Hội Văn nghệ dân gian (VNDG) Quảng Ninh: Bước khởi đầu hy vọng

Sau 9 năm thành lập, Chi hội VNDG Quảng Ninh được ''nâng cấp'' trở thành Hội VNDG Quảng Ninh với 21 hội viên.

Những năm qua, các hội viên và một số tác giả khác đã có nhiều đề tài nghiên cứu, sưu tầm vốn văn hoá văn nghệ dân gian phong phú của tỉnh nhà như về hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Then của người Tày, về Lễ cấp sắc của người Dao, hát giao duyên của dân chài huyện Vân Đồn, Lễ hội Xuống đồng của Yên Hưng... Một số cuốn sách ra đời như Ca dao Vùng mỏ trước cách mạng; Văn hoá Hạ Long; Văn hoá dân gian làng Vân; Văn hoá ẩm thực ở Quảng Ninh; Di tích tâm linh chùa Long Tiên; Văn hoá phi vật thể Vịnh Hạ Long; Hát giao duyên dân tộc Dao Thanh Y; Hát đúm ở vùng Hà Nam, Yên Hưng cùng một số sách về lễ hội ở Quảng Ninh, như lễ hội Xuống đồng, lễ hội Vân Đồn... Đây là kết quả sự nỗ lực của các tác giả, tuy vậy, chất lượng một số đầu sách còn có hạn, thiếu những tác phẩm viết về văn hoá văn nghệ dân gian đúng vị thế của Quảng Ninh. Bên cạnh đó, một số công trình đã tiến hành nhưng không đủ kinh phí làm đến nơi đến chốn hoặc chưa xuất bản được. Nhân lực cũng là một vấn đề với số người làm công tác nghiên cứu, sưu tầm, phân tích, tổng hợp còn rất ít, những người hoạt động trên các lĩnh vực sưu tầm, truyền dạy biểu diễn, bảo tồn có điều kiện phát triển nhanh hơn nhưng chưa được tập hợp, thu hút. Trách nhiệm còn dang dở ấy được đặt lên vai Hội VNDG Quảng Ninh.

Trước tiên, để củng cố nhân lực, Hội đã đặt mục tiêu trong 5 năm tới sẽ kết nạp thêm 80 đến 120 hội viên nữa, đồng thời, phấn đấu để từ 9 hội viên Hội VNDG Việt Nam hiện có lên cùng thời điểm là 20 đến 25 người. Ngoài ra, một vấn đề nữa là hiện nay, Quảng Ninh còn trắng nghệ nhân dân gian (NNDG), 4 nghệ nhân Hội đã đề xuất phong tặng danh hiệu NNDG nhưng chưa được xét tặng. Việc điều tra, khảo sát lập danh sách đề nghị phong tặng danh hiệu này sẽ phấn đấu có từ 8 đến 10 người.

Trong hoạt động, Hội xác định phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để rà soát một cách hệ thống các di sản văn hoá dân gian trong toàn tỉnh, định hướng các hoạt động sưu tầm vào các lĩnh vực và địa bàn trọng yếu. Từ đó, Hội có thể đứng ra đảm nhận tổ chức thực hiện các chương trình, đề tài hoặc giới thiệu hội viên đăng ký đề tài với các đơn vị. Việc đăng ký và thực hiện các đề tài nghiên cứu, sưu tầm này sẽ được tiến hành hàng năm. Bên cạnh các đề tài từng hội viên đề xuất thì còn có các đề tài do Hội phân công. Hội sẽ thẩm định các đề cương nghiên cứu, tổ chức các cuộc hội thảo, phản biện nghiệm thu đề tài cho hội viên. Hội cũng sẽ đăng ký với các cơ quan chức năng để thực hiện các hoạt động khoa học về sưu tầm, nghiên cứu, truyền dạy và biểu diễn VNDG, có thể hỗ trợ kinh phí và trợ giúp để các đề tài của hội viên được triển khai hiệu quả hơn. Mục tiêu của Hội là phấn đấu có 2 đến 3 đề tài, tác phẩm chuyên sâu về văn hoá văn nghệ dân gian có chất lượng cao, phản ánh đúng tầm, vị thế của Quảng Ninh; mỗi năm có từ 2 đến 4 đầu sách được xuất bản; xuất bản thường xuyên 6 tháng một tập san. Bên cạnh sách và tạp chí, hoạt động truyền dạy vốn văn hoá dân gian cũng được tổ chức bằng nhiều hình thức như hội thảo, tập huấn, triển lãm, hội thi, hội diễn, tham quan thực địa... Việc xúc tiến đưa nội dung văn hoá dân gian vào trường học cũng sẽ được chú trọng.

Trước yêu cầu thực tế hiện nay, vốn văn hoá văn nghệ dân gian rất dễ mai một, nếu không có những hành động thiết thực trong sưu tầm, nghiên cứu giữ gìn và phát huy. Hy vọng rằng, với sự phát triển như hiện nay, Hội VNDG Quảng Ninh sẽ đảm trách tốt hơn nhiệm vụ này.