Sự phát triển nhanh chóng về số lượng, loại hình báo chí trong nước hiện nay đã thể hiện sự lớn mạnh của báo chí cách mạng trong thời kỳ mới. Các cơ quan báo chí gia tăng được vị thế chính trị, trở thành những cơ quan truyền thông mạnh mẽ, dẫn dắt dư luận, nhưng cũng có những ấn phẩm, trang tin điện tử chưa hoàn thành tốt trọng trách của mình, xa rời mục đích ban đầu.
Tại hội nghị “Truyền thông và phát triển” do Bộ Thông tin và truyền thông, Hội Nhà báo Việt Nam và tỉnh Quảng Ninh phối hợp tổ chức đã thu hút sự tham gia rất đông đảo các cơ quan báo chí trong cả nước. Trong phiên mở đầu với chủ đề “Quy hoạch báo chí và tiến trình xã hội hóa báo chí”, đồng chí Phạm Việt Tiến, Phó Tổng giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam đã tham luận nội dung “Những bài học xã hội hóa- Được và mất, đâu là lời giải cho bài toán hài hòa chất lượng chương trình và hiệu quả kinh tế”. Đồng chí khẳng định: Xã hội hóa sản xuất chương trình là điều cần thiết và càng cần thiết hơn trong bối cảnh hiện nay, khi mà ngân sách và doanh thu của các đơn vị báo chí đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi nhiều yếu tố. Tuy nhiên, không có nghĩa là chúng ta phụ thuộc vào xã hội hóa, mà phải nhận thức rõ ràng rằng, xã hội hóa chỉ là một phần, một yếu tố để giúp các cơ quan báo chí có thêm những sản phẩm hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khán, thính giả. Và không phải lĩnh vực nào, sản phẩm nào cũng có thể xã hội hóa. Thời sự, chính luận - cái gốc của mỗi cơ quan, báo chí-– tuyệt đối, không bao giờ được xã hội hóa. Chỉ có lĩnh vực văn hóa, giải trí, thể thao mới là mảnh đất mà công tác xã hội hóa nên được triển khai và vẫn còn rất nhiều tiềm năng.
Cũng theo Phó Tổng giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, tuyệt đối không nên tiến hành hoạt động xã hội hóa tại các chương trình thời sự, chính trị. Chỉ có đảm bảo sự quản lý 100% tại khu vực này thì mới đảm bảo được tính định hướng của đơn vị báo chí. Đây chính là vũ khí tối thượng của cơ quan báo chí truyền thông, là thứ giữ vững vị trí của chúng ta trong xã hội.
Liên quan đến nội dung này, các diễn giả tại hội nghị cho rằng: Chủ trương xã hội hóa báo chí là một chủ trương đúng đắn, cần tiếp tục thực hiện việc liên kết sản xuất vì nó sẽ mở ra nhiều cơ hội phát triển nền truyền thông nước nhà nhất là khi quá trình toàn cầu hóa đang diễn ra sâu rộng. Trước sự phát triển mạnh mẽ của các phương tiện truyền thông mới, trong đó đặc biệt là sự lớn mạnh của Internet thì xu hướng của các cơ quan báo chí sẽ đi theo hướng cung cấp những nội dung có chủ đích, nội dung chuyên sâu thay vì cung cấp thông tin trải rộng khắp như trước đây. Vì vậy, việc liên kết sản xuất các chương trình giải trí, văn hóa, thể thao... sẽ giúp chúng ta có thêm thời gian, nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị mình.
Theo các diễn giả: Thực hiện xã hội hóa báo chí nhưng các cơ quan báo chí phải thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích; cùng với đó, cơ quan chủ quản và đứng người đầu cơ quan báo chí phải hoàn toàn chịu trách nhiệm với chương trình sản xuất của mình và hướng đến một nền thông tin hữu ích và lành mạnh. Điều đó, quyết định sự sống còn của cơ quan báo chí đó.
Liên quan đến nội dung quy hoạch báo chí, các diễn giả cho rằng: Hiện nước ta đang có một hệ thống thông tin khổng lồ, trong đó hệ thống thông tin mạng phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, không phải hệ thống báo mạng nào cũng chính thống và hoạt động theo đúng tôn chỉ, mục đích. Chính vì vậy, vấn đề đặt ra đó là cần phải xây dựng, đầu tư cho các tờ báo chính thống và định hướng dư luận bằng những thông tin chính thống. Đồng thời xây dựng những tờ báo chính thống đa phương tiện để lấn át những tờ báo không chính thống, thông tin kém. Từ đó, đáp ứng nhu cầu khai thác và kiểm chứng thông tin chính thống. Việc quy hoạch báo chí là hết sức cần thiết, bởi khi có quy hoạch sẽ quy định rõ hơn nhiệm vụ của báo chí; tạo điều kiện tốt hơn cho báo chí phát triển theo hướng sắp xếp lại, hoạt động đúng tôn chỉ mục đích và có bản sắc riêng của từng cơ quan báo chí. Cùng với đó, quy hoạch báo chí còn xây dựng đạo đức báo chí một cách rõ ràng với những quy định cụ thể, chuẩn tắc hơn và giúp cho công tác quản lý Nhà nước về báo chí tốt hơn.
Các diễn giả cũng cho rằng: Hơn lúc nào hết, trong khi chưa có quy hoạch báo chí, các cơ quan truyền thông tiếp tục thực hiện đúng tôn chỉ mục đích của tờ báo. Tuy nhiên, cần thiết xây dựng và đăng tải những nhân tố, điển hình của các địa phương khác để học tập; đồng thời Trung ương tiếp tục xử lý nghiêm đối với các cơ quan báo chí vi phạm tôn chỉ mục đích.
Nguyễn Huế- Nguyễn Chiến
