Mặc dù ở ngay trung tâm TP Hạ Long, nhưng bé T.N.C.K sinh ngày 14-9-2006, ở tổ 7, khu 5, phường Hồng Hà đến nay vẫn chưa được cấp thẻ khám chữa bệnh miễn phí (KCBMP) cho trẻ dưới 6 tuổi. Do có điều kiện cập nhật thông tin nên mẹ cháu biết, ngoài thẻ KCBMP, trẻ dưới 6 tuổi có thể sử dụng giấy khai sinh, hoặc giấy chứng sinh, hoặc xác nhận của UBND phường khi đến cơ sở y tế KCB để được hưởng chế độ miễn phí.
Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện nắm được các thông tin này, nhất là với những trường hợp gia đình ở vùng sâu, vùng xa, có con dưới 6 tuổi chưa được phát thẻ KCBMP thường lo lắng không biết xoay xở thủ tục ra sao khi con bị ốm đau cần đi viện.
Hiện trên địa bàn tỉnh còn rất nhiều trẻ em dưới 6 chưa được cấp thẻ KCBMP. Theo số liệu thống kê của Phòng Bảo vệ chăm sóc trẻ em (Sở LĐ-TB&XH), từ đầu năm 2008 đến nay, toàn tỉnh phát hơn 10.000 thẻ KCBMP cho trẻ em dưới 6 tuổi, chiếm 86,7% số trẻ em sinh ra trong năm. Như vậy còn tới 13,3% số trẻ sinh ra từ đầu năm đến hết tháng 9-2008 chưa được phát thẻ, chưa kể số trẻ dưới 6 tuổi chưa được cấp thẻ tồn từ các năm trước. Nguyên nhân của sự chậm trễ này là do có sự chuyển đổi sắp xếp lại cơ cấu tổ chức của cơ quan chức năng. Trước đây, việc tiến hành thống kê, in ấn thẻ được giao cho Uỷ ban DS-GĐ&TE các địa phương thực hiện. Chăm sóc bệnh nhi tại Khoa nhi, Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Ảnh: PV
Năm 2007, Uỷ ban DS-GĐ&TE tỉnh giải thể, bộ phận “dân số” được sáp nhập về ngành y tế, phần “trẻ em” được chuyển sang Sở LĐ-TB&XH quản lý, trong đó có việc cấp phát thẻ KCB cho trẻ em. ở cấp xã, không còn người chuyên phụ trách về DS-GĐ&TE mà giao cho người theo dõi LĐ-TB&XH kiêm. Trong khi cán bộ theo dõi về LĐ-TB&XH vốn đã kiêm nhiệm, nay phải kiêm thêm lĩnh vực gia đình, trẻ em, nên không tránh khỏi khó khăn; cộng thêm thời gian tách, sáp nhập, củng cố tổ chức, nên có một khoảng thời gian, không ai quản lý vấn đề trẻ em. Cũng do quá trình phân, tách, sáp nhập của UB DS-GĐ&TE tuyến huyện, một số phần mềm cấp phát thẻ bị hỏng, nên quá trình điều tra, cập nhật lại rất khó khăn. Nguyên nhân nữa là sự vào cuộc chưa tích cực của cộng tác viên DS-GĐ&TE ở các thôn khe, bản. Đây chính là những yếu tố khiến số lượng trẻ em trên địa bàn tỉnh chưa được cấp phát thẻ chiếm số lượng đáng kể, không chỉ ở vùng núi, vùng sâu, vùng xa mà ngay cả vùng đồng bằng, trung tâm.
Vậy trẻ chưa được cấp phát thẻ có khó khăn gì khi đến các cơ sở y tế công lập khám chữa bệnh? Để tìm hiểu về vấn đề này, chúng tôi đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh, nơi luôn tập trung lượng lớn trẻ em đến khám chữa bệnh. Theo số liệu thống kê của Bệnh viện, trong 9 tháng đầu năm 2008, có 17.571 trẻ em dưới 6 tuổi đến khám, chữa bệnh, trong đó có 3.234 cháu không có thẻ KCBMP, phải sử dụng giấy khai sinh để làm căn cứ miễn phí. Chị Nguyễn Thị Ân, Trưởng Khoa Nhi của Bệnh viện cho biết, Bệnh viện luôn thực hiện nghiêm quy trình khám, chữa bệnh cho trẻ theo hướng dẫn của Bộ Y tế, Sở Y tế về phân tuyến khám chữa bệnh cho trẻ dưới 6 tuổi trên địa bàn. Trẻ dưới 6 tuổi ở các huyện, thị khác (ngoài TP Hạ Long) phải có giấy giới thiệu chuyển viện ở tuyến dưới. Trường hợp vượt tuyến, Bệnh viện vẫn tiến hành thu viện phí theo đúng hướng dẫn của Bộ Y tế, Sở Y tế nhằm tránh tình trạng quá tải. Không chỉ Bệnh viện Đa khoa tỉnh, mà ở tất cả các bệnh viện, trung tâm y tế công lập trên địa bàn, khi khám, chữa bệnh cho trẻ dưới 6 tuổi đều thực hiện đúng theo hướng dẫn của Bộ và Sở Y tế. Khám bệnh cho trẻ em tại Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa tỉnh.
