Ngày 12-5, tại Trung tâm tổ chức Hội nghị tỉnh, UBND tỉnh - Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - Dự án sáng kiến cạnh tranh Việt Nam phối hợp tổ chức hội thảo nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh tại Quảng Ninh.
Đến dự có các đồng chí: Nhữ Thị Hồng Liên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Hoàng Văn Dũng, Phó Chủ tịch Thường trực Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam; lãnh đạo các sở, ngành, gần 200 doanh nghiệp trong tỉnh. Các địa phương trong tỉnh tham gia hội thảo thông qua các đầu cầu trực tuyến.
Chỉ số PCI được coi là công cụ đánh giá kết quả điều hành kinh tế cấp tỉnh dựa trên kết quả khảo sát từ khu vực kinh tế tư nhân. Đối với Quảng Ninh, kết quả điều tra chỉ số PCI năm 2009 cho thấy, trong số 63 tỉnh, thành phố, Quảng Ninh đạt 60,81 điểm, xếp thứ 26/63, thuộc nhóm các tỉnh xếp hạng tốt. So với năm 2008, chỉ số PCI của Quảng Ninh tăng 1 bậc và có 5 chỉ số tăng điểm trong 9 chỉ số thành phần PCI. Đó là chỉ số về tính minh bạch khả năng tiếp cần thông tin; chi phí thời gian và việc thực hiện các quy định của Nhà nước; dịch vụ hỗ trợ DN; đào tạo lao động; thể chế pháp lý. So với 9 địa phương trong khu vực đồng bằng sông Hồng, Quảng Ninh đứng thứ 4 sau các tỉnh Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hưng Yên.
Tại cuộc hội thảo, các chuyên gia của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Dự án sáng kiến cạnh tranh Việt Nam đã phân tích tổng hợp chỉ số PCI cả nước năm 2009; phân tích điểm mạnh, yếu cần khắc phục đối với chỉ số PCI của Quảng Ninh và những giải pháp nâng cao PCI cho Quảng Ninh.
Trên cơ sở các nội dung phân tích của các chuyên gia, lãnh đạo các sở, ngành liên quan của tỉnh tham luận và cho rằng trong thời gian qua Quảng Ninh đã rất quan tâm đến phương pháp luận và ý nghĩa của chỉ số này. Từ đó đã góp phần nâng cao chất lượng điều hành kinh tế tại địa phương và cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Phát biểu tại cuộc hội thảo, đồng chí Nhữ Thị Hồng Liên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh và đồng chí Hoàng Văn Dũng, Phó Chủ tịch Thường trực Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam nhấn mạnh: Mặc dù kết quả điều tra PCI không phải là thước đo chuẩn mực cho cách thức điều hành của các tỉnh nhưng nó là tập hợp tiếng nói của doanh nghiệp dân doanh vừa và nhỏ về chất lượng điều hành kinh tế và môi trường thể chế cấp tỉnh. Các đồng chí cũng khẳng định: Những kết quả mà Quảng Ninh đạt được thể hiện những cố gắng của các sở, ngành của tỉnh trong việc tích cực cải thiện và tạo cơ hội đầu tư cho doanh nghiệp, đảm bảo nền kinh tế vĩ mô. Để nâng cao chỉ số PCI cũng như giải quyết các nút thắt cho doanh nghiệp trong thời gian tới, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã yêu cầu các sở, ngành, địa phương trong tỉnh tập trung mọi nguồn lực và tạo điều kiện để triển khai tốt Đề án đơn giản hóa thủ tục hành chính (Đề án 30). Đây là mấu chốt của việc cải thiện môi trường cạnh tranh.
