Khẳng định bước tiến mới trong cải cách thủ tục hành chính

(Đồng chí Nguyễn Hữu Giang - Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)

- Đồng chí cho biết kết quả đạt được của Quảng Ninh về chỉ số năng lực cạnh tranh trong năm 2009?

+ Năm 2009, số lượng doanh nghiệp (DN) của Quảng Ninh được gửi phiếu điều tra là 700 DN và số DN phản hồi là 174, đạt tỷ lệ 24,86%, tỷ lệ này giảm so với năm 2008 (130/500 doanh nghiệp, tương đương 26,8%).

Trong cách tính điểm chỉ số PCI 2009 so với năm 2008 có một số điểm khác biệt, đặc biệt đã lược bỏ chỉ số thành phần “Ưu đãi đối với DN Nhà nước”. Đây là một trong những chỉ số mà Quảng Ninh đứng thứ 7 trong cả nước và đứng thứ 2 (sau Vĩnh Phúc) các tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ trong năm 2008 (bao gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Vĩnh Phúc và Hà Tây (cũ)). Điều đó cũng ảnh hưởng phần nào đến kết quả điều tra năm 2009 của tỉnh.

Trong số 63 tỉnh, thành phố được điều tra và đánh giá, Quảng Ninh đạt 60,81 điểm, xếp thứ 26/63, thuộc nhóm các tỉnh xếp hạng tốt. Như vậy, so với năm 2008, mặc dù chỉ số PCI của Quảng Ninh chỉ tăng 1 bậc nhưng Quảng Ninh đã lọt vào nhóm “Tốt”. Đây thực sự là một nỗ lực lớn của lãnh đạo tỉnh cũng như các cấp, các ngành và cộng đồng các doanh nghiệp trên địa bàn.

So với 9 địa phương trong khu vực đồng bằng sông Hồng (bao gồm: Nam Định, Thái Bình, Hà Nam, Ninh Bình, Hải Dương, Quảng Ninh, Hưng Yên, Bắc Ninh và Vĩnh Phúc), năm 2009 Quảng Ninh đứng thứ 4 sau các tỉnh Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hưng Yên.

So với năm 2008, trong 9 chỉ số thành phần PCI, Quảng Ninh có 5 chỉ số tăng điểm. Đó là chỉ số về tính minh bạch khả năng tiếp cận thông tin; chi phí thời gian và việc thực hiện các quy định của Nhà nước; dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp; đào tạo lao động; thể chế pháp lý.

Nhìn chung, kết quả chỉ số PCI của Quảng Ninh trong năm 2009 rất đáng khích lệ. Bởi đây là năm nền kinh tế thế giới suy thoái, giá cả biến động không ngừng. Đặc biệt, các chỉ số tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin; chi phí thời gian để thực hiện các quy định của Nhà nước; đào tạo lao động và thiết chế pháp lý đã được cải thiện mạnh mẽ. Tuy nhiên, có 2 chỉ số: chi phí gia nhập thị trường và tiếp cận đất đai đều giảm mạnh. Đây thực sự là thách thức của Quảng Ninh trong thời gian tới.

- Trong số các chỉ số nêu trên, Quảng Ninh đạt điểm tốt nhất và điểm thấp nhất ở chỉ số nào, thưa đồng chí?

+ Trong 9 chỉ số nêu trên, chỉ số về tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh là chỉ số duy nhất có các chỉ tiêu cấu thành đều có điểm ở mức cao và đều ở mức trên của tỉnh trung vị. Đây là chỉ số đo lường tính sáng tạo, sáng suốt của lãnh đạo tỉnh trong quá trình thực thi chính sách trung ương cũng như trong việc đưa ra các sáng kiến riêng nhằm phát triển khu vực kinh tế tư nhân, đồng thời đánh giá khả năng hỗ trợ và áp dụng những chính sách đôi khi chưa rõ ràng của trung ương theo hướng có lợi cho DN.

Trong số các chỉ tiêu cấu thành về tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh có chỉ tiêu phản ánh với gần 76% DN cho rằng tỉnh đã sáng tạo và sáng suốt trong việc giải quyết những vướng mắc trở ngại đối với cộng đồng DN tư nhân. Đây thực dự là tín hiệu đáng mừng của môi trường kinh doanh tại Quảng Ninh.

Tuy nhiên, Quảng Ninh có một chỉ số đứng cuối bảng so với các tỉnh nằm trong khu vực đồng bằng sông Hồng đó là chỉ số gia nhập thị trường. Đây là chỉ số đo lường về thời gian DN phải chờ để đăng ký kinh doanh và xin cấp đất; thời gian chờ để nhận được tất cả các loại giấy phép cần thiết để tiến hành hoạt động kinh doanh; số giấy phép, giấy đăng ký và quyết định chấp thuận cần thiết để chính thức hoạt động và mức độ khó khăn theo đánh giá của DN để có được tất cả các giấy đăng ký, giấy phép và quyết định chấp thuận.

Trong các chỉ tiêu cấu thành chỉ số này, Quảng Ninh có 3 chỉ tiêu đáng chú ý kém hơn tỉnh trung vị. Một là thời gian chờ đợi để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hai là tỷ lệ phần trăm DN gặp khó khăn để có đủ các loại giấy phép cần thiết. Ba là thời gian đăng ký kinh doanh đều cao hơn so tỉnh trung vị.

