Trong các kỳ họp thứ 14 và 15 (cuối năm 2008 và giữa năm 2009), HĐND tỉnh đã ra nghị quyết về nhiệm vụ KT-XH năm 2009 và các nghị quyết chuyên đề. Giám sát việc thực hiện các nghị quyết này, bên cạnh việc ghi nhận những kết quả đạt được của các cấp, các ngành, Thường trực HĐND tỉnh cũng đã chỉ ra những tồn tại, hạn chế cần sớm được khắc phục.
Đánh giá chung về tồn tại trong thực hiện nhiệm vụ năm 2009, Thường trực HĐND tỉnh cho rằng: Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) năm 2009 thấp nhất trong 5 năm gần đây; công nghiệp tăng trưởng chưa đúng với khả năng do một số dự án xi măng, nhiệt điện chậm đưa vào sản xuất; hoạt động xuất khẩu, du lịch, thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài giảm mạnh; một số dự án trọng điểm triển khai chậm. Tình trạng ngập úng cục bộ, ô nhiễm môi trường, tai nạn giao thông, tai nạn lao động có những nơi, những thời điểm còn nhiều bức xúc. Công tác xã hội hóa về đầu tư cơ sở hạ tầng trong các lĩnh vực y tế, văn hóa, giáo dục, vệ sinh môi trường triển khai chậm.... Trong công tác lập kế hoạch phát triển KT-XH và tổ chức triển khai thực hiện các nghị quyết cũng còn nhiều vấn đề cần quan tâm.
Đoàn giám sát của HĐND tỉnh tìm hiểu thực tế việc triển khai Quyết định 289 của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ tiền dầu cho ngư dân tại huyện Yên Hưng.
Cụ thể, Thường trực HĐND tỉnh chỉ ra 8 nhóm vấn đề còn hạn chế, cần khắc phục. Thứ nhất là việc dự báo tình hình, xây dựng một số chỉ tiêu chưa sát thực tế, thiếu thống nhất. Điển hình như chỉ tiêu kế hoạch về tổng kim ngạch XK hàng hóa trên địa bàn đề ra cho năm 2009 phải tăng 15% so với năm 2008, nhưng ước thực hiện chỉ đạt 1.908 triệu USD, bằng kết quả thực hiện trong năm 2008. Hay việc giao chỉ tiêu giá trị sản xuất thủy sản cho TX Cẩm Phả quá cao nên mặc dù địa phương này đã cố gắng thực hiện (ước đạt 19,1 tỷ đồng, tăng 20,9% so với năm 2008) nhưng vẫn chỉ bằng 56,76% kế hoạch tỉnh giao… Hiện nay, việc xây dựng và thông qua chỉ tiêu kế hoạch phát triển KT-XH tại các đơn vị cấp huyện chưa được hướng dẫn để có sự thống nhất làm cơ sở đối chiếu, đánh giá giữa các địa phương.
Thứ hai là việc thực hiện chỉ tiêu biên chế hành chính, sự nghiệp nhà nước và cán bộ công chức xã, phường, thị trấn còn bất cập. Một số địa phương chậm thực hiện kế hoạch thi tuyển công chức, thi tuyển hoặc xét tuyển viên chức; chưa tuyển đủ số lượng công chức, viên chức so với chỉ tiêu biên chế được giao. Công tác tuyển dụng công chức, viên chức một số chuyên ngành gặp khó khăn do thiếu nguồn nhân lực, nhất là ở các huyện miền núi. Một số địa phương, đơn vị vẫn sử dụng lao động hợp đồng làm các công việc quản lý nhà nước từ nhiều năm nay. Ví dụ như tại TX Cẩm Phả, biên chế hành chính, sự nghiệp nhà nước năm 2009 được giao 1.794, năm 2010 được giao 1.837. Thế nhưng số biên chế thực tế hiện là 1.630 người; số công chức, viên chức còn phải tuyển dụng theo biên chế được giao 2009 là 164 người. Trong khi đó, tại các phòng chuyên môn của UBND TX đang sử dụng 13 lao động hợp đồng thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, có 10 người đã hợp đồng từ 3 năm trở lên chưa được thi tuyển. Tại Bình Liêu, biên chế hành chính, sự nghiệp nhà nước năm 2009 được giao 929, đến nay mới có 789 người, còn thiếu 140 người chờ tuyển dụng...