| Ông Hoàng Văn Dũng, Phó Chủ tịch Thường trực Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI):
Ông Tô Năng Như, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Quảng Ninh:
Ở khía cạnh hành lang pháp lý tôi cho rằng Quảng Ninh đã sáng tạo, nâng tầm quan trọng của công tác thủ tục hành chính trên cơ sở gỡ bỏ những rào cản đối với các doanh nghiệp. Điều đó thể hiện ngay trong việc thực hiện Đề án 30 và kết quả của nó đã minh chứng cho những quyết tâm cải cách thủ tục hành chính, cởi nút thắt cho doanh nghiệp. Cách làm sáng tạo hơn cuả Quảng Ninh đó chính là đề nghị Đoàn Luật sự tỉnh tham gia phản biện với tư cách là người đại diện cho doanh nghiệp để phản biện các nội dung thủ tục hành chính trước đây. Hơn 80% nội dung cải cách thủ tục hành chính đã được làm sáng tỏ góp phần nâng cao chất lượng cải cách thủ tục hành chính tốt hơn. Đối với con người thực hiện vận hành hành lang pháp lý đã có tư duy chiều sâu, có sáng tạo trong quá trình điều hành, vận hành nền kinh tế và xây dựng môi trường đầu tư. Trong quá trình này, có vướng mắc phát sinh mời Đoàn Luật sư tham gia, do đó đã được công chức cấp dưới lắng nghe, được doanh nghiệp đồng thuận và điều quan trọng là tạo được một tác phong văn hoá ứng xử giữa lãnh đạo với cấp dưới, giữa lãnh đạo với cộng đồng doanh nghiệp. Với việc hoàn thiện hành lang pháp lý và tư duy đổi mới của lãnh đạo tỉnh theo hướng mở là 2 yếu tố khẳng định môi trường cạnh tranh của Quảng Ninh sẽ cao hơn nhiều trong năm 2010 này. Đồng chí Nguyễn Hữu Thủy, Phó Chủ tịch Hội các nhà doanh nghiệp trẻ Quảng Ninh: Để giải quyết bài toán trên công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của tỉnh cần hướng tới đầu có trọng tâm, trọng điểm hay nói cách khác phải có quy hoạch chung tổng thể, đồng bộ, tránh giàn trải. Đầu tư tập trung mà chúng tôi đề cập đến đó là đầu tư vào từng ngành, nghề; từng vùng, miền. Vì vậy, Tỉnh cần đề xuất với Trung ương có cơ chế riêng cho ngành nghề, vùng có điều kiện khác nhau như: Ưu tiên hỗ trợ thuế, hỗ trợ quảng cáo cho ngành du lịch tỉnh nhà nhất là vào dịp mùa đông (Thái Lan, Trung Quốc đã làm). Trên thực tế, Nhà nước không thể cho doanh nghiệp tiền, song có thể cho doanh nghiệp thời gian. Nói cách khác, trong các giao dịch giữa doanh nghiệp với Nhà nước, cần cải tiến để doanh nghiệp được giải quyết nhanh nhất, nhất là liên quan tới đất đai, quy hoạch, đầu tư... Thứ hai, về chỉ số chi phí gia nhập thị trường thấp do thời gian doanh nghiệp phải chờ để đăng ký kinh doanh và xin cấp đất; thời gian chờ để nhận được tất cả các loại giấy phép cần thiết để tiến hành hoạt động kinh doanh. Chính vì vậy chúng ta cần có chính sách và cơ chế riêng biệt cho từng vùng, từng ngành, lĩnh vực. Để giảm bớt các thủ tục hành chính rườm rà sau đăng ký kinh doanh cũng như đạt được tiến bộ thực sự trong các nỗ lực nhằm giảm bớt chi phí không chính thức cho doanh nghiệp thì việc công khai các thủ tục hành chính cùng với thời gian giải quyết, thiết lập các đường dây nóng ở các cơ quan để có những phản ảnh kịp thời về khúc mắc của người dân, doanh nghiệp. Các cấp có thẩm quyền cần có cơ chế riêng cho các Dự án quan trọng trong ưu đãi đầu tư, thu hút đầu tư như những dự án đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì chỉ cần thông qua bộ phận “Một cửa” của 1 đơn vị hành chính là có thể sang tên chuyển nhượng cho cá nhân, đơn vị khác... Bên cạnh đó, tỉnh cần rà soát chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của các ngành, địa phương theo hướng chuyên trách, chống chồng chéo có thể coi là giải pháp quan trọng để góp phần nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh của tỉnh nhà trong thời gian tới. Thứ ba, cần có giải pháp đồng bộ về đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng, chuyên ngành, công nhân lành nghề, chất lượng cao. Các cơ sở dạy nghề chủ động hoặc phối hợp với các tổ chức đoàn thể của địa phương, tổ chức các hình thức dạy nghề tại