Ở lứa tuổi nào, lĩnh vực công tác nào cũng xuất hiện những tấm gương lao động sản xuất có sáng kiến cải tiến kỹ thuật. Đây chính là những ngọn lửa làm cháy lên khát vọng sáng tạo với mong muốn làm giàu đẹp cho quê hương, đất nước. Tại cuộc thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ II vừa qua đã vinh danh những ngọn lửa nhiệt huyết như vậy.
“Bác sĩ lá dâu”
Bắt đầu từ một lời gợi ý về những tác dụng của lá dâu của thầy giáo khi chuẩn bị đề cương nghiên cứu sinh tại Đại học Y Hà Nội, bác sĩ Nguyễn Quang Trung, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển (Uông Bí) đã bắt đầu cuộc hành trình nghiên cứu khoa học của mình. Hướng nghiên cứu ban đầu của anh là chiết xuất lá dâu để hỗ trợ điều trị cho bệnh nhân bị bỏng nhiệt. Tuy nhiên, trong quá trình tìm tòi, nghiên cứu, bác sĩ Nguyễn Quang Trung đã phát hiện ra nhiều tác dụng của lá dâu đối với tình trạng rối loạn lipid máu và bệnh đái tháo đường typ 2. Chính vì vậy, anh đã chuyển hướng nghiên cứu. Điểm đặc biệt trong đề tài nghiên cứu khoa học này là tác giả đã sử dụng dung môi ethanol để chiết xuất lá dâu thay cho các dung môi như methanol, aceton, n-hexan, acethylacetat… mà các tác giả trong và ngoài nước từng sử dụng cho các nghiên cứu. Đây là loại dung môi rất dễ kiếm ở nước ta, rất rẻ tiền mà lại ít độc hại, cũng là loại dung môi đầu tiên mà một tác giả trong nước thử nghiệm vào nghiên cứu.
Bác sĩ Nguyễn Quang Trung và các cộng sự nghiên cứu mẫu bệnh phẩm mới.
Sau 4 năm miệt mài nghiên cứu, cùng với sự giúp đỡ tận tình của các cộng sự cũng như sự quan tâm, giúp đỡ của Ban Giám đốc Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển, công trình nghiên cứu của bác sĩ Nguyễn Quang Trung và các cộng sự đã hoàn thành. Kết quả nghiên cứu đã được chứng minh, bột chiết lá dâu không chỉ có tác dụng dự phòng và điều trị bệnh đái tháo đường typ 2 mà còn có tác dụng dự phòng và điều trị hội chứng tăng lipid máu. Theo bác sĩ Nguyễn Quang Trung, việc điều trị bệnh đái tháo đường typ 2 bằng bột chiết lá dâu không những khá dễ dàng, thuận tiện đem lại tác dụng rõ rệt cho người bệnh. Bên cạnh đó, còn giảm thiểu giá thành mua thuốc cho người bệnh. Nếu mỗi bệnh nhân lựa chọn bột chiết lá dâu trong điều trị chỉ cần giảm được 500 nghìn đến một triệu đồng/năm thì mỗi năm nước ta đã có thể tiết kiệm được hàng ngàn tỷ đồng cho các chi trả về căn bệnh này. Bên cạnh đó, trong điều kiện hiện nay, tiến hành nghiên cứu trên 8 nhóm chuột cống trắng trong thời gian trên 3 tháng, quả là sự dũng cảm mà nếu không có sự say mê khoa học thì không thể vượt qua.
Và niềm vui đã đến với bác sĩ Nguyễn Quang Trung cùng nhóm cộng sự của anh khi đề tài “Chiết xuất và đánh giá tác dụng của bột chiết lá dâu trong dự phòng, điều trị hội chứng tăng lipid máu và bệnh đái tháo đường” được trao giải nhất tại hội thi sáng tạo kỹ thuật lần thứ II. Với bác sĩ Nguyễn Quang Trung, con đường đến với giải thưởng này thật giản dị nhưng rất đáng trân trọng. Anh tâm sự: Là một bác sĩ, điều tôi quan tâm nhất là những đề tài nghiên cứu của mình sẽ giúp ích cho càng nhiều bệnh nhân càng tốt. Đây là động lực mạnh mẽ nhất để tôi không ngừng nghiên cứu.
