Theo trang web của Hạ viện Mỹ, từ 14g-18g30 ngày 13-11 (giờ Mỹ), hạ viện sẽ nhóm họp, xem xét và bỏ phiếu đối với mười dự luật, trong đó có việc xem xét qui chế PNTR với Việt Nam.
Đồng thời, Hạ viện Mỹ cũng thiết lập qui trình áp đặt hạn ngạch nếu phát hiện sản phẩm dệt may của VN có trợ cấp của chính phủ.
Đây là một điều kiện để đổi lấy sự ủng hộ của thượng nghị sĩ Elizabeth Dole và Lindsey Graham - những người đại diện cho lợi ích các tập đoàn dệt may Mỹ - để không ngăn cản việc thông qua dự luật PNTR với VN.
Theo Hãng Reuters, việc thông qua PNTR đối với VN sẽ được tiến hành nhanh chóng trong cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện Mỹ nhưng cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện nhiều khả năng sẽ chỉ được tiến hành trong tháng mười hai.
Theo phân tích của một số chuyên gia về Mỹ ở Bộ Thương mại VN, về thực chất, nếu PNTR được thông qua vào tháng mười hai thì cũng sẽ không ảnh hưởng đến các thỏa thuận về WTO giữa VN và Mỹ. Việc Quốc hội VN dự định phê chuẩn việc gia nhập WTO vào cuối tháng mười một đồng nghĩa với việc VN sẽ được hưởng đầy đủ các qui chế về WTO vào cuối tháng mười hai. Điều đó có nghĩa là việc PNTR được thông qua vào tháng mười hai cũng sẽ không ảnh hưởng đến quyền lợi về thương mại giữa hai nước.
Tuy vậy, nếu PNTR không được thông qua vào tháng mười hai mà để quốc hội mới của Mỹ xem xét thì khi đó phía Mỹ nhiều khả năng sẽ phải áp dụng điều khoản XIII của Hiệp định Marrakech về miễn áp dụng Qui chế tối huệ quốc (MFN) và cả hai bên đều không được hưởng các cam kết về WTO.
Các nước Mông Cổ, Armenia, Kyrgyzstan, Gruzia, Moldova đã chính thức gia nhập WTO trước khi Mỹ trao MFN, hay còn gọi là Qui chế thương mại bình thường vĩnh viễn (PNTR), cho các nước này. Trong thời gian chưa có PNTR, tùy theo quan hệ chính trị, kinh tế, ngoại giao của Mỹ đối với mỗi nước mà Mỹ vận dụng các điều khoản không áp dụng MFN với mức độ khác nhau tùy từng nước.
| Các thủ tục của Mỹ về cấp qui chế PNTR PNTR là chữ viết tắt tiếng Anh Permanent Normal Trade Relations (hay Qui chế quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn). PNTR hay NTR mà Mỹ sử dụng chính là Qui chế tối huệ quốc (MFN) mà WTO và nhiều nước hiện vẫn còn sử dụng. - Bước 1: Tổng thống Mỹ trình bản thỏa thuận Mỹ - Việt về kết thúc đàm phán WTO lên Hạ viện Mỹ dưới dạng một dự luật. - Bước 2: Dự luật này sẽ được giới thiệu tại Ủy ban Chính sách thương mại của cả hạ viện và thượng viện. - Bước 3: Dự luật này sẽ lần lượt được chuyển lên toàn thể hạ viện, rồi thượng viện để thảo luận và bỏ phiếu theo những thủ tục thông thường mà không cần điều kiện gì đặc biệt hay “quyền đàm phán nhanh” của tổng thống đối với các thỏa thuận thương mại với các đối tác khác của Mỹ. |