chỗ (như nghề tiểu thủ công nghiệp) cho lao động nông nghiệp không có đủ điều kiện về tuổi, về trình độ văn hoá, chuyên môn để được tuyển dụng vào các cơ sở sản xuất công nghiệp bị thu hồi nhiều đất nông nghiệp. Cũng như chuyển đổi nghề phù hợp, thành lập các hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp để chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp sang tiểu thủ công nghiệp và Nhà nước giúp đỡ tiêu thụ sản phẩm. Tỉnh nhà cần có cơ chế và làm đơn vị trung gian để gắn kết các trường đào tạo nghề với các doanh nghiệp. Đồng chí Vũ Văn Đát, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường:
Để cải thiện chỉ số cạnh tranh nói chung, chỉ số tiếp cận đất đai nói riêng, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, các cấp ngành cần chuẩn hóa và công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng; công bố các dự án đầu tư, phương án bồi thường trước khi nhà nước thu hồi đất. Xây dựng tiêu chí, điều chỉnh, bổ sung các loại đất và cơ chế tạo quỹ đất, xác lập các chỉ tiêu cần khống chế như diện tích đất trồng lúa nước, đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng sản xuất, đất làm muối... nhằm đảm bảo an ninh lương ổn định sống của nông dân. Tạo lập, điều tiết quỹ đất hợp lý cho các mục tiêu phát triển công nghiệp, dịch vụ, công ích, điều tiết thị trường bất động sản (nhà, đất), quỹ đất cho tái định cư. Chính quyền địa phương chịu trách nhiệm bồi thường giải phóng mặt bằng diện tích đất bị thu hồi của dự án, bàn giao đất sạch được giải phóng mặt bằng cho chủ đầu tư đúng thời gian quy định. Đồng thời kiểm tra rà soát các dự án đã được giao đất, có biện pháp thúc đẩy các dự án chậm triển khai do lý do khách quan và thu hồi những dự án vi phạm nghiêm trọng Luật đất đai; có chính sách hấp dẫn để khuyến khích các nhà đầu tư đầu tư vào các vùng có điều kiện về đất đai nhưng kém về cơ sở hạ tầng. Các địa phương thành lập Trung tâm Phát triển quỹ đất trên cơ sở Ban bồi thường giải phóng mặt bằng để thực hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng tạo quỹ đất sạch cho các dự án trên địa bàn tỉnh. Lập Quỹ phát triển đất (trích từ 30 - 50% nguồn thu hàng năm từ thuế đất) để ứng vốn cho tổ chức phát triển quỹ đất, đầu tư quỹ đất tái định cư theo quy hoạch; thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường, GPMB theo quy hoạch tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế, xã hội, giáo dục, y tế, thể dục thể thao, môi trường và các nhu cầu khác của địa phương; hỗ trợ thực hiện các đề án đào tạo nghề, chuyển đổi nghề nghiệp. |
Bản chất của chỉ số PCI là khả năng cung cấp cho lãnh đạo tỉnh, các nhà hoạch định chính sách những thông tin thực tiễn kinh doanh, giúp xác định các lĩnh vực điều hành và yếu tố trong môi trường kinh doanh cần cải thiện. Đối với Quảng Ninh trong năm 2006, chỉ số này đạt 53,25 điểm, xếp thứ 25, ở nhóm trung bình nhưng đến năm 2009 đã đạt 60,81 điểm và nhóm xếp thứ hạng vào diện tốt. Đây là một cố gắng lớn của lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh trong thời gian qua. Tuy nhiên để tiếp tục cải thiện đối với chỉ số PCI mà cụ thể là trên 4 chỉ số giảm điểm, Quảng Ninh cần tập trung cải cách quá trình và khả năng tiếp cận đất đai đối với doanh nghiệp; chi phí gia nhập thị trường; dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp; thiết chế pháp lý và các chi phí không chính thức.
Có thể thấy rằng, trong những năm qua, cái được lớn nhất của Quảng Ninh đối với việc nâng cao chỉ số PCI đó chính là đã tạo được hành lang pháp lý và con người vận hành hành lang pháp lý. 
Năm qua PCI của Quảng Ninh đã lọt vào nhóm “tốt”, tuy nhiên chỉ số về Chi phí gia nhập thị trường và Tiếp cận đất đai đều giảm mạnh, đây thực sự là thách thức của Quảng Ninh trong thời gian tới. 
Năm qua PCI của Quảng Ninh đã lọt vào nhóm “tốt”, tuy nhiên chỉ số về tiếp cận đất đai lại giảm mạnh, đây thực sự là thách thức của Quảng Ninh trong thời gian tới. 