Trẻ em dưới 6 tuổi khi khám, chữa bệnh phải xuất trình thẻ khám bệnh, chữa bệnh. Trường hợp chưa được cấp thẻ thì phải xuất trình giấy khai sinh (bản phô tô không cần công chứng) hoặc giấy chứng sinh hoặc giấy chứng nhận của UBND cấp xã nơi người giám hộ trẻ em cư trú. Nếu vượt quá khả năng chuyên môn, cơ sở y tế tuyến dưới làm các thủ tục chuyển viện theo quy định để chuyển trẻ lên tuyến trên điều trị. Trường hợp cấp cứu, trẻ em được khám và điều trị miễn phí tại bất kỳ cơ sở y tế công lập nào, gia đình trẻ có trách nhiệm hoàn thiện các thủ tục nhập viện, như thẻ khám bệnh hoặc các giấy tờ theo hướng dẫn trước khi trẻ xuất viện. Là tỉnh có nhiều khách đến tham quan du lịch, những trường hợp trẻ dưới 6 tuổi ở các tỉnh khác vào cấp cứu ở các bệnh viện trên địa bàn, do gia đình không mang theo một trong các loại giấy tờ nêu trên, đều được đơn vị y tế xem xét quyết định khám, chữa bệnh miễn phí và được quyết toán vào nguồn kinh phí khám, chữa bệnh cho trẻ em dưới 6 tuổi được giao.
Điều đó cho thấy thẻ khám chữa bệnh cho trẻ dưới 6 tuổi so với các loại giấy tờ khác như giấy khai sinh, giấy chứng sinh hay giấy xác nhận của UBND cấp xã nơi trẻ cư trú đều có giá trị ngang nhau khi trẻ đi khám, chữa bệnh. Trong khi đó để làm được thẻ KCBMP rất mất thời gian và công sức. Cộng tác viên DS-GĐ&TE có trách nhiệm thống kê số trẻ em sinh ra trong năm ở địa bàn thôn, khu, báo cáo cán bộ phụ trách công tác gia đình trẻ em (GĐTE) ở tuyến xã; xã chuyển về bộ phận phụ trách GĐTE cấp huyện (Phòng tổ chức LĐXH, trước đây là Uỷ ban DS-GĐ&TE cấp huyện) để in thẻ; số thẻ này lại chuyển ngược lại cán bộ phụ trách công tác GĐTE ở tuyến xã để cán bộ này trình Chủ tịch UBND xã ký, sau đó nhận lại và tiếp tục chuyển về bộ phận phụ trách GĐTE cấp huyện để ép platis; cán bộ xã nhận lại số thẻ đó và chuyển đến cộng tác viên dân số thôn, khu để người này mang đi phát cho các hộ gia đình. Vì thế chỉ cần một khâu trục trặc là số thẻ bị đình lại, chưa kể thống kê sót số trẻ dưới 6 tuổi.
Bởi vậy, nhiều người đặt câu hỏi tại sao phải làm thẻ KCBMP cho trẻ dưới 6 tuổi thay vì lấy giấy khai sinh để làm căn cứ trong quá trình đưa trẻ đến khám, chữa bệnh. Trường hợp chưa có giấy khai sinh có thể lấy giấy chứng sinh hoặc xác nhận của UBND cấp xã nơi trẻ cư trú. Việc bỏ thẻ KCBMP cho trẻ dưới 6 tuổi sẽ giúp tránh được tình trạng lãng phí trong thống kê, phát hành, in ấn, gây khó dễ cho các cơ sở y tế, tạo công bằng trong khám, chữa bệnh.