Quyết tâm “nội hóa” thiết bị ở một đơn vị ngành Than
Chia tay bác sĩ Nguyễn Quang Trung, chúng tôi có mặt tại Công ty CP thiết bị điện - TKV (TX Cẩm Phả), đơn vị đạt giải nhất tại cuộc thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần II cho giải pháp Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo trạm biến áp di động phòng nổ hầm lò 240 KVA-6/0, 69 (0,4) KV kiểu TBHDP-240. Tiếp chúng tôi là Phó Giám đốc Trần Văn Chín - chủ nhiệm giải pháp kỹ thuật trên. Là một người đã có hơn 30 năm công tác cơ điện trong ngành than, anh rất hiểu sự cần thiết phải có các thiết bị điện phòng nổ phục vụ khai thác than hầm lò như thế nào. Anh chia sẻ với chúng tôi: Khai thác hầm lò là ngành đặc biệt nguy hiểm do điều kiện làm việc trong lòng đất, không gian chật chội, môi trường có chứa khí và bụi nổ và nguy cơ sập lở đất đá rất cao. Chính vì vậy các thiết bị điện nói chung và các trạm biến áp nói riêng phải được chế tạo đặc biệt, đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật, đảm bảo an toàn cho người, chịu được va đập và cháy nổ. Từ trước đến nay các thiết bị điện nổ trong nước chưa có đơn vị nào chế tạo được mà chúng ta hoàn toàn phải nhập ngoại với giá rất đắt.
Đồng chí Trần Văn Chín, PGĐ Công ty CP thiết bị điện - TKV kiểm tra máy biến áp mới dựa trên nguyên lý chế tạo trạm biến áp di động phòng nổ hầm lò 240 KVA.
Xuất phát từ thực tế này, từ năm 2003, Phó Giám đốc Trần Văn Chín cùng các đồng nghiệp đã bắt đầu đi sâu nghiên cứu tìm tòi một loại thiết bị mới, đủ khả năng đáp ứng với những yêu cầu đặt ra nhằm thay thế các thiết bị ngoại nhập. Trong quá trình nghiên cứu đã gặp không ít khó khăn nên mọi người đều phải tự học, tự làm, sai đâu sửa đấy. Cùng với đó là sự giúp đỡ, tham vấn thường xuyên về mặt kỹ thuật của các chuyên gia đầu ngành trong nước và chuyên gia Nhật Bản. Cuối cùng công trình của các anh cũng được hoàn thành sau đó 1 năm. Anh Chín tâm sự, cảm giác đầu tiên khi được nhìn toàn bộ hệ thống thiết bị đi vào hoạt động đối với tôi vô cùng đặc biệt. Vừa tự hào nhưng cũng thở phào nhẹ nhõm bởi công sức lao động của anh em bỏ ra cuối cùng đã kết trái. Với việc nghiên cứu, thiết kế chế tạo trạm biến áp di động phòng nổ hầm lò 240 KVA-6/0, 69 (0,4) KV kiểu TBHDP -240 thành công, đạt tiêu chuẩn an toàn nổ Việt Nam (TCVN-7079:2002) và quốc tế là thành tích chung của cả một tập thể cán bộ, kỹ sư trong toàn đơn vị. Bản thân tôi chỉ là một trong số những mắt xích đó mà thôi.
Từ thành công trên, liên tiếp sau đó, Phó Giám đốc cùng với cán bộ, kỹ sư trong Công ty đã liên tiếp cho ra đời 12 chủng loại trạm biến thế phòng nổ kiểu làm mát bằng cát và không khí có công suất từ 160kVA đến 630kVA cung cấp cho 24 công ty và xí nghiệp than hầm lò vùng Quảng Ninh với tổng số trên 100 trạm. Các trạm biến áp phòng nổ này, không những đạt các tham số kỹ thuật, độ bền, kiểu dáng công nghiệp mà giá sản phẩm chỉ bằng 70% giá máy ngoại nhập. Không dừng lại ở đó, mỗi năm, Công ty CP thiết bị điện - TKV có hàng chục sáng kiến cải tiến kỹ thuật làm lợi cho đơn vị hàng tỷ đồng. Tại đơn vị này, sáng tạo đã trở thành một phong trào lớn. Riêng đối với Phó Giám đốc Trần Văn Chín, mỗi đề tài, mỗi công trình khoa học được sát cánh cùng anh em trong đơn vị là thêm một lần được khẳng định sự gắn bó với nghề, và tình yêu với khoa học.
