Không đình đám mà nhiều hoạt động đã bắt đầu hướng vào chiều sâu, có những đỉnh cao là điều đáng kể nhất trong đời sống VHNT năm vừa qua...
Không khí ấm áp, vui vẻ trong lễ khai bút đầu xuân có thể xem đã đem lại một khởi đầu tốt cho các hoạt động trong năm. Mảng văn chương năm nay với Ngày thơ Quảng Ninh mang tính truyền thống tổ chức tại Yên Hưng có nét mới là cuộc toạ đàm thơ Bạch Đằng giang, đã khẳng định lại các giá trị, đưa ra những phát hiện mới trong các áng thơ về Bạch Đằng giang, đồng thời gợi ra một số hướng mở trong sáng tác thơ về chủ đề này. Ngoài ra, năm qua một số tuyển tập xuất hiện cũng tạo được dấu ấn với người đọc, như Tuyển tập Truyện ngắn Quảng Ninh (1969-2009), tập thơ Nhịp cầu năm tháng hay Hương rừng hồi rồi một số tập thơ của các tác giả Thi Sảnh, Vũ Khiêm v.v... Bằng nỗ lực tự thân của mình, nhiều cây bút đã giành được hàng loạt giải thưởng ở nhiều cuộc thi khác nhau, có thể kể ra như Trần Chiểu, Hồ Cấn, Lê Hường, Nguyễn Duy Liễm, Uông Triều...
Chương trình biểu diễn nghệ thuật kỷ niệm 15 năm ngày Vịnh Hạ Long được công nhận Di sản thiên nhiên thế giới tại Nhà hát lớn TP Hà Nội đã để lại dư âm đẹp cho người xem.
Mảng mỹ thuật và nhiếp ảnh năm qua đúng là trăm hoa đua nở. Đầu tiên phải kể đến Triển lãm 40 năm Mỹ thuật và Nhiếp ảnh Quảng Ninh, đã giúp người xem được ngắm lại những tác phẩm đã ghi dấu ấn của các tác giả Quảng Ninh với công chúng yêu mến nghệ thuật trong tỉnh cũng như cả nước suốt bao năm qua. Đây là cơ hội hiếm có vì lần đầu tiên Quảng Ninh mở được một triển lãm quy mô lớn và có ý nghĩa quy tụ các tác phẩm ở đỉnh cao nghệ thuật như thế. Bên cạnh đó, người xem còn được xem hàng chục triển lãm khác nữa xoay quanh chủ đề về Vịnh Hạ Long. Không chỉ người Quảng Ninh mà khách du lịch đến đây những dịp này sẽ được thưởng thức nhiều bức tranh có hoà sắc đẹp trong những cảm xúc rất thơ của các hoạ sỹ về non nước Hạ Long. Đó là triển lãm tranh trong Lễ hội Du lịch Hạ Long 2009 cùng với hoạt động vẽ bức tranh khổ lớn trên đường phố, rồi 40 tranh được trưng bày tại Công viên quốc tế Hoàng Gia. Các triển lãm mỹ thuật của Cẩm Phả và Yên Hưng cũng có nhiều tác phẩm về Hạ Long. Phòng tranh, tượng của Cẩm Phả mang đậm sắc xuân trẻ trung, đầy sức sống nhưng cũng rất gần gũi với đời thường. Còn Yên Hưng năm nay có Mạnh thường quân tài trợ mở tới 2 triển lãm tại quê hương với 30 tác phẩm và 59 tranh, tượng trưng bày tại khu du lịch Tuần Châu để quảng bá rộng rãi hơn những giá trị nghệ thuật của làng tranh Yên Hưng. Sức vẽ dồi dào, chất lượng nghệ thuật luôn là điểm trội của những triển lãm này khi mà cả 3 thế hệ cùng vẽ ở đất tranh này và đều khẳng định sự chững chạc riêng của mình.
Mảng ảnh Vịnh Hạ Long đáng là điểm nhấn của năm phải kể đến triển lãm Hạ Long - Thuyền và biển của NSNA Đỗ Kha - một nghệ sỹ lão làng với ảnh nghệ thuật phong cảnh Hạ Long xưa và nay. Trong số nhiều tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao, mảng ảnh đen trắng nổi bật tính chất thuỷ mặc của Vịnh Hạ Long được người xem đánh giá cao nhất, nhiều bức lần đầu tiên được ông công bố rộng rãi. Vinh dự hơn là trong số đó, Hội NSNA Việt Nam đã đề nghị mua 3 bức để lưu trữ ở cấp quốc gia. Ngoài ra, có thể kể đến triển lãm nhân kỷ niệm 15 năm Vịnh Hạ Long được Unesco công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới tại Hà Nội, rồi phòng ảnh do các cán bộ Ban Quản lý Vịnh chụp, mang góc nhìn chân thực của những người gắn bó thường xuyên với Vịnh Hạ Long. Đặc biệt, 2 nghệ sỹ nhiếp ảnh nổi tiếng là Lại Diễn Đàm và Đào Hoa Nữ cũng góp công quảng bá cho Hạ Long khi tham gia chung với những tác phẩm có góc sáng tạo riêng.
