh rằng những lời chia buồn dành cho các nhân viên gìn giữ hòa bình thiệt mạng hoặc bị thương là cần thiết, nhưng điều quan trọng hơn là phải có công lý. Theo ông, nghị quyết này thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Hội đồng Bảo an trong việc đứng về phía lực lượng gìn giữ hòa bình.
Trước đó, năm 2021, Hội đồng Bảo an cũng đã thông qua một nghị quyết nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình đối với các hành vi phạm tội nhằm vào lực lượng gìn giữ hòa bình.
Cục Hoạt động Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đánh giá đã có “những tiến bộ đáng kể” kể từ đó, với số lượng các cuộc điều tra cấp quốc gia tăng lên, cũng như số đối tượng bị xác định danh tính và bắt giữ ngày càng tăng. Tính từ năm 2020 đến nay, đã có 103 đối tượng bị kết án liên quan đến nhiều vụ tấn công khiến 35 nhân viên gìn giữ hòa bình và hai chuyên gia Liên hợp quốc thiệt mạng tại Cộng hòa Trung Phi, CHDC Congo, Liban và Mali.
Người phát ngôn Liên hợp quốc Stephane Dujarric hoan nghênh việc Hội đồng Bảo an thông qua nghị quyết mới, đồng thời nhấn mạnh rằng mặc dù đã đạt được một số kết quả kể từ năm 2020, “vẫn còn rất nhiều việc phải làm”.
Nghị quyết yêu cầu Tổng Thư ký Antonio Guterres trong vòng 120 ngày phải trình lên Hội đồng Bảo an các đề xuất nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình đối với các hành vi phạm tội nhằm vào lực lượng gìn giữ hòa bình.
Theo Đại sứ Pakistan Asim Ahmad, điều này sẽ giúp Hội đồng Bảo an đánh giá những biện pháp đang phát huy hiệu quả, xác định các khoảng trống còn tồn tại và xem xét các hành động cần thiết tiếp theo.
Trong khi đó, Đại sứ Đan Mạch Christina Lassen cho biết Hội đồng Bảo an mong muốn sớm xem xét các đề xuất này và phối hợp triển khai để tạo ra những chuyển biến thực chất.
