Với lợi thế có nhiều làng nghề truyền thống (như làng nghề đan ngư cụ Hưng Học ở Nam Hòa, đóng tàu gỗ ở Hà An, cơ khí, làm sứ ở Tiền An, khai thác đá ở Hoàng Tân, nghề thắt lưới ở Tân An, chế biến thực phẩm ở Hiệp Hòa v.v), huyện Yên Hưng đang tập trung tạo điều kiện khuyến khích bằng cơ chế chính sách cũng như khẩn trương quy hoạch để hình thành các điểm công nghiệp, làng nghề.
Đến thời điểm hiện nay, Yên Hưng có không dưới chục doanh nghiệp tham gia trong lĩnh vực này. Tiêu biểu nhất là nghề đóng tàu gỗ ở xã Hà An có 5 doanh nghiệp lớn; điểm công nghiệp làng nghề Hưng Học, cụm làng nghề đầu tiên trong huyện được tỉnh phê duyệt, đã mời gọi được nhà đầu tư đó là Công ty TNHH Đông Hà (Cẩm Phả). Được biết, trước mắt Công ty Đông Hà sẽ dành khoảng trên 100 triệu đồng để đầu tư ban đầu (trong đó tỉnh hỗ trợ 25 triệu đồng), chủ yếu là khâu tuyển dụng, đào tạo lao động. Ngoài đầu tư vào nghề đan ngư cụ truyền thống của Hưng Học, Công ty Đông Hà còn mở rộng ra một số ngành nghề khác, như các sản phẩm điêu khắc bằng chất liệu bột than nghiền...
Sản phẩm lưới thắt ngày càng khó bán bởi nhu cầu giảm.
Tuy nhiên, nếu nhìn một cách tổng thể hiện tại nhiều nghề truyền thống của Yên Hưng vẫn đang trong tình trạng khá lúng túng, khó khăn, sản xuất kinh doanh kém hiệu quả. Đơn cử như nghề đóng tàu gỗ của Hà An. Nguyênnhân là do nhu cầu sửa chữa hay đóng mới gỗ dùng để đánh bắt thủy sản giảm, thay vào đó là nhu cầu về phương tiện đánh bắt lớn, hiện đại như tàu vỏ sắt trọng tải lớn. Mặt khác, sự khan hiếm về nguồn hàng vận tải, nhất là hàng than, cũng làm cho nhu cầu vận tải bằng tàu thuyền gỗ, vốn hợp với quy mô nhỏ và vừa, cũng không nhiều như trước. Từ đó, các cơ sở đóng tàu gỗ phải chuyển sang hướng đóng mới và sửa chữa tàu du lịch là chủ yếu. Hướng làm ăn này tiến triển được một thời gian, tuy nhiên từ đầu năm 2006, tỉnh lại quyết định tạm dừng cấp đăng kiểm cho các tàu du lịch mới; vì vậy đơn đặt hàng tàu du lịch cũng chững hẳn lại. Anh Vũ Văn Tuyên, giám đốc Công ty TNHH Thịnh An, cho biết: Với cơ chế mới như hiện nay thì doanh nghiệp rất khó khăn. Thực tế gần một năm nay, Công ty chưa đóng mới được sản phẩm nào, số lượng tàu vào sửa chữa cũng ít, thu nhập của người lao độång giảm hẳn... Cũng như vậy, mặt hàng đan thắt lưới ở Tân An vốn trước kia đắt hàng là thế, nhưng nay cũng hoạt động rất cầm chừng. Nguyên nhân là do các vùng khai thác đã được phân chia rõ ràng, các phương tiện khai thác nhỏ và dụng cụ đánh bắt thô sơ không thể cạnh tranh với các tàu lớn, phương tiện đánh bắt hiện đại. Chị Lưu Thị Vân, chủ doanh nghiệp Tân Vân, đơn vị đầu mối mua bán lưới thắt lớn nhất Yên Hưng, cho biết: Số lượng sản phẩm phục vụ đánh bắt thuỷ, hải sản gần bờ hiện nay bán ra chỉ bằng 1/3 so với 3 năm trước đây.Và xu thế chung là thị trường tiêu thụ loại mặt hàng này ngày càng bị thu hẹp, nhất là sản phẩm lưới thắt.
Với nghề đan ngư cụ của Hưng Học, tuy đến nay vẫn đang có thị trường tiêu thụ lớn nhưng sản phẩm chủ yếu chỉ là những ngư cụ đơn giản, như lờ, đó v.v nên giá bán không cao. Trong khi đó, do làm thủ công nên chi phí sản xuất lớn mà lãi suất lại thấp. Trung bình người lao động làm việc cả tháng cũng chỉ có thu nhập không quá 500 ngàn đồng; lao động làm trong thời gian nôngnhàn thì chỉ được 200 - 300 ngàn đồng/tháng, quá thấp so với thu nhập từ nhiều ngành nghề khác... Các ngành nghề khác như sứ ở Tiền An, khai thác đá ở Hoàng Tân v.v. cũng đang ngày càng khó khăn trong khâu tiêu thụ...
Trước tình hình đó, năm 2005, huyện Yên Hưng đã chủ động du nhập một số nghề mới như móc sợi, mây xiên, mây tre đan v.v... Tuy nhiên, theo anh Bùi Tiến Đức, phó trưởng Phòng Kinh tế huyện, thì các ngành nghề mới này cũng đang bị hạn chế về thị trường tiêu thụ; mặt khác người lao động không mặn mà lắm vì ngày công lao động quá thấp. Nói cách khác, hướng phát triển của các làng nghề truyền thống ở Yên Hưng ngày càng khó khăn. Trong khi đó, các mặt hàng mới lại chưa ổn định, chưa có vùng nguyên liệu, thị trường tiêu thụ tại chỗ nên rất khó phát triển. Như Công ty cổ phần đá Tháng Mười vừa mới đưa thử sản phẩm giường tre ra chào hàng tại thị trường trong tỉnh nhưng bán được rất ít... Từ những khó khăn của doanh nghiệp dẫn đến ngày công của người lao động vừa thấp vừa không ổn định. Chị Thắng (xã Tân An) nói với chúng tôi: “Một buổi đi ngòi vạng cũng kiếm được 40 nghìn đồng, cuốc sâu đất cũng được 60 nghìn đồng; còn làm mây, tre đan cao nhất chỉ được 15 nghìn đồng”. Có lẽ vì thế nên mặc dù số lao động được đào tạo nghề ở Yên Hưng khá lớn, song đến nay số còn giữ nghề không nhiều và thực tế là Yên Hưng chưa có đội ngũ thợ lành nghề...
Hướng đi nào cho các làng nghề Yên Hưng vẫn đang là bài toán chưa có lời giải. Vì thế, nó đang rất cần sự vào cuộc, hỗ trợ của các cơ quan chức năng, nhất là tạo điều kiện về cơ chế, chính sách thu hút các doanh nghiệp tham gia trong lĩnh vực bao tiêu sản phẩm...