Ở các cuộc chơi khu vực, năm nay mỹ thuật và nhiếp ảnh đều có giải. Về mỹ thuật, Quảng Ninh có 30 tác phẩm của 27 tác giả được chọn treo, trong đó, bức sơn dầu Chợ Cán Cấu Simacai của hoạ sỹ Vũ Quý đoạt Giải tặng thưởng; bức Thu hoạch của nữ tác giả trẻ Vũ Thị Đậm làm chủ yếu từ xơ dừa được nhận giấy khen. Còn về nhiếp ảnh, các tác giả Quảng Ninh được chọn treo 18 ảnh và giành về 3 giải khuyến khích là các tác phẩm Ngõ quê (Bạch Ngọc Tư), Nhịp cầu mới (Hoàng Quốc Vượng) và Lính cứu hộ (Mạnh Hùng).
Trong lĩnh vực âm nhạc, những ngày cuối năm vừa qua, người Quảng Ninh nức lòng trước kết quả Hà Thị Hoài Thu vượt lên đoạt giải nhất dòng nhạc nhẹ Liên hoan tiếng hát truyền hình Giải Sao Mai 2009, nối tiếp bước chân các đàn anh, đàn chị Quảng Ninh từng thành danh ở sân chơi này, ghi dấu ấn của Quảng Ninh trong giới âm nhạc cả nước. Trước đó, trong các hoạt động quảng bá cho Hạ Long và du lịch tỉnh nhà, Quảng Ninh đã có 2 chương trình biểu diễn nghệ thuật gây được dư âm đẹp cho người xem được tổ chức trong hang Đầu Gỗ trên Vịnh Hạ Long và tại Nhà hát lớn Hà Nội. Cả hai chương trình đều do Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam dàn dựng, bên cạnh những bản giao hưởng, hoà tấu của các nhạc sỹ tài danh, những tiết mục múa nổi tiếng là những bản nhạc Việt truyền thống, những ca khúc ngợi ca Hạ Long. Cũng cùng một mục đích này, cuộc thi ca khúc - nhiếp ảnh - báo chí về Vịnh Hạ Long do tỉnh phát động sau gần 2 năm đã thu được gần 90 tác phẩm, trao 35 giải các loại, trong đó có 2 giải nhất, 6 giải nhì, 8 giải ba và 19 giải khuyến khích.
Âm nhạc thiếu nhi năm nay sôi động với những cuộc đổi ngôi nhiều bất ngờ khi mà các đội tên tuổi đều bị vượt mặt ở các giải cao nhất. Trường THPT Ngô Quyền (TP Hạ Long) và Trường THPT Lê Chân (Đông Triều) kiêu hãnh đoạt giải nhất, nhì toàn đoàn, bên cạnh các đơn vị quen thuộc khác tại Hội thi Giai điệu tuổi hồng. Còn ở Hội thi Hoạ my vàng thì đoàn Hải Hà đã vươn lên dẫn đầu, đẩy Hạ Long, Cẩm Phả xuống vị trí thứ hai.
Mảng văn nghệ dân gian năm nay làm được hai việc quan trọng. Đó là triển khai dự án sưu tầm, nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị ca dao Vùng mỏ. Thêm nữa, lần đầu tiên, 4 nghệ nhân dân gian của tỉnh đã được Trung ương công nhận. Đó là bà Đặng Thị Tự, người góp phần quan trọng làm cho ca trù Đầm Hà hồi sinh; bà Bàn Thị Ba, người Dao Bằng Cả (Hoành Bồ) rất giỏi thêu may các loại trang phục và thành thục trong các điệu hát truyền thống của người Dao; ông Ngô Đăng Nhuận và bà Phạm Thị Thành trong CLB hát đúm Yên Hưng. Như vậy, Quảng Ninh đã chính thức được xoá điểm trắng về nghệ nhân dân gian.
Cuối cùng, xin được nhắc đến lĩnh vực sân khấu mà năm qua các đoàn nghệ thuật của Quảng Ninh đã “công phá” trong Nam, ngoài Bắc ở các Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp. Đi vào phía Nam, Đoàn kịch đã giành được 3 Huy chương (HC) Bạc, đoàn Cải lương giành được 1 HC Vàng và 2 HC Bạc cá nhân. Còn Hội diễn nghệ thuật Chèo toàn quốc lần thứ 3 liên tiếp được tổ chức tại Quảng Ninh đã lưu lại dấu ấn đẹp đẽ trong lòng các nghệ sỹ đoàn bạn bởi sự ái mộ chèo của người dân Vùng mỏ. Đoàn Chèo Quảng Ninh với vở diễn Tâm đức Phật Hoàng đã cho người xem nhiều suy ngẫm về một triết lý sống hướng thiện, mang tính giáo dục cao.
