Mấy ngày qua, báo chí liên tục phản ánh về chủ trương cấm lưu hành xe ba bánh tự chế như ba gác, xích lô, xe đẩy tay... trên cả nước. Nhưng dường như các cơ quan có thẩm quyền không có động thái gì để giúp ổn định cuộc sống cho cả trăm ngàn người bị ảnh hưởng.
SGTT có cuộc trao đổi với ông Lê Hiếu Đằng, phó chủ tịch uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, TP.HCM về vấn đề này.
Ông Lê Hiếu Đằng cho biết đây là vấn đề xã hội rất lớn nhưng chúng ta xử lý theo cách hành chính, chỉ ban hành lệnh cấm mà không có lộ trình, kế hoạch, hỗ trợ, tạo điều kiện cho cuộc sống của hàng vạn người thì thật là vô cảm và bất nhẫn. “Nếu đúng là ngày 1.1.2008 cảnh sát giao thông ra quân quyết liệt thì chúng ta đang đẩy người ta vào bế tắc”.
* Nhưng thưa ông, có ý kiến nói rằng, hầu hết những người chạy ba gác, xích lô là không hợp pháp vì họ không có đăng ký, đăng kiểm... Ngoài ra, từ năm 2002 thành phố đã có chủ trương cấm, hạn chế..., những người chạy loại xe này phải biết để chuyển nghề?
- Nếu hoạt động không hợp pháp thì phải cấm triệt để chứ. Đằng này họ chạy ngời ngời ngoài đường, mọi người đều thấy chứ có chạy chui đâu! Tại sao chúng ta ca ngợi, tôn vinh nhiều người chạy xích lô, ba gác nuôi con ăn học thành tài? Mặt khác phải thừa nhận trong xã hội còn có nhu cầu vận chuyển, đi lại bằng xe ba gác, xích lô. Nếu không còn nhu cầu đó, họ sẽ không tồn tại.
Bây giờ dẹp thì chính gia đình họ bị ảnh hưởng, người dân khác cũng sẽ gặp khó khăn trong vận chuyển, đi lại vì nhiều người, đặc biệt là những người lớn tuổi không có thói quen hoặc không đủ tiền đi taxi, xe ôm.
* Thưa ông, lệnh cấm có lý do là các loại xe kia không bảo đảm an toàn và mỹ quan. Theo ông phải có biện pháp gì để vừa giải quyết được những vướng mắc trên mà vẫn thực hiện được chủ trương này?
- Nếu một quyết định chưa phù hợp thì nên hoãn thời hạn thực hiện. Tôi đề nghị lùi ít nhất thêm một năm để tạo điều kiện chuyển đổi nghề. Chứ đằng này cắt ngang cái rụp thì làm sao họ sống?
Ở thành phố, các chợ đầu mối nằm xa trung tâm. Từ đây hàng hoá được phân phối đến các chợ trong nội thành. Một số lượng lớn người vận chuyển hàng hoạt động vào từ nửa đêm đến rạng sáng, không ảnh hưởng đến giao thông nên cứ tạm cho hoạt động. Tuy nhiên, thành phố có thể làm ngay việc cấm chạy trên các tuyến đường đông, vào giờ cao điểm… rồi sau đó mở rộng ra. Như vậy để người dân cũng thấy khó thể kéo dài nghề này và tự điều chỉnh, chuyển nghề.
Chúng ta cần tính đến việc sản xuất loại xe tải nhẹ, đóng thùng đàng hoàng rồi bán trả góp, giá ưu đãi làm phương tiện thay thế. Tại sao đi nhập cũng loại xe gắn máy rồi gắn thêm thùng trong khi chúng ta dư sức làm được?
* Thưa ông, để làm những việc như ông vừa nêu thì sẽ do cơ quan nào thực hiện?
Giải quyết một vấn đề xã hội, liên quan nhiều mặt như trên thì UBND thành phố phải có ý kiến yêu cầu các đơn vị liên quan thực hiện. Trong đó, các cơ quan quản lý chuyên ngành như sở Giao thông công chính, Lao động – thương binh và xã hội... phải dự tính sẽ có những phát sinh gì. Vấn đề nào có thể giải quyết được, ngoài phạm vi thì kiến nghị thành phố, thậm chí trung ương.
Tôi đề nghị UBND thành phố có chỉ đạo trở lại và đề nghị trung ương gia hạn thực hiện. Chẳng hạn, việc bán nhà thuộc sở hữu nhà nước, theo quy định đã hết thời hạn nhưng do đặc thù, thành phố đã kiến nghị trung ương gia hạn thêm một năm. Việc này cũng tương tự thôi!
