Trong những năm gần đây, hiệu quả chữa bệnh của cây ba kích đã được nhiều người quan tâm với các chức năng bổ thận, tráng dương, cường gân cốt, khử phong thấp… Rượu ba kích lại dễ uống, khiến lượng ba kích ở Ba Chẽ hàng năm được tiêu thụ với số lượng rất lớn. Do vậy, việc khôi phục lại nguồn lợi ba kích bằng cách trồng lại được nhiều người hưởng ứng, vì cây phù hợp điều kiện sinh học, sinh thái với vùng miền núi cao Đồn Đạc, lại tạo việc làm tại chỗ cho các lao động địa phương và đem lại nguồn thu nhập không nhỏ cho người trồng ba kích.
Anh Vũ Văn Minh, thôn Tân Tiến, xã Đồn Đạc là người đi đầu ở xã trong việc làm rượu ba kích theo hướng sản xuất hàng hoá, hàng năm cho ra thị trường khoảng 7.000 lít rượu. Anh Minh cho biết: “Cái nghề này có từ đời ông, cha tôi. Trước đây vợ chồng tôi làm nghề thu gom củ ba kích của hầu hết các xã trên địa bàn do người dân khai thác tự nhiên. Tôi đã từng thành lập HTX chuyên sản xuất rượu ba kích để tạo việc làm cho gần chục lao động trong xã. Thế nhưng HTX đã phải giải thể từ năm 2010 do nguồn nguyên liệu ba kích tự nhiên cạn kiệt”. Theo anh Minh, đầu ra của sản phẩm rượu ba kích rất khả quan, dù sản xuất nhiều nhưng có ngày anh vẫn “cháy hàng”. Người sản xuất rượu không phải bán gấp sản phẩm của mình để rồi chịu thua lỗ như nhiều hàng hoá khác, mà rượu ngâm càng lâu càng tốt. Thậm chí, năm nay rượu không bán được thì để sang năm cũng không sao.
Từ khó khăn thiếu nguồn nguyên liệu để làm rượu ba kích, bên cạnh việc xây dựng thương hiệu, huyện Ba Chẽ đã khuyến khích người dân trồng ba kích. Đến nay, trên địa bàn huyện đã có nhiều doanh nghiệp tham gia trồng loại cây này như Công ty TNHH Vương Tuy trồng 60ha, HTX Toàn Dân và Công ty TNHH MTV Ba Chẽ trồng trên diện tích 50ha. Theo đánh giá của các cơ quan chức năng thì qua thử nghiệm chất lượng cây, củ ba kích trồng trên đất rừng Ba Chẽ không khác biệt nhiều so với ba kích tự nhiên.
Tại Hội chợ Ẩm thực, du lịch và sản vật văn hoá dân tộc được tổ chức trong dịp kỷ niệm 50 năm thành lập tỉnh vừa qua, sản phẩm rượu ba kích Ba Chẽ, trong đó có rượu được sản xuất tại xã Đồn Đạc với hương vị đặc trưng đã tạo được nhiều thiện cảm với du khách. Chỉ trong mấy ngày Hội chợ, số lượng rượu ba kích bán được lên tới hơn 3.000 chai. Nhiều khách hàng đặt mua với các hợp đồng lâu dài để từ đó bán lại trên thị trường các tỉnh khác.
Ngoài các doanh nghiệp trồng loại cây đặc sản này, xã Đồn Đạc cũng tích cực vận động người dân trồng cây ba kích, nhưng cái khó ở xã là hầu hết các khu rừng đã được bàn giao cho người dân trồng keo, diện tích còn lại là rừng phòng hộ nên việc vận động người dân vẫn là hướng lâu dài. Hiện tại, diện tích ba kích trồng trên địa bàn xã mới chỉ đạt con số 1ha do 4 hộ tham gia. Ông Đào Đình Chuỳ, Bí thư Đảng uỷ xã Đồn Đạc cho biết: “Chúng tôi vẫn tiếp tục vận động người dân trồng cây ba kích, tạo nguồn nguyên liệu sản xuất để duy trì, giữ vững và phát triển thương hiệu rượu ba kích Ba Chẽ và tạo thêm việc làm cho người lao động”.
Anh Vũ