Thứ ba là phân bổ vốn đầu tư XDCB năm 2009 vẫn chưa khắc phục triệt để việc dàn trải để tập trung ưu tiên cho các công trình hoàn thành đảm bảo thời gian đầu tư theo phân loại nhóm dự án. Việc thanh toán tạm ứng vốn đầu tư XDCB của một số chủ đầu tư còn kéo dài, gây khó khăn cho công tác quản lý. Theo Sở Tài chính, công tác quyết toán dự án hoàn thành của một số chủ đầu tư còn chậm, nhất là ở huyện Đông Triều, BQL các dự án công trình giao thông, BQL các dự án công trình trọng điểm tỉnh...
Thứ tư là việc đầu tư cơ sở hạ tầng cho sự nghiệp y tế, văn hóa, giáo dục còn chậm, chưa đáp ứng tốt nhu cầu hưởng thụ của nhân dân. Các công trình, thiết chế văn hóa, thể thao ở cấp tỉnh đều đã xuống cấp; hầu hết các địa phương trong tỉnh còn thiếu các thiết chế văn hóa, thể thao. Cùng với đó, hệ thống cơ sở hạ tầng trong lĩnh vực thương mại cũng còn nhiều hạn chế, đến nay toàn tỉnh chưa có siêu thị (đáp ứng đủ tiêu chí). Việc triển khai các dự án theo quy hoạch hệ thống lò mổ gia súc, gia cầm tập trung còn chậm; các cơ sở kinh doanh gas chưa được quy hoạch, không đảm bảo kỹ thuật an toàn phòng chống cháy nổ. Một số huyện miền núi không có điều kiện để xã hội hóa đang gặp khó khăn trong việc đầu tư nâng cấp hệ thống chợ phục vụ đời sống dân sinh.
Thứ năm là, các khoản chi chuyển nguồn kinh phí ngân sách tỉnh năm 2008 sang niên độ ngân sách năm 2009 còn lớn (991.691 triệu đồng), trong đó một số khoản đã chuyển nguồn từ nhiều năm nay vẫn chưa xử lý dứt điểm. Điển hình như khoản chi xây dựng Trung tâm tư vấn KHHGĐ&TE của Sở LĐ,TB&XH là 3.048 triệu đồng. Số dư tạm ứng XDCB của một số chủ đầu tư qua các năm, từ 2004 đến 2007 là 182.145 triệu đồng... cho đến nay chưa có hồ sơ báo cáo để quyết toán.
Tiếp đó là việc triển khai thực hiện một số chính sách an sinh xã hội và các nội dung khác trong nhiệm vụ KT-XH năm 2009 còn chậm.
Vấn đề tồn tại cuối cùng mà kết quả giám sát nêu là việc khắc phục ô nhiễm môi trường và ngập úng các khu dân cư đô thị vẫn chưa được giải quyết căn bản. Nguyên nhân là do chưa có quy hoạch chung về thoát nước của các đô thị; chất lượng quy hoạch chi tiết xây dựng của một số dự án chưa đảm bảo…
Chỉ ra những tồn tại trên, Thường trực HĐND tỉnh đã kiến nghị nhiều nhóm giải pháp để khắc phục. Thực hiện đồng bộ các giải pháp để KT-XH phát triển là tất yếu, nhưng cử tri mong muốn trong chỉ đạo, điều hành chính quyền tỉnh cần tập trung vào các vấn đề an sinh xã hội, đầu tư các công trình, thiết chế văn hóa để nâng cao đời sống tinh thần của người dân và cũng là để chào mừng Đại hội Đảng các cấp, hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng.
