Mặc dù nhận được rất nhiều sự quan tâm của thành phố, nhưng do giao thông cách trở, nên đến nay Vĩnh Thực, Vĩnh Trung vẫn nằm trong tốp 5 xã khó khăn nhất của TP Móng Cái...
Vì thế, người dân trên đảo luôn khát khao đến một ngày sẽ được “đổi đời”. Chương trình xây dựng nông thôn mới chính là niềm hy vọng cho họ.
Xã đảo Vĩnh Thực nằm cách TP Móng Cái khoảng 20km về phía Đông Nam. Từ Trung tâm TP Móng Cái, chỉ cần 30 phút đi xe ô tô ra bến, và chưa đầy 30 phút đi xuồng máy nhỏ chúng tôi đã đặt chân lên đảo Vĩnh Thực - Vĩnh Trung. Nếu như trung tâm TP Móng Cái ồn ào, tấp nập kẻ bán người mua bao nhiêu thì đảo hoàn toàn ngược lại: Yên tĩnh và hoang sơ. Ở đây có bãi biển dài 3km, cát mịn trắng được bao bọc bởi rừng phi lao xanh ngút tầm mắt, hứa hẹn là 1 điểm du lịch sinh thái hấp dẫn của TP Móng Cái nếu như được đầu tư và khai thác. Đồng chí Nguyễn Văn Đông, Bí thư Đảng uỷ xã chia sẻ: “4 năm trước, anh em chúng tôi mà đi công tác trong thành phố luôn xác định phải mất ít nhất 3 ngày. Còn bây giờ có thể sáng đi trưa về, trưa đi, tối về được, nên rất thuận lợi để giải quyết công việc”. Đồng chí cũng cho biết, bắt đầu từ năm 2006 đã có 3 doanh nghiệp tham gia vận chuyển khách, phục vụ nhân dân từ đảo vào đất liền và ngược lại với tần suất đạt từ 18-20 chuyến/ngày.
Xã Vĩnh Thực có tổng diện tích tự nhiên trên 2.000ha, trong đó đất lâm nghiệp chiếm 60%, đất nông nghiệp chiếm 10%. Từ xưa, cuộc sống của người dân xã đảo chủ yếu trông vào sản xuất nông nghiệp và khai thác thuỷ sản nhưng dựa vào thiên nhiên là chính. Cuộc sống của bà con thay đổi đáng kể từ năm 2000 với sự quan tâm, hỗ trợ của TP Móng Cái. Nhằm tạo điều kiện cho xã đảo phát triển kinh tế - xã hội, thành phố đã hỗ trợ một phần kinh phí cho bà con đưa giống mới vào sản xuất; đầu tư mô hình cánh đồng 30 triệu/ha; đầu tư xây dựng một số công trình phục vụ nông nghiệp như: Đê ngăn mặn, hồ đạo tưới tiêu... đặc biệt là việc đưa điện lưới quốc gia đến với nhân dân trên đảo đã mang lại những sự phát triển đáng mừng. Vốn chịu thương, chịu khó, biết áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, nên các mô hình cánh đồng 30 triệu/ha/năm của nhiều nông dân xã đảo đã không ngừng tăng năng suất cho giá trị đạt 50 triệu/ha/năm, góp phần quan trọng đảm bảo vấn đề an ninh lương thực trên toàn đảo, giúp nhân dân xoá đói, giảm nghèo vươn lên làm giàu. Cùng với đó, hoạt động khai thác thuỷ sản cũng có bước phát triển. Hiện toàn đảo có 350 bè máy và gần 100 tàu thuyền khai thác, đánh bắt hải sản. Cùng với đó, Vĩnh Thực cũng có những bước phát triển đáng mừng về văn hoá - xã hội. Hiện trên địa bàn xã có trường học cho 3 cấp học mầm non, tiểu học, THCS riêng biệt, thu hút được 99,85% trẻ trong độ tuổi đến trường; trạm y tế được công nhận đạt chuẩn quốc gia năm 2010. Toàn xã có 3/3 thôn có nhà văn hoá, trong đó 1 thôn đang hoàn thiện các bước để thẩm định đạt thôn văn hoá; 87% gia đình đạt gia đình văn hoá năm 2010. Công tác xây dựng Đảng, chính quyền và các tổ chức đoàn thể được quan tâm. Hiện Đảng bộ xã có 61 đảng viên; 100% cán bộ xã đạt chuẩn trình độ đào tạo. Đảng bộ, chính quyền xã đạt tiêu chuẩn trong sạch vững mạnh; các tổ chức đoàn thể chính trị đều đạt danh hiệu tiên tiến trở lên.
Tuy vậy, đến nay Vĩnh Thực mới chỉ đạt 16/39 chỉ tiêu trong Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới của Chính phủ. Ngoại trừ con đường từ bến tàu vào trung tâm xã được bê tông hoá, còn lại các tuyến đường vẫn chỉ là đường đất, bụi khi trời nắng và lầy lội khi trời mưa. Vĩnh Thực được đầu tư trường học, nhưng chưa có trường nào đạt chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất; 3/3 thôn có nhà văn hoá, nhưng cũng chưa có nhà văn hoá nào đạt chuẩn; tỷ lệ hộ nghèo theo tiêu chí mới ở dưới mức 10%, nhưng vẫn còn cao (40/635 hộ); dân cư sống rải rác, không tập trung, nên việc quy hoạch còn manh mún... “Khó khăn trong xây dựng nông thôn mới ở Vĩnh Thực không chỉ đơn thuần là cần vốn đầu tư lớn do thiếu thốn về cơ sở vật chất; chi phí vận chuyển nguyên vật liệu, nhân công lớn mà còn khó ở việc phát huy nội lực của cộng đồng dân cư” - đồng chí Bí thư Đảng uỷ xã chia sẻ thêm. Những băn khoăn, trăn trở của đồng chí Bí thư Đảng uỷ xã là có cơ sở khi mà điều kiện sản xuất của phần lớn bà con trên đảo vẫn phụ thuộc vào thiên nhiên, đời sống của bà con vẫn còn chênh lệnh lớn so với khu vực đô thị.
Giải quyết vấn đề này, Vĩnh Thực dự định sẽ đẩy mạnh khai thác tiềm năng, thế mạnh của đảo để quy hoạch vùng chuyên canh các sản vật mang thương hiệu của đảo như: Khoai lang, gà, ốc... để tiến tới cung cấp rộng rãi cho toàn thành phố, tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho bà con trên đảo. Tuy nhiên để những dự tính đó thành hiện thực thì bà con xã đảo cần xây dựng đảo trở thành đảo nông thôn mới. “Giao thông cách trở như hiện nay cũng chính là một trong những nguyên nhân khiến cho các xã đảo khó có thể khai thác hết tiềm năng thế mạnh để phát triển kinh tế, vì vậy, đã từ lâu bà con khao khát có 1 con đường được mở từ TP Móng Cái ra đảo. Có đường cộng với việc xây dựng thành công nông thôn mới, chắc chắn các xã đảo sẽ đổi thay” - đồng chí Bí thư Đảng uỷ xã đã khẳng định chắc nịch như vậy.