Theo Nghị quyết 32/2007 của Chính phủ, từ ngày 1-1-2008 chính thức đình chỉ lưu hành xe ô tô đã hết niên hạn sử dụng, xe công nông, xe tự chế 3,4 bánh. Trường hợp cố tình vi phạm sẽ bị tịch thu xử lý bán phế liệu, sung vào công quỹ.
Sáng ngày 1-1-2008, chúng tôi đi một vòng quanh TP Hạ Long nhưng không thấy xe công nông, xe tự chế chạy trên đường. Khi đến xã Việt Hưng chúng tôi chỉ gặp 1 xe công nông đang chở nước tưới đường trong khu vực Cảng Việt Hưng, lực lượng CSGT-TT đã yêu cầu chủ xe ký cam kết chỉ được chạy phục vụ trong khu vực cảng không được lưu thông ra đường. Trên địa bàn huyện Đông Triều - địa phương có số đầu xe công nông lớn nhất tỉnh (228 chiếc), sau một ngày đi dọc quốc lộ 18 A, chúng tôi chỉ thấy một chiếc công nông chạy trên đường thuộc địa phận xã Hồng Thái Tây. Tuy nhiên khi rẽ xuống đường liên thôn, xã, đến những cánh đồng đang vào vụ cày cấy, thỉnh thoảng chúng tôi lại bắt gặp những đầu máy công nông được lắp đặt lưỡi cày để cày, bừa. Những chiếc máy cày này trước khi xuống ruộng thì vẫn là những chiếc công nông vận tải. Điều này chứng tỏ, tại các tuyến đường liên thôn trên địa bàn huyện Đông Triều các xe công nông vẫn tồn tại và tham gia giao thông mặc dù đã chuyển mục đích sử dụng.
Dù đã được các cấp, các ngành, địa phương tuyên truyền về nội dung Nghị quyết 32 của Chính phủ, biết được rằng từ 1-1-2008 tất cả những xe công nông, xe 3,4 bánh, xe tự chế sẽ không được lưu hành nhưng vì rất nhiều lý do mà một số ít chủ phương tiện vẫn “dùng dằng” không muốn dứt bỏ những chiếc công nông. Anh Trần Văn Hoàn, thôn Yên Lãng II, xã Yên Thọ (Đông Triều) - người có thâm niên chạy xe công nông gần 20 năm cho biết: “Tôi đồng tình với quyết định của Chính phủ. Bởi lẽ chạy công nông độ an toàn không cao, hay bị lật. Bản thân tôi chứng kiến rất nhiều người lái công nông bị va quệt và bị lật xe. Hiện nay cả gia đình tôi chỉ trông vào thu nhập từ chạy xe công nông, vì vậy cấm lưu hành xe công nông thì chúng tôi chỉ còn cách đem đi cân sắt vụn, may ra chiếc xe này được khoảng 11 triệu đồng, trong khi để có một chiếc ô tô đạt tiêu chuẩn phải cần từ 200 triệu đồng trở lên. Khó khăn như vậy nên tôi mong muốn ngân hàng tạo điều kiện vay vốn để mua một chiếc xe tải đạt tiêu chuẩn. Nếu được trong 3 năm chạy xe tôi sẽ hoàn trả đủ vốn”. Còn anh Nguyễn Văn Mười, thôn Yên Lãng III, xã Yên Thọ, tâm sự: “Việc Chính phủ cấm lưu hành xe công nông là hết sức đúng đắn bởi lẽ xe công nông độ an toàn rất kém. Mặc dù tôi đã mang xe ra cân sắt vụn rồi nhưng mấy hôm trước tôi vẫn mượn lại tranh thủ chạy thêm được buổi nào hay buổi ấy để kiếm thêm chút thu nhập. Chúng tôi mong muốn Nhà nước có cơ chế ưu đãi hỗ trợ kinh phí cho chủ xe chúng tôi chuyển sang mua ô tô vì đa phần toàn gia đình có điều kiện kinh tế khó khăn”.
Mặc dù đã có Quyết định số 1419/QĐ - TTg ngày 8 – 11 – 2007 của Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ để thay thế xe công nông, xe tải quá niên hạn khu vực miền núi phía Bắc và Tây Nguyên. Tuy nhiên một chiếc xe công nông “ngon” giá khoảng 20-40 triệu đồng, trong khi một ôtô tải nhẹ với sức vận tải tương đương giá từ 150 - 200 triệu đồng. Mức chênh lệch quá lớn thực sự là bài toán kinh phí khó đối với người nông dân và lao động nghèo. Chính vì vậy, để giúp người dân thay thế được phương tiện các cấp, các ngành, nhất là ngành ngân hàng cần ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ bằng các nguồn vốn ưu đãi để khuyến khích các chủ xe thay thế xe công nông bằng những loại xe tải đảm bảo điều kiện về an toàn kỹ thuật, môi trường...
