Đã từ lâu, Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long luôn gắn liền với một loại hình du lịch đầy hấp dẫn, đó là du lịch sinh thái, tham quan hang động và ngủ đêm trên Vịnh.
Để tiếp tục khai thác mở rộng loại hình du lịch có thế mạnh riêng biệt này, mới đây Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch đã phối hợp với Công ty cổ phần Du thuyền Đông Dương tiến hành khảo sát khu vực Cống Đỏ - Làng chài Vông Viêng, với mục đích xây dựng một sản phẩm du lịch sinh thái mới lạ, hấp dẫn phục vụ du khách khi đến với Hạ Long...
Những chiếc thuyền nan đang chờ đón khách du lịch đi thăm làng chài Vông Viêng.
Xuất phát từ Cảng tàu du lịch Bãi Cháy, con tàu du lịch nhẹ nhàng lướt sóng hướng về phía Vịnh Bái Tử Long. Nếu so sánh với Hạ Long, nét nổi bật của Bái Tử Long là vẻ đẹp hoang sơ, với các đảo đá lớn nhỏ liền kề nhau. Cùng với đó là các làng chài, với những cái tên thật cổ xưa, như Vông Viêng, Cống Đầm, Hòn Xếp... Qua các cuộc khảo sát thăm dò, Vịnh Bái Tử Long được đánh giá là nơi đa dạng về sinh học và địa chất với nhiều tùng áng, hang động, bãi cát độc đáo, những vạt rừng nguyên sinh và những hồ nước lưng chừng núi. Đây cũng là khu vực có nhiều rặng san hô đỏ. Những đặc điểm này khiến cho Bái Tử Long trở nên đặc biệt hấp dẫn với nhiều tiềm năng du lịch chưa được khai thác. Điều khiến du khách thích thú khi tham quan tuyến du lịch Vịnh Hạ Long - Cống Đỏ - Làng chài Vông Viêng là họ có thể được hòa mình vào cuộc sống của ngư dân.
Trên hành trình du lịch, du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long ban ngày và ban đêm. Những bữa ăn ngon được các đầu bếp giỏi chuẩn bị, diễn ra ngay trên tàu hay trên bãi biển, trong hang động, với một khung cảnh hết sức lãng mạn. Du khách sẽ được tận hưởng bầu không khí trong lành của biển, vừa hòa mình với thiên nhiên khi tham gia trực tiếp đánh bắt thủy sản cùng với các ngư dân vạn chài.
Khi kết thúc công việc đánh cá, du khách trở lại tàu lớn và tiếp tục hành trình, thăm làng chài Vông Viêng. Với trên 50 hộ, người dân làng chài Vông Viêng sống bằng nghề đánh bắt và nuôi trồng hải sản. Khu vực này dường như vẫn còn nguyên vẹn vẻ đẹp hoang sơ. Tuy nhiên, để thưởng thức cảnh bình yên, không phá vỡ cảnh quan nơi đây cũng như tránh vướng vào dây neo của người dân, tàu du lịch đến đầu làng Vông Viêng sẽ đưa du khách cập vào một nhà chờ cộng đồng. Tại đây, những chiếc thuyền nan và những tay chèo là thanh niên và thiếu nữ làng chài đang sẵn sàng chờ đón để đưa du khách đi thăm làng chài Vông Viêng. Đó là một làng chài mang bản sắc riêng biệt của một cộng đồng ngư dân nhiều thế hệ gia đình người Việt sinh sống trên biển và thăm thú một trong những cảnh đẹp của vùng biển Hạ Long. Du khách cũng có thể ghé thăm một gia đình ngư dân hoặc tham dự một lớp học của con em làng chài trên Vịnh. Qua đó sẽ thấy như được gần gũi hơn với thiên nhiên và cuộc sống của người dân nơi đây. Trong quá trình chèo thuyền thăm làng chài, nếu du khách muốn tự tay mình điều khiển chiếc thuyền nan, những người chèo thuyền sẵn sàng nhường mái chèo cho khách.