So với kết quả năm 2008, năm 2009 chỉ số chi phí gia nhập thị trường năm 2009 giảm 0,81 điểm và so với năm 2007 giảm 1,2 điểm.

- Theo đồng chí các chỉ số PCI mà Quảng Ninh đạt được đã phản ánh đúng thực tế những công việc mà chính quyền tỉnh Quảng Ninh làm trong thời gian qua?

+ Theo tôi, những kết quả này chỉ là tương đối. Bởi lẽ các đối tượng điều tra PCI năm 2009 là những DN đã đăng ký thành lập trước năm 2009. Đây cũng có thể nói là một đặc trưng của điều tra PCI, bản chất của cuộc điều tra về cơ bản chỉ phản ánh được thời gian trước khi tiến hành điều tra. Ngoài ra, sự nỗ lực tích cực của chính quyền tỉnh cũng chỉ có thể được thể hiện trong kết quả điều tra trong thời gian tới. Đây có thể là “độ trễ” của kết quả việc triển khai hàng loạt các biện pháp hỗ trợ DN.

Một ví dụ về lĩnh vực đăng ký kinh doanh. Kết quả cuộc điều tra PCI về chỉ số chi phí gia nhập thị trường trong đó có chỉ tiêu “Thời gian đăng ký kinh doanh” là 10 ngày, nhưng tại thời điểm năm 2008 thủ tục đăng ký thành lập DN mất rất nhiều thời gian để hoàn thiện. Trong khi đó, năm 2009, Sở Kế hoạch và Đầu tư đã triển khai nhiều biện pháp để rút ngắn thời gian đăng ký kinh doanh và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho DN. Thông qua việc triển khai thực hiện mô hình một cửa liên thông; đăng ký kinh doanh qua mạng; thành lập và vận hành Phòng Thông tin hỗ trợ DN… Quảng Ninh còn là tỉnh tiên phong triển khai thực hiện Thông tư số 5 ngày 29-7-2008 về cơ chế phối hợp giữa các cơ quan giải quyết đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế và đăng ký con dấu đối với DN thành lập, hoạt động theo Luật DN. Từ đó thời gian đăng ký kinh doanh cho DN được rút ngắn còn 5 ngày làm việc, với 1 bộ hồ sơ duy nhất. Giảm thời gian đi lại từ 6 lần xuống còn 2 lần. Do đó kết quả điều tra PCI năm 2009 về chỉ tiêu “Thời gian đăng ký kinh doanh - số ngày” là 14 ngày. Đây có thể do DN được điều tra có sự hiểu lầm về chỉ tiêu này hoặc có thể DN được điều tra lại là các DN được đăng ký thành lập trước 2008.

- Trong thời gian tới, theo đồng chí cần tập trung các vấn đề gì để nâng cao chỉ số PCI?

+ Mặc dù kết quả điều tra PCI không phải là thước đo chuẩn cho cách thức điều hành của các tỉnh nhưng nó lại là tập hợp tiếng nói của DN dân doanh vừa và nhỏ về chất lượng điều hành kinh tế và môi trường thể chế cấp tỉnh. Do đó, thời gian tới, tỉnh cần tích cực chỉ đạo các sở, ngành, các địa phương trong tỉnh tập trung mọi nguồn lực và tạo điều kiện để triển khai tốt Đề án đơn giản hóa thủ tục hành chính - Đề án 30. Đây là mấu chốt của việc cải thiện môi trường cạnh tranh của quốc gia nói chung và của tỉnh nói riêng. Bên cạnh đó cần phát huy mạnh mẽ vai trò của các tổ chức Hiệp hội DN, Liên minh HTX và DN ngoài quốc doanh để các tổ chức hiệp hội này thực sự là cầu nối của DN với tổ chức chính quyền tỉnh. Phát huy vai trò của Cổng thông tin điện tử của tỉnh, các trang Web của các sở, ngành, địa phương để có thể cung cấp kịp thời các thông tin cần thiết cho DN như: Quy hoạch, đất đai, xuất nhập khẩu, thuế, thị trường, giá cả…

Ngoài ra để cải thiện được chỉ số PCI đòi hỏi phải có sự vào cuộc không chỉ của các sở, ban, ngành, địa phương, các tổ chức chính trị xã hội, mà còn đòi hỏi bản thân các doanh nghiệp cũng phải tích cực. Các doanh nghiệp cũng cần phải chủ động nâng cao trình độ lao động, cải tiến khoa học công nghệ và thay đổi phương thức sản xuất để phù hợp với tình hình mới. Đồng thời có thể thông qua các tổ chức chính trị xã hội như các Hiệp hội doanh nghiệp, Liên minh HTX và DNNQD... hoặc có thể chủ động trực tiếp đề xuất với chính quyền để giải quyết những khó khăn cũng như các vướng mắc của doanh nghiệp, tránh tình trạng doanh nghiệp bị động và thụ động trong hoạt động sản xuất kinh doanh dẫn đến có những quyết định bất lợi cho doanh nghiệp.

- Xin cảm ơn đồng chí!