Hợp tác phát triển giữa tỉnh và ngành Than: Hiệu quả toàn diện

Năm 2010, hai bên đã ký kết kế hoạch phối hợp quản lý, khai thác, vận chuyển và tiêu thụ than trong giai đoạn mới. Hiệu quả bước đầu từ sự phối hợp này thời gian qua khá tốt. Tuy nhiên, còn nhiều việc mà tỉnh và TKV cần phối hợp chặt chẽ, tích cực hơn nữa để cùng nhau phát triển nhanh, bền vững.

Từ trước đến nay, đặc biệt thời gian gần đây, tỉnh luôn tạo điều kiện cho TKV triển khai thực hiện Chiến lược phát triển sản xuất, kinh doanh than, gắn với kinh doanh đa ngành trên nền sản xuất than. Với quan điểm coi Tập đoàn này là nhà đầu tư chiến lược của tỉnh, UBND tỉnh đã duyệt, cấp địa điểm cho TKV thực hiện nhiều dự án trên địa bàn và tiếp tục phối hợp để đẩy nhanh tiến độ thực hiện một số dự án như: Khu dân cư Bắc chợ Sa Tô, khu đô thị ngành Than ở phường Hà Khánh, khu dân cư tự xây phường Hồng Hải, khu dân cư lấn biển Cọc 6 Cẩm Phú, khu nhà ở và chung cư Xí nghiệp Than Hà Ráng (phường Quang Hanh), dự án cụm công nghiệp Cẩm Phả, khu du lịch nghỉ dưỡng hồ Cẩm Thuỷ, khu di tích lịch sử và điểm khai thác than... Tỉnh cũng đã giao cho Tập đoàn quản lý một số đảo trên vịnh Bái Tử Long để phát triển du lịch; xây dựng tuyến đường từ Uông Bí đến cầu Sông Chanh và lập quy hoạch phát triển đô thị phía bắc Uông Bí...

Năm 2010, tỉnh tiếp tục lồng ghép vốn từ ngân sách tỉnh và phí môi trường ngành Than để đầu tư các công trình trọng điểm nhằm giải quyết những tồn tại do ô nhiễm môi trường mang lại như: Bệnh viện Lao và Phổi; Bệnh viện ĐKKV Bãi Cháy; Bệnh viện Sản nhi; nâng cấp tỉnh lộ 337; xây dựng các cầu vượt trên QL18, đường vành đai phía bắc TP Hạ Long, các công trình xử lý ngập úng, chống sạt lở đất đá... Tổng mức đầu tư cho các công trình trên năm 2010 là 227,7 tỷ đồng; kế hoạch năm 2011 là 85,76 tỷ đồng.

Tỉnh cũng đã phê duyệt dự án trồng rừng cung cấp gỗ cho các mỏ, giao Sở NN&PTNT và Tập đoàn triển khai thực hiện bằng vốn ứng trước của TKV và vốn của các lâm trường. Năm 2009-2010, Tập đoàn đã ứng 51,16 tỷ đồng; các công ty lâm nghiệp trồng được trên 5.000ha rừng và trả cho Tập đoàn 18.659m3 gỗ mỏ. Sự hợp tác này đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành Lâm nghiệp tỉnh và giải quyết thêm được việc làm, thu nhập cho người lao động trên địa bàn...

Trong năm qua, tỉnh tiếp tục hướng dẫn, giải quyết nhanh chóng các thủ tục pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh than của Tập đoàn và các đơn vị thành viên trên địa bàn. Những vướng mắc về cơ chế, chính sách bồi thường GPMB của các đơn vị thuộc TKV, đã được tỉnh tháo gỡ kịp thời. Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, các ngành chức năng và địa phương có than đã đẩy mạnh phối hợp với các đơn vị thành viên TKV để quản lý, bảo vệ, xử lý khai thác than trái phép.

Về phía TKV, Tập đoàn và các đơn vị thành viên cũng tích cực triển khai những nội dung trong kế hoạch phối hợp với tỉnh. Tập đoàn đã tăng cường quản lý, điều hành các hoạt động sản xuất, kinh doanh than trên địa bàn theo quy định của pháp luật; huy động đủ lực lượng và hỗ trợ kinh phí để xử lý các trường hợp khai thác than trái phép ngoài ranh giới mỏ. Tập đoàn đã chuẩn bị đầu tư xây dựng nhà máy mới tại phường Hà Khánh để di chuyển Nhà máy Tuyển than Nam Cầu Trắng ra khỏi trung tâm TP Hạ Long trước năm 2015 như đã thống nhất với tỉnh; tích cực xử lý để sớm đưa tuyến nước thải mỏ Cọc Sáu - Đèo Nai ra khỏi danh mục cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Cùng với đó, TKV tiếp tục đầu tư các công trình bảo vệ môi trường, thu gom và xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn trước khi xả ra môi trường. Theo kế hoạch năm 2011, tổng giá trị chi phí cho công tác bảo vệ môi trường của Tập đoàn là 786 tỷ đồng.

Sự phối hợp tích cực giữa tỉnh và ngành Than đã góp phần quan trọng làm cho hoạt động sản xuất kinh doanh than của Tập đoàn đạt được những mục tiêu đề ra. Và chính sự phát triển của TKV cũng đã góp phần không nhỏ trong sự phát triển chung của tỉnh. Tập đoàn đã đảm bảo việc làm, thu nhập ổn định cho trên 8 vạn thợ mỏ (=12,07% tổng số lao động của tỉnh). Tập đoàn và các đơn vị thành viên còn tích cực hưởng ứng các hoạt động xã hội từ thiện ở địa phương như giảm nghèo, xây dựng nhà tình nghĩa, phụng dưỡng các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; đầu tư nhiều công trình văn hoá, thể thao, vừa phục vụ công nhân mỏ, vừa phục vụ cộng đồng; tham gia tích cực cùng tỉnh tổ chức các sự kiện chính trị, văn hoá, du lịch trên địa bàn...

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề phát sinh từ hoạt động khai thác than đòi hỏi tỉnh và Tập đoàn tới đây cần phối hợp chặt chẽ hơn để giải quyết. Đó là vấn đề khai thác than trái phép tiếp tục diễn biến phức tạp và tái diễn nhiều lần ở Mạo Khê, Uông Bí, Hoành Bồ, đặc biệt là ở các phường Cao Xanh, Hà Khánh, Cao Thắng thuộc TP Hạ Long. Các doanh nghiệp thành viên của TKV và cơ quan chức năng của tỉnh cần phối hợp tích cực hơn để hoàn thiện các thủ tục pháp lý trong hoạt động khai thác than, khắc phục tình trạng thiếu báo cáo đánh giá tác động môi trường, chậm triển khai dự án cải tạo phục hồi môi trường; hạn chế những vi phạm như khai thác không đúng quy định trong giấy phép, giấy phép khai thác hết hạn nhưng không làm thủ tục gia hạn...

Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường cần nhanh chóng hoàn thiện các thủ tục pháp lý về lĩnh vực môi trường. Đến tháng 4-2011, trong tổng số 64 dự án đã được cấp giấy phép khai thác than của các đơn vị thành viên TKV, mới chỉ có 23 dự án cải tạo phục hồi môi trường được phê duyệt. Cùng với đó, cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng các công trình xử lý nước thải mỏ, công trình bảo vệ môi trường đã cam kết trong báo cáo đánh giá tác động môi trường được duyệt...