Một điểm dừng chân khá thú vị nữa khi khách vào thăm làng chài, đó là thăm khu vực nuôi cá lồng bè, một nghề sinh sống của người dân nơi đây. Du khách thử một lần làm người dân làng chài với công việc tự mình đưa thức ăn cho cá. Cũng tại đây, ngay sát khu vực các lồng nuôi cá, du khách có thể tham quan và mua sắm đồ lưu niệm làm từ vỏ sò, ốc v.v... Và các loại trang sức làm từ ngọc trai của Hạ Long. Không những thế du khách còn được xem và mua những bức tranh do một nhóm gồm 4 họa sỹ người Hạ Long vẽ cảnh đẹp Hạ Long. Nếu có nhu cầu, du khách cũng có thể có ngay một bức họa chân dung của mình bằng chất liệu mực nho trên giấy dó do các họa sĩ vẽ. Được biết, vì yêu cảnh đẹp non nước Hạ Long, nhóm họa sỹ này đã từ đất liền ra đây và xây dựng phòng tranh từ tháng 8-2009 để sáng tác và phục vụ du khách. Một điều nữa là khi đặt chân đến làng chài Vông Viêng, ai cũng có thể cảm nhận thấy việc bảo vệ môi trường ở đây rất tốt. ở Vông Viêng, không có hiện tượng bà con ngư dân xả rác thải ra mặt Vịnh, hình ảnh những người dân đi thuyền thu gom rác đã trở nên quen thuộc với khách du lịch. Ông Tăng Văn Phiến, Chủ nhiệm hợp tác xã Du lịch Vạn chài Hạ Long, cho biết, làm du lịch thì trước hết phải làm tốt vấn đề vệ sinh môi trường. Hiện tại, hợp tác xã Vạn chài đã thu hút được 50 lao động là người dân làng chài, trong đó có hơn 30 lao động làm nghề chèo đò, đưa khách tham quan. Đây cũng chính là đội ngũ tham gia vớt rác bảo vệ môi trường mặt vịnh xanh, sạch, đẹp. Thêm nữa, các tàu du lịch khi neo đậu tại đây, trên mỗi tàu đều có sẵn những chiếc vợt và túi nilon lớn để thuyền viên hớt rác. Làng chài Vông Viêng đã được công nhận là mô hình điểm về bảo vệ môi trường...
Du khách thử một lần làm ngư dân đánh cá.
Một ngày đã kết thúc, khi màn đêm buông xuống, du khách đã hoàn tất cuộc trải nghiệm đầy thú vị và bây giờ là thời khắc để du khách trở về tàu nghỉ đêm trên Vịnh hoặc tiếp tục cuộc hành trình, với những khám phá bất ngờ, thú vị khác...
Mặc dù vẫn mang tính tự phát nhưng với sức hấp dẫn, mới mẻ của loại hình du lịch sinh thái này, trong năm 2009, lượng khách đến với tuyến du lịch tham quan Vịnh Hạ Long, Cống Đỏ - Làng chài Vông Viêng tăng bất ngờ, chủ yếu là khách du lịch quốc tế. Ông Đoàn Văn Dũng, Giám đốc Công ty cổ phần Du thuyền Đông Dương, doanh nghiệp đầu tiên tham gia mở tour du lịch này, cho biết, đến nay đã có trên 10 công ty du lịch có đội tàu nghỉ đêm trên Vịnh đưa khách du lịch đến đây. Điều này mở ra cho các đơn vị làm du lịch một hướng phát triển mới nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách. Theo lãnh đạo ngành Du lịch, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Quảng Ninh, qua chuyến đi khảo sát lần này, ngành Du lịch sẽ xây dựng đề án để đưa một sản phẩm du lịch mới vào khai thác. Nét độc đáo của sản phẩm du lịch này là gắn kết người dân tham gia vào các hoạt động du lịch để bảo tồn giữ gìn nét đẹp văn hóa của người dân vùng biển. Thêm nữa, thông qua các hoạt động du lịch đã tạo công ăn việc làm, thu nhập cho chính những người dân nơi đây. Hy vọng, sản phẩm du lịch sinh thái này sẽ góp phần làm phong phú thêm các tuyến du lịch tham quan Vịnh Hạ Long và Bái Tử Long.