“Cuối cùng chân lý cũng được thực thi”, ông Phạm Ngọc Gia mới đây đã thốt lên như vậy khi ông đòi lại được căn nhà 4,5 tầng tại tổ 20Đ, khu 2A, phường Cao Xanh, TP Hạ Long từ chính người con trai ruột của mình là Phạm Ngọc Cường. Những tưởng sau phán quyết của TAND tỉnh ngày 26-9-2011, ông Phạm Ngọc Gia sẽ được an cư trong ngôi nhà của mình. Nhưng phải mất hơn 1 năm sau, ngày 11-12-2012, khi Chi cục Thi hành án dân sự (THADS) TP Hạ Long tổ chức cưỡng chế đối với người con, thì ngôi nhà mới được bàn giao lại cho người cha.
Xét xử vụ án này, bản án của cả hai cấp toà sơ thẩm và phúc thẩm đều phán quyết buộc ông Phạm Ngọc Cường và vợ là bà Phạm Thị Liên trả lại ngôi nhà 4,5 tầng, diện tích 55,9m2 đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 3351 do UBND TP Hạ Long cấp ngày 15-6-2004 mang tên Phạm Ngọc Cường cho ông Phạm Ngọc Gia. Ông Phạm Ngọc Gia phải làm thủ tục đăng ký lại quyền sử dụng đất và nhà theo quy định pháp luật; thanh toán công sức đóng góp cho anh Cường với số tiền 7 triệu đồng chẵn.
Bản án có hiệu lực pháp luật, người được thi hành án là ông Phạm Ngọc Gia có đơn yêu cầu thi hành án. Chi cục THADS TP Hạ Long đã ra quyết định thi hành án theo đúng nội dung bản án của TAND tỉnh. Trong quá trình giải quyết, Chi cục THADS TP Hạ Long đã thực hiện đầy đủ các thủ tục theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời phối hợp cùng các ban, ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương thuyết phục ông Cường và bà Liên tự nguyện thi hành án. Tuy nhiên, ông Cường và bà Liên vẫn không tự nguyện thi hành với lý do bản án xét xử “không đúng, sai sự thật”, gây thiệt hại cho ông bà. Ông Cường, bà Liên đang làm đơn đề nghị TAND tối cao, Viện KSND tối cao đề nghị xem xét lại bản án. Vì vậy, trước khi áp dụng biện pháp cưỡng chế, ngày 13-3-2012, Chi cục THADS TP Hạ Long đã có công văn số 26A/CCTHA đề nghị TAND tối cao, Viện KSND tối cao trả lời việc giải quyết khiếu nại đối với ông Cường, bà Liên. Song, đến nay đã gần 9 tháng trôi qua, các cơ quan nêu trên vẫn chưa có văn bản trả lời. Trong khi đó, ông Phạm Ngọc Gia (SN 1936) đã già yếu và liên tục có đơn gửi cơ quan chức năng kêu cứu và đề nghị bản án sớm được thi hành.
Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án, Chi cục THADS TP Hạ Long đã có văn bản xin ý kiến chỉ đạo của Cục THADS tỉnh và Ban chỉ đạo THADS TP Hạ Long việc áp dụng biện pháp cưỡng chế. Trước đó, ngày 28-2-2012, ông Phạm Ngọc Gia đã nộp số tiền theo bản án tại Chi cục THADS TP Hạ Long. Chi cục đã thông báo và tống đạt hợp lệ cho ông Phạm Ngọc Cường để nhận tiền nhưng ông Cường không nhận. Theo quy định của pháp luật, Chi cục THADS đã gửi toàn bộ số tiền trên vào ngân hàng. Ông Gia đã thi hành xong phần nghĩa vụ của mình và còn tự nguyện thuê 3 gian nhà cấp 4 tại tổ 5, khu 1, phường Hồng Hải, TP Hạ Long, để gia đình người phải thi hành án là vợ chồng người con trai có chỗ ở sau khi cưỡng chế trong 12 tháng.
Chi cục THADS cho rằng đây là vụ việc có điều kiện thi hành, nhưng ông Cường, bà Liên cố tình không chịu thi hành án, xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, coi thường kỷ cương pháp luật. Tại buổi cưỡng chế sáng 11-12-2012, với đầy đủ thành phần của các cơ quan chức năng, khi chấp hành viên Chi cục THADS TP Hạ Long thông báo cưỡng chế, ông Cường và bà Liên mới bàn giao lại toàn bộ ngôi nhà và mảnh đất cho ông Phạm Ngọc Gia. Buổi cưỡng chế diễn ra an toàn và thành công, nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo nhân dân địa phương.
Ngay sau buổi cưỡng chế, trao đổi với chúng tôi, đồng chí Hoàng Đức Nam, Chi cục trưởng Chi cục THADS TP Hạ Long cho biết: Từ đầu năm 2012 đến nay, với sự nỗ lực quyết tâm cao, Chi cục THADS TP Hạ Long đã tổ chức cưỡng chế thành công, an toàn 11 bản án dân sự tồn đọng, kéo dài nhiều năm qua trên địa bàn thành phố. Qua những vụ cưỡng chế này, đơn vị rút ra bài học là cùng với công tác tuyên truyền, vận động đối với những người phải thi hành án, cần phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, ban, ngành, đoàn thể liên quan để có biện pháp quyết liệt nhằm giải quyết dứt điểm những bản án dân sự tồn đọng, kéo dài trên cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật.
Yên Thanh