Sau các tỉnh miền Trung, miền Nam, vừa qua dịch tai xanh ở lợn đã xuất hiện ở các tỉnh phía Bắc gồm: Nam Định, Thái Bình, Thái Nguyên. Theo cảnh báo của Cục Thú y từ đây dịch có thể nhanh chóng lây lan sang các tỉnh khu vực phía Bắc, nhất là Quảng Ninh, một trong những tỉnh nằm trong vùng “cảnh báo đỏ”. Mối nguy này đang hiện hữu từng ngày, từng giờ bởi hàng ngày có hàng trăm xe vận chuyển lợn từ tỉnh khác ra cửa khẩu Móng Cái để xuất sang Trung Quốc.
Cán bộ kỹ thuật kiểm tra lợn con tại trang trại chăn nuôi lợn siêu nạc của Công ty TNHH Quý Hạnh (xã Yên Thọ - Đông Triều). ảnh: PV
Còn nhớ cũng vào thời điểm này năm 2007, dịch tai xanh đã bùng phát trên đàn lợn của huyện Đông Triều, chỉ trong thời gian ngắn (từ trung tuần tháng 4 đến đầu tháng 5) dịch đã nhanh chóng lây lan ra 6 xã, thị trấn (Hồng Phong, Hưng Đạo, Đức Chính, Nguyễn Huệ, Yên Thọ, thị trấn Đông Triều), 37 thôn, 512 hộ chăn nuôi làm chết 1.573 con. Nguyên nhân chính do người dân mua lợn từ các vùng dịch về nuôi, khi lợn bị ốm người chăn nuôi không báo cơ quan thú y mà bán chạy ra địa bàn khác. Trao đổi với chúng tôi đồng chí Đoàn Duy ái, Chi Cục trưởng Chi cục Thú y cho biết: Bệnh tai xanh thực chất là bệnh rối loạn hô hấp sinh sản ở lợn, chủ yếu xảy ra ở lợn nái và lợn con với các triệu chứng biếng ăn, lờ đờ, sốt 40 độ, tai chuyển sang màu xanh, một số vùng bị hoại tử. Bệnh này thường ghép với các bệnh khác như phó thương hàn, dịch tả, tụ huyết trùng, đóng dấu. Những con bị nặng có thể chết sau 3- 7 ngày bị nhiễm bệnh. Do chưa xác định được nguyên nhân nên người chăn nuôi quen gọi là bệnh tai xanh. Hiện nay trong nước chưa sản xuất được loại vắc xin điều trị loại bệnh này mà hoàn toàn phải dùng vắc xin nhập ngoại giá rất đắt trên 10.000 đồng/liều. Trong những năm qua do người dân chủ quan không tiến hành tiêm phòng các loại bệnh thông thường cho lợn nên khi bị nhiễm bệnh này kết hợp với các mầm bệnh khác khả năng phát bệnh rất lớn và nguy cơ bị chết cao, tốc độ lây lan nhanh. Trước tình hình dịch tai xanh đang xảy ra ở nhiều tỉnh, thành phố, ngành đã tăng cường khuyến cáo với người chăn nuôi, hướng dẫn các biện pháp phòng bệnh, chỉ đạo các trạm thú y huyện tăng cường kiểm tra cơ sở để có các biện pháp phòng chống kịp thời. Ngành đã chỉ đạo Trạm Thú y thị xã Móng Cái tăng cường kiểm tra các phương tiện vận chuyển lợn xuất sang Trung Quốc tại chốt Km15, nhưng theo báo cáo của Trạm thì mỗi ngày có hàng trăm xe ô tô chở lợn từ các tỉnh ra nhưng tất cả đều có giấy kiểm dịch. Hiện tại với chốt kiểm soát ở Km15 chỉ là khâu phúc kiểm cuối cùng trong khi các phương tiện vận chuyển lợn từ tỉnh ngoài vào đã đi dọc tỉnh và có cơ hội phát tán vi rút ra môi trường khi phương tiện đi qua. Trong tình hình hiện nay theo dự đoán của chúng tôi dịch tai xanh rất có thể sẽ bùng phát trở lại trên địa bàn tỉnh nếu chúng ta không kiểm soát tốt khâu vận chuyển lợn từ tỉnh ngoài vào địa bàn tiêu thụ.
Mặc dù ngành NN&PTNT đã có đề nghị UBND tỉnh cho thành lập 2 chốt kiểm dịch tại cầu Đá Bạc (xã Phương Nam, Uông Bí) và Trạm soát vé cầu Cầm (Đông Triều) nhưng với tình trạng hiện nay cứ có giấy kiểm dịch là các phương tiện vận chuyển lợn được đi qua. Hơn nữa các tỉnh khác chỉ cấm phương tiện vận chuyển lợn đi qua địa bàn không được dừng lại còn vẫn cho chạy qua nên dù có tăng cường kiểm soát chặt các đầu mối giao thông vào địa bàn tỉnh có lẽ chưa thực sự hiệu quả. Lỗ hổng trong khâu vận chuyển tiêu thụ lợn qua địa bàn tỉnh đang thực sự là mối nguy lớn nhất khiến dịch tai xanh có thể bùng phát trên địa bàn tỉnh.
| Bệnh “tai xanh” ở lợn Bệnh có tên là Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp (PRRS) ở lợn - do lợn bị viêm phổi nặng, ỉa chảy, tai chuyển từ màu đỏ sang đỏ thẫm, xanh đến tím đen nên còn gọi là bệnh “tai xanh” ở lợn. Để sớm phát hiện bệnh và có biện pháp phòng chống, cần chú ý đến các điều sau đây: - Biểu hiện bên ngoài và khi mổ khám: Lợn nái có chửa bị sảy thai vào giai đoạn cuối hoặc thai chết lưu, thai gỗ (đẻ ra thai cứng), lợn sơ sinh chết dần; lợn sốt cao hơn bình thường, viêm phổi nặng, ỉa chảy, tai đỏ thẫm, xanh tím đen do xuất huyết, lợn nái, lợn con, lợn choai, lợn thịt, lợn đực giống đều mắc, nhưng chủ yếu là lợn nái, lợn con dễ mắc và gây chết nhiều. Khi mổ khám: Lợn nái sảy thai, niêm mạc tử cung sưng thũng, tụ máu, phổi cũng sưng thũng, tụ huyết từng đám, lợn con, lợn thịt đều có biểu hiện viêm phổi, xuất huyết. Nguyên nhân gây lợn chết nhiều thường do nhiễm trùng kế phát, gây bệnh khác như dịch tả, tụ huyết trùng, phó thương hàn, suyễn, tụ cầu... - Biện pháp phòng chống: Sớm phát hiện dấu hiệu ban đầu của đàn lợn. Hiện nay nước ta đã nhập vắcxin để tiêm phòng (có nguồn gốc châu Âu) nhưng trước khi tiêm cần tham khảo ý kiến của Chi cục Thú y tỉnh, để lựa chọn vắcxin thích hợp. Để loại trừ các bệnh kế phát, cần phải tiêm phòng vắcxin 4 bệnh đỏ (dịch tả lợn, tụ huyết trùng, đóng dấu và phó thương hàn lợn). Đảm bảo thức ăn tốt, nguồn nước sạch, giữ nền chuồng khô, thoáng, mát, ấm, phun thuốc sát trùng định kỳ để diệt mầm bệnh. Khi có dịch xảy ra: Chủ chăn nuôi phải báo với chính quyền địa phương và cơ quan Thú y để hướng dẫn tiêu huỷ số lợn mắc bệnh và xin hỗ trợ thiệt hại của Nhà nước. Chính quyền và cơ quan chức năng tổ chức bao vây ổ dịch, thành lập chốt kiểm dịch, ngăn cấm không cho giết mổ, vận chuyển lợn ra khỏi vùng dịch khi chưa công bố hết dịch. Cách ly đàn lợn khoẻ để chăm sóc nuôi dưỡng, vệ sinh triệt để chuồng trại, phun thuốc sát trùng 2 lần/1 tuần trong thời gian có dịch. Chỉ nuôi lợn trở lại khi công bố hết dịch và để trống chuồng 4 tuần, phun thuốc hoặc dùng vôi bột sát trùng theo hướng dẫn của Thú y. Bác sỹ Thú y Nguyễn Văn Bảy |
| Cơ quan chuyên môn Đồng chí Ty Văn Tuấn, Trạm trưởng Trạm Thú y thị xã Móng Cái: Hiện nay Trạm Thú y TX Móng Cái đã bố trí cán bộ tham gia trực chốt liên ngành tại Km15, toàn bộ phương tiện vận chuyển lợn vào địa bàn đều kiểm tra giấy tờ, phun khử trùng tiêu độc. Nhưng cái khó của chúng tôi là do lực lượng mỏng chỉ có một cán bộ tham gia tại chốt kiểm tra liên ngành vừa làm công tác kiểm tra giấy tờ các phương tiện vận chuyển; đóng dấu giấy kiểm dịch vừa phải phun khử trùng tiêu độc nên rất vất vả. Tuy vậy Trạm cũng động viên anh em tham gia trực chốt 24/24 giờ, không để lọt các phương tiện vận chuyển lợn vào địa bàn tiêu thụ khi không có giấy tờ hợp lệ. Đồng chí Lương Ngọc Thảo, Trạm trưởng Trạm Thú y thị xã Uông Bí: Trước tình hình dịch tai xanh có nguy cơ bùng phát, thực hiện chỉ đạo của TX Uông Bí, Trạm đã chủ động phối hợp với các xã, phường triển khai hướng dẫn người chăn nuôi trên địa bàn thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh; chỉ đạo thú y xã, thôn tăng cường kiểm tra giám sát tình hình dịch bệnh trên địa bàn; tổ chức tiêm phòng các bệnh khác cho đàn lợn như tụ huyết trùng, dịch tả, lở mồm long móng. Thị xã đã thành lập chốt kiểm dịch tại cầu Đá Bạc (xã Phương Nam), bố trí đầy đủ lực lượng trực chốt 24/24 giờ. Tất cả các phương tiện vận chuyển lợn qua đây đều kiểm tra giấy kiểm dịch, phun khử trùng tiêu độc. Đồng chí Đỗ Quốc Thụ, Trạm Trưởng Trạm Thú y huyện Đông Triều: Năm 2007, trên địa bàn huyện Đông Triều đã xuất hiện dịch tai xanh, vì vậy trước tình hình dịch đang bùng phát ở các tỉnh phía Bắc, huyện đã chỉ đạo Trạm và các xã, thị trấn tăng cường kiểm soát chặt chẽ việc lưu thông vận chuyển, giết mổ gia súc trên địa bàn; tăng cường giám sát dịch bệnh ở các thôn, xã; làm tốt công tác vệ sinh tiêu độc khử trùng khu vực chăn nuôi, những nơi đã từng có ổ dịch. Ngày 21-4 Trạm đã tổ chức tập huấn cho cán bộ thú y cơ sở và các hộ chăn nuôi lớn các biện pháp phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm, đặc biệt tập trung vào phòng chống dịch tai xanh, cúm gia cầm và triển khai tiêm phòng cho lợn, gà, ngan, vịt. Người chăn nuôi vừa phòng bệnh vừa lo Bà Nguyễn Thị Thi, phường Yên Thanh (Uông Bí): Hiện gia đình tôi đang nuôi 150 con lợn thịt, do làm tốt công tác phòng bệnh, tiêm phòng đầy đủ, phun khử trùng tiêu độc hàng tuần nên chưa bao giờ lợn bị mắc các bệnh như tai xanh, tụ huyết trùng, lở mồm long móng hay dịch tả. Trong tình hình dịch tai xanh đang xảy ra ở các tỉnh khác khiến chúng tôi rất lo lắng, mặc dù cán bộ Thú y đã xuống nhà và hướng dẫn các biện pháp phòng bệnh, gia đình cũng đã thực hiện đầy đủ nhưng tôi vẫn chưa yên tâm vì hiện dịch bệnh đang lan nhanh ra các tỉnh, mầm bệnh phát tán rộng. Ông Bùi Văn Sáu, thôn An Biên, xã Lê Lợi (Hoành Bồ): Gia đình tôi đã chăn nuôi lợn từ nhiều năm nay, trong chuồng lúc nào cũng có trên 100 con lợn nái, 200 con lợn thịt. Được Trạm thú y huyện giúp đỡ trong công tác phòng chống dịch bệnh nên đàn lợn của gia đình tôi chưa bao giờ bị mắc bệnh. Khi có thông tin dịch tai xanh bùng phát ở các tỉnh phía Bắc, Trạm đã cử cán bộ xuống giúp đỡ gia đình triển khai các biện pháp phòng bệnh, phun khử trùng tiêu độc, gia đình cũng rất có ý thức trong việc phòng chống dịch bệnh trong chăn nuôi. Mặc dù rất tích cực trong phòng bệnh nhưng chúng tôi vẫn vô cùng lo lắng về khả năng dịch xảy ra trên địa bàn và lây lan sang đàn lợn nhà tôi. Bà Nguyễn Thị Hạnh, xã Yên Thọ (Đông Triều): Đợt dịch tai xanh năm 2007 đàn lợn của trang trại gia đình tôi bị nhiễm bệnh và chết gần 1.000 con. Rút kinh nghiệm năm nay gia đình tích cực triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh, lợn mua về đều được cơ quan Thú y kiểm dịch, những người ra vào khu vực chăn nuôi đều phải vệ sinh sạch sẽ, khử trùng tiêu độc trước khi vào. Các biện pháp phòng đều đang làm rất tốt nhưng gia đình vẫn rất lo vì trang trại của chúng tôi nằm gần đường 18A nơi hàng ngày có rất nhiều phương tiện vận chuyển lợn từ tỉnh khác chạy qua. Lỡ có phương tiện nào đó mang theo mầm bệnh thì nguy cơ phát tán ra môi trường rất lớn ảnh hưởng đến đàn lợn trong trang trại. Tôi mong cơ quan chức năng sớm có biện pháp kiểm tra kiểm soát không để mầm bệnh từ địa bàn khác vào tỉnh. PV |