Từ tình yêu cánh sóng bay xa
Tại Viễn thông Quảng Ninh (VTQN), tính trung bình trong tháng, tần số mất liên lạc tại các trạm BTS, trạm CSND, đường truyền số liệu, trạm IP-DSLAM do pha đinh trên các tuyến vi ba băng qua biển chiếm gần 30% tổng số vụ mất liên lạc. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến công tác truyền thông tin tín hiệu. Xuất phát từ thực tế này, nhóm tác giả Bùi Lai An, Nguyễn Việt Dũng, Chu Tiến Xuân (VTQN) đã tập trung nghiên cứu, phát triển đề tài “Xử lý nhiễu và pha đinh cho truyền dẫn tín hiệu truyền hình trên các tuyến vi ba qua biển”. Giải pháp này là sự kết hợp giữa công nghệ truyền hình, công nghệ viễn thông, được thực hiện lần đầu tiên ở Việt Nam. Đây là sự kết hợp, tổng hoà của nhiều kỹ thuật như: mã hoá sửa sai; xử lý tách ghép và biến đổi các luồng tín hiệu; điều chế và mã hoá kênh; kỹ thuật mở rộng băng thông truyền dẫn trên hệ thống thiết bị có sẵn. Khả năng áp dụng có thể triển khai ngay với trình độ kỹ thuật và thị trường vật tư trong nước hiện nay cho truyền dẫn tín hiệu truyền hình và các loại tín hiệu có yêu cầu giải thông lớn hơn giải thông hiện có của các thiết bị vi ba.
Nhóm tác giả Viễn thông Quảng Ninh đoạt giải nhất hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ 2 (từ trái sang: Bùi Lai An, Chu Tiến Xuân, Nguyễn Việt Dũng).
Kết hợp giữa truyền dẫn quang và truyền dẫn vi ba, trong năm 2009, Viễn thông Quảng Ninh đã tổ chức truyền dẫn thành công tín hiệu của chương trình truyền hình Quảng Ninh đến Đài TTTH các huyện khó khăn như Cô Tô, Bình Liêu, Ba Chẽ… để phục vụ nhân dân. Thiết bị truyền dẫn là vi ba AWA1504, băng tần nguyên thuỷ 4 Mbps. Chất lượng tín hiệu truyền hình tương đương chuẩn MPEG-2, băng thông 7Mbps (gần gấp 2 lần băng tần ban đầu của thiết bị). Chia sẻ với chúng tôi đồng chí Bùi Lai An, đại diện nhóm tác giả cho biết: Thành công từ đề tài nghiên cứu xử lý pha nhiễu và pha đinh cho truyền dẫn tín hiệu truyền hình trên các vi ba biển không những đã mang lại cho VTQN mỗi năm hàng trăm triệu đồng mà quan trọng hơn, với đề tài này, đã đưa sóng truyền hình đến với nhân dân các huyện đảo xa xôi, các khu vực miền núi khó khăn của tỉnh, góp phần hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân. Đó là động lực lớn nhất để chúng tôi tiếp tục phát huy tinh thần sáng tạo trong lao động, sản xuất.
Trên đây chỉ là 3 trong số rất nhiều giải pháp của các tác giả đã và đang cống hiến cho sự nghiệp phát triển quê hương, đất nước bằng tinh thần lao động sáng tạo kỹ thuật. Thêm một mùa xuân mới lại về, mong rằng tình yêu sáng tạo sẽ tiếp tục nảy chồi, đơm hoa, kết trái.