Qua hơn 3 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM), hạ tầng kinh tế - xã hội và đời sống người dân Hải Hà đã có sự thay đổi tích cực. Để có thành công ấy, một trong những yếu tố quan trọng đó là sự đồng thuận từ cấp uỷ, chính quyền địa phương cho đến từng người dân và huy động tốt nguồn lực xã hội hoá trong xây dựng NTM.
Để huy động tốt sức dân trong xây dựng NTM, trước hết Hải Hà tuyên truyền tạo sự đồng thuận. Những địa phương có điều kiện thuận lợi được tiến hành làm trước, sau đó phát triển thành phong trào thi đua. Điểm cốt lõi trong phát triển và duy trì phong trào xây dựng NTM đó là giao quyền tự chủ, tự quyết, tự giám sát, tổ chức thực hiện cho người dân. Đặc biệt, luôn nhất quán quan điểm: Huy động vừa sức người dân và thực hiện công khai, minh bạch, dân chủ.
Kinh nghiệm của Quảng Minh
Có dịp đến thăm xã Quảng Minh thời điểm này có thể dễ dàng nhận thấy nhiều đổi thay. Tuyến đường liên thôn, ngõ xóm được bê tông hoá sạch đẹp. Hệ thống cơ sở hạ tầng khác như trường học, trụ sở công sở UBND xã, nhà văn hoá… cơ bản đã được đầu tư nâng cấp, xây mới khang trang. Đến nay, xã Quảng Minh đã đạt 14/19 tiêu chí với 33/39 chỉ tiêu và là một trong 6 xã của Hải Hà phấn đấu về đích NTM trong năm 2014. Ông Nguyễn Đức Chính, Phó Bí thư Đảng uỷ xã Quảng Minh, cho biết: Mặc dù vài năm trở lại đây, điều kiện kinh tế có phần khó khăn song người dân Quảng Minh vẫn rất nhiệt tình cùng Đảng uỷ, chính quyền địa phương thực hiện chương trình xây dựng NTM. Đại đa số cán bộ, đảng viên và nhân dân đã hiểu được mục đích, ý nghĩa cũng như trách nhiệm, quyền lợi của mình trong việc thực hiện xây dựng NTM. Do vậy, việc huy động xã hội hoá xây dựng cơ sở hạ tầng đường giao thông nông thôn, nhà văn hoá, kênh mương nội đồng… được nhân dân hết sức ủng hộ. Sau khi có nguồn hỗ trợ cát, sỏi, đá, xi măng của Nhà nước, người dân các thôn đã tự họp bàn, quyết định lựa chọn đầu tư và triển khai thực hiện. Chính quyền địa phương chỉ đóng vai trò hỗ trợ và kiểm tra chất lượng, nghiệm thu công trình.
Được biết, từ năm 2010 đến nay, tổng giá trị huy động vốn xây dựng NTM của xã Quảng Minh là gần 12 tỷ đồng. Ngoài nguồn vốn hỗ trợ mua xi măng, cát, đá, sỏi của Nhà nước còn có sự đóng góp đáng kể từ nguồn vốn xã hội hoá. Trong đó, doanh nghiệp hỗ trợ trên 850 triệu đồng; người dân đóng góp gần 6,7 tỷ đồng từ tiền mặt, ngày công, hiến đất, hiến tài sản phục vụ cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng NTM. Kết quả sau hơn 3 năm triển khai chương trình xây dựng NTM, Quảng Minh đã bê tông hoá được 41 tuyến đường với tổng chiều dài gần 19,5km; mở rộng và cứng hoá gần 4km đường trục thôn, ngõ xóm; kiên cố hoá trên 11,5km mương, mắc điện chiếu sáng hơn 7km đường trục xã, thôn, trung tâm xã… Đến nay, toàn bộ 7 thôn trên địa bàn xã đều đã có nhà văn hoá, nối mạng internet, 100% các hộ dân được sử dụng điện lưới.
Khi dân đồng lòng
Không chỉ ở Quảng Minh, hiện nay, hầu hết các địa bàn xây dựng NTM trong huyện, vai trò của sức dân luôn được quan tâm và phát huy. Qua đó, góp phần đẩy nhanh việc thực hiện các tiêu chí. Tính đến tháng 9-2014, bình quân 15 xã NTM của Hải Hà đạt 11,8/19 tiêu chí và đạt 28/39 nội dung, tăng so với quý II-2014. Hải Hà đặt mục tiêu phấn đấu đến hết năm 2014, 6 xã bao gồm: Quảng Long, Quảng Minh, Quảng Chính, Quảng Điền, Tiến Tới và Cái Chiên cơ bản về đích NTM. Để hoàn thành mục tiêu trên, việc huy động nguồn lực xã hội hoá trong xây dựng NTM là cần thiết và được khuyến khích. Tuy nhiên, huyện cũng xác định việc huy động sức dân phải căn cứ vào tình hình thực tế của từng địa phương.
Qua tìm hiểu được biết, thời gian đầu việc huy động xã hội hoá để thực hiện chương trình NTM, Hải Hà cũng gặp một số khó khăn do người dân chưa hiểu chủ trương. Tuy nhiên, sau khi được tuyên truyền, vận động, người dân hiểu thì kết quả huy động khá tốt. Những xã có điều kiện thuận lợi tiến hành làm trước, sau đó đưa NTM trở thành một phong trào thi đua. “Điểm cốt lõi của việc phát triển và duy trì phong trào đó là giao quyền tự chủ, tự quyết, tự giám sát, tổ chức thực hiện cho người dân. Đặc biệt, là luôn công khai, minh bạch, dân chủ” - Lãnh đạo Ban Chỉ đạo xây dựng NTM của huyện khẳng định. Nhờ đó, sau hơn 3 năm triển khai chương trình xây dựng NTM, Hải Hà đã huy động được hàng chục tỷ đồng từ nguồn đóng góp của người dân, các đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn. Riêng 9 tháng đầu năm 2014, huyện huy động xã hội hoá được hơn 10 tỷ đồng. Từ nguồn huy động này, toàn huyện đã thực hiện được thêm 96 tuyến đường, kênh mương với tổng chiều dài gần 46km trị giá trên 25 tỷ đồng. Hiện huyện đang tiếp tục triển khai đồng loạt các tuyến đường giao thông, kênh mương nội đồng, vùng sản xuất tập trung bằng nguồn vốn hỗ trợ phát triển sản xuất, hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng năm 2014.
Trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Phi Trường, Trưởng Phòng NN&PTNT, Phó trưởng Ban Chỉ đạo Ban xây dựng NTM huyện Hải Hà, cho biết: Quan điểm chỉ đạo của huyện là tất cả các công trình NTM, việc huy động sự đóng góp của người dân phải dựa trên sự tự nguyện, không gò ép. Các công trình xây dựng NTM trực tiếp do người dân thảo luận, quyết định đầu tư, triển khai thực hiện cũng như kiểm tra, giám sát và quản lý. Đến nay, nhìn chung việc xây dựng các công trình hạ tầng NTM trên địa bàn đều được người dân hưởng ứng nhiệt tình, tự nguyện đóng góp tiền, ngày công cùng với Nhà nước để hoàn thành.
Bên cạnh đó, chương trình xây dựng NTM năm 2014 tiếp tục nhận được sự chung tay tích cực của các đoàn thể, hội, Uỷ ban MTTQ của huyện. Các đơn vị đã đăng ký thực hiện nhiều nội dung thiết thực giúp các xã đẩy nhanh tiến độ về đích NTM năm nay. Theo đó, Hội Nông dân tiếp tục thực hiện mô hình xây bể chứa rác thải; Hội Cựu chiến binh triển khai mô hình thu gom rác tại một số xã; Đoàn thanh niên góp ngày công xây dựng các tuyến đường giao thông, kênh mương nội đồng, vệ sinh môi trường v.v..
Phương Thuý